بررسي مشكلات جوانان و راهكارهاي پيش رو توشه زندگي از كوله بار جواني - بخش پاياني

صديقه توانا
جواني فرصت رسيدن به مرتفع ترين قله هاي پيشرفت در عرصه هاي مادي و معنوي است، چرا كه روح جوان لبريز از عشق و اميد و شور و نشاط است، به همين دليل اين ايام پرفروغ ترين بهار عمر انسان محسوب مي شود كه پايه گذار مباني اصلي و ارزشي يك عمر مفيد خواهد بود.
جوان مي تواند طعم و عطر اين دوره را با تعقل و مشاوره با ديگران به بهترين شكل ممكن سپري كند اما در اين ميان نقش خانواده، محيط اجتماعي و برنامه هاي مسئولان ذيصلاح بسيار مهم و تعيين كننده و در شكل دهي به شخصيت جوان موثر است.
جوان در فطرت و سرشت خويش حق گرا و خداگراست و ويژگي هايي نظير خلاقيت و ابتكار و خستگي ناپذيري در رسيدن به اهدافي مشخص دارد كه بايد زمينه هاي رشد اين خصوصيات فطري برايش فراهم شود.
امروز، روز ولادت حضرت علي اكبر«ع» جوان رشيد صحراي كربلا و فرزند گرانقدر امام حسين« ع» است و به همين مناسبت روز جوان نامگذاري شده است.
اين روز فرخنده بهانه خوبي است تا مسئولان مربوطه به دسته بندي نيازهاي جوانان و يافتن راهكارهاي رفع مشكلات موجود بپردازند گرچه تاكنون اقدام قابل ملاحظه اي از دستگاه هاي مسئول در حوزه جوانان ديده نشده و نقدهاي جدي بر متوليان دستگاه هاي مرتبط با جوانان وارد است.
بي اطلاعي 65 درصد جوانان
از سازمان ملي جوانان
امروزه وقتي نام سازمان ملي جوانان به گوش مي رسد و يا در رسانه ها مطرح مي گردد اولين چيزي كه ناخودآگاه در اذهان عمومي تداعي مي شود، اين است كه اين سازمان متولي و مسئول حل تمامي مشكلات جوانان در بخشهاي مسكن، ازدواج، اشتغال و... است. اما واقعيت چيز ديگري است، چون وقتي با ساز و كار و چارچوبهاي قانوني آن از نزديك آشنا مي شويم، در مي يابيم كه سازمان مذكور فاقد قدرت اجرايي لازم براي اعمال سياستهاي تعيين شده است. بر همين اساس لازم و ضروري به نظر مي رسد تا مسئولان دولت دهم تغييراتي در ساز و كارها و برنامه هاي سازمان ملي جوانان به وجود آوردند و تلاش بيشتري براي رفع مشكلات جوانان نمايند. طبق آمار ارايه شده ازسوي سازمان ملي جوانان 65درصد جوانان از وجود اين سازمان و برنامه ها و فعاليتهاي آن بي اطلاع هستند و معتقدند سازمان مذكور بايد براي قشر آينده ساز جامعه تلاش گسترده تري نمايد.
نياز جوانان به حمايت مسئولان
صبا بابايي حافظ كل قرآن كريم، روشندل و 18 ساله است. او دانشجوي كارشناسي ارشد علوم قرآني است. به همراه خواهرش به پارك آمده تا در عصر يك روز گرم تابستاني از خنكاي درختان سر به فلك كشيده سرو، نفسي تازه كند. موضوع گزارش را با او و چند جوان ديگر در ميان مي گذارم. همگي در ابتدا از وجود سازمان ملي جوانان اظهار بي اطلاعي مي كنند و مدعي مي شوند كه براي اولين بار است كه نام اين سازمان را مي شنوند. در ادامه گفت وگو، جوانان حق تقدم را به صبا بابايي مي دهند، نظرش را در مورد علل افزايش احساس خلأ و پوچي بين جوانان جامعه مي پرسم، با لحني دلنشين و تلاوت آياتي از قرآن كريم در مورد واژه جوان و جواني، چنين مي گويد: «جوانان ما نياز به اراده قوي و پشتكار دارند تا در كارها و برنامه هاي روزمره زندگي خود موفق شوند، و احساس خلأ و پوچي ننمايند. جوان ايراني پر از شور و نشاط است و مسئولان فرهنگي بايد جوانان را مورد حمايت و محبت همه جانبه خود قرار دهند تا در مسير درست هدايت شوند.»
الهام عباسي هم كه دختري خوشرو و متين به نظر مي رسد و 26 سال سن دارد بدون اينكه به من نگاه كند، مي گويد: «به نظرم عدم تفريحات سالم و سرگرمي هاي مفيد باعث شيوع افسردگي و بي حوصلگي بين جوانان جامعه شده و اين مسئله وظيفه مسئولان را سنگين تر مي كند كه با نگاه دقيق تري موضوع جوان، كار، اشتغال، اوقات فراغت و آينده را مورد بررسي و موشكافي قرار دهند.»
امير سرابي هم كه يكي از اقوام جمع جوان ما در اين گفت وگو و كارمند مي باشد، در جمله اي كوتاه خواسته اش از مسئولان فرهنگي را اين طور بيان مي كند: «در مسائل هنري و اجراي كنسرتهاي موسيقي سنتي علايق جوانان را مدنظر قرار دهند.»
به اعتقاد كارشناسان مسائل فرهنگي قبل از آنكه بخواهيم به بررسي مشكلات، شناخت آسيبها، اختلالات رفتاري و بروز ناهنجاري بين برخي از جوانان بپردازيم بايد به پتانسيل بالايي كه بين اين قشر عظيم جامعه وجود دارد توجه كنيم.
دكتر علي اكبر عصارنيا معاون فرهنگي و اجتماعي سازمان ملي جوانان در گفت وگو با سرويس گزارش روزنامه كيهان در پاسخ به اين سوال كه وظيفه اصلي سازمان ملي جوانان چيست و اختيارات قانوني آن چگونه است، مي گويد: «با توجه به اينكه سياستگذاري، برنامه ريزي و نظارت در برنامه هاي مرتبط حوزه جوانان جزو مهمترين وظايف و ماموريتهاي سازمان ملي جوانان است، بر همين اساس طبق ماده 112 قانون برنامه چهارم توسعه، برنامه ملي توسعه و ساماندهي امور جوانان به اين سازمان تفويض شده است، همچنان كه از نص صريح قانون برمي آيد، راهبري حوزه جوانان وظيفه سازمان ملي جوانان است، اما نگاهي كه در عامه مردم و جوانان در خصوص دادن تسهيلات، وام و تصدي گري حوزه اشتغال، مسكن و آموزش جوانان به سازمان وجود دارد، مطابق با ماموريتها و اختيارات اين سازمان نيست.»
دكتر عصارنيا با اشاره به حيطه اختيارات سازمان ملي جوانان تصريح مي كند: «سازمان ملي جوانان يك دستگاه ستادي و برنامه ريزي است كه نيروي انساني و اعتبارات مصوب آن مطابق اين وظيفه يعني ماموريتهاي ستادي تعريف شده است و با جوانان به صورت مستقيم سر و كار ندارد بلكه با دستگاههايي كه براي جوانان كارهايي را انجام مي دهند، مرتبط است.» وي در پاسخ به اين سوال كه برنامه هاي كاري سازمان ملي جوانان در سال جاري چگونه است، مي گويد: «سازمان در درجه اول موضوعات مربوط به جوانان را در 12 موضوع مورد مهندسي قرار داده است كه هويت، ازدواج، اشتغال، مسكن، اوقات فراغت، و... بخشي از رئوس اين برنامه هاست، اما بر سه برنامه اوقات فراغت، ازدواج و مشاركت اجتماعي تأكيد ويژه اي دارد و فصل مشترك اين برنامه ها نيز فرابخشي بودن آنها مي باشد، يعني در حوزه هايي كه تمركز كار وجود دارد. اما متون خاصي در آن زمينه وجود ندارد و براي همگرايي اين مسئله در حوزه هاي فعال عزم عمومي به وجود مي آيد. ضمناً در چالش هاي موجود در حوزه جوانان مثل هويت و ازدواج و مشاركت عمومي به همگرايي نياز بود كه در اين زمينه ستاد ملي ساماندهي امور جوانان گامهاي مؤثري برداشته است.»
چيستي و كجايي دوره جواني
به اعتقاد جامعه شناسان، جوان تابع قواعد پنهان و آشكار جريان هايي است كه از بطن جامعه و از متن رويدادهاي غيرقابل انكار آن مي جوشد و مي خروشد.
كاظم عسكري، استاد دانشگاه و جامعه شناس در گفت وگو با سرويس گزارش روز كيهان، ضمن تعريفي از هويت مي گويد: «هويت شناسه اي است كه انسان يا جامعه مي تواند خود را با آن معرفي كند، البته هويت فردي و اجتماعي با هم متفاوت هستند، در هويت اجتماعي، خصوصيات و شاخص هاي هم سان و نزديك به هم و مورد قبول افراد جامعه مورد توجه قرار مي گيرد، اما در هويت فردي، شخص مبنا مي شود.»
وي ادامه مي دهد: «هويت شخصي بر تمايز و هويت اجتماعي بر تشابه تكيه دارد، در نتيجه كسي كه هويت فردي خود را آشكار مي كند، سعي مي نمايد، بر نقاط متمايز خود با ديگران صحه بگذارد. اما در هويت اجتماعي بر شباهتها صحه گذاشته مي شود.»
وي با تأكيد بر اينكه جواني نو شدن، سر زندگي، بالندگي و توان و استعداد را با خود به همراه دارد، تأكيد مي كند: «جوان رأس قله زندگي را نمايش مي دهد، و حركت و پويايي دارد و با ركود و ايستايي در تضاد است. او مظهر پاكي و صفا و در ذات خود در طلب قرب الهي است.»
عسگري در ادامه تصريح مي كند: «بحران هويت در جوانان زماني ظهور مي كند كه در مسير درك اين عظمت پاك و بي آلايش خللي بروز كند و چالش و تعارضي بوجود آيد تا بتواند در زيرساختهاي حقيقي جوان تأثير نامطلوب و ناخوشايندي داشته باشد.»
اين استاد دانشگاه دربارأ هدايت جوانان مي گويد: «جوان در به منصه ظهور رساندن دنياي خود پا به مسير شناخت مي گذارد و در اين راه پر پيچ و خم، نايافته ها و ابهامات او را از درون متأثر مي كنند و در اين جاست كه هدايت و ارشاد جايگاه اصلي خود را پيدا مي كند.»
وي در پاسخ به اين سؤال كه چرا برخي از جوانان سخت تحت تأثير تبليغات سوء دشمنان قرار مي گيرند، خاطرنشان مي كند: «دشمنان ما بيكار ننشسته اند تا جوانان ما صف اول نمازهاي جماعت را پر كنند و مدال هاي اول المپيادها را از آن خود نمايند، آنها اين هوشياري جوانان را نمي خواهند و ما در مقابل اين ترفند دشمن بايد روحيه توانستن و اميد را در جوانان بيشتر القا كنيم كه نقش تربيتي خانواده در اين ميان و سپس مسئولان مربوطه بسيار مؤثر است.وي به نقش سازمان ملي جوانان در اين مورد اشاره مي كند و مي گويد: «رسيدگي به وضعيت جوانان، سازماني فراتر از سازمان ملي جوانان را مي طلبد، جوان ايراني نياز دارد كه جايي به عنوان مرجع و ملجاء براي پاسخگويي به ابهامات خود داشته باشد از طرفي هم بايد بتوانيم به درون خواسته هاي او رسوخ كنيم و مثل طبيب مجرب، ضرب آهنگ نيازهاي او را بشناسيم. آينده ايران به آينده جوانان گره خورده است و آنكس كه دنبال عظمت ايران است بايد دنبال عظمت و سربلندي جوان ايراني هم باشد.»
نگاه سياسي به سازمان ملي جوانان
«عفت شريعتي» نماينده مردم مشهد در مجلس و نايب رئيس كميسيون اجتماعي در گفت وگو با گزارشگر روزنامه كيهان، با اشاره به اقدامات مهم دولت نهم براي فعال ساختن سازمان ملي جوانان و خارج ساختن آن از حالت نمادين مي گويد: «در گذشته از سازمان ملي جوانان فقط اسم و عنواني و پله اي براي سياسيون مطرح بود و خيلي فرصتها را از دست داديم و اين سازمان بيشتر حالت تشريفاتي داشت كه از منظر سياسي به آن نگاه مي شد.»
وي در ادامه مي گويد: «در دولت نهم و در 4 سال گذشته اين سازمان از حالت محاق خارج شد و فعاليتهاي خوبي را هم آغاز كرد، اما باز هم آن طور كه بايد و شايد از ظرفيتهاي نسل جوان بخوبي استفاده نمي شود و اگر موفق نشويم از اين فرصت ارزشمند جواني كه در كشور وجود دارد، براي پيشبرد اهداف توسعه استفاده كنيم، زيانهاي فراواني را متوجه كشور خواهيم كرد.»
وي اظهار اميدواري مي كند در دولت دهم با زمينه ها و مقدماتي كه به وجود آمده براي توجه به مسئله جوانان ساز و كارهايي در نظر گرفته شود تا جوان در جايگاه خود ارائه طريق كند و نيازها و مطالبات جوانان مورد توجه قرار گيرد.
وي مي گويد: «سازمان ملي جوانان نبايد برنامه هاي خود را در قالب برگزاري چند همايش و مراسم خلاصه كند، برگزاري اين همايشها در سرنوشت جوانان تأثيرگذار نيست، بلكه بايد از مسائل حاشيه اي رد شويم و به متن بپردازيم.»
وي با اشاره به عملكرد و اقدامات كميسيون فرهنگي مجلس براي جوانان مي گويد: «وظيفه ما در مجلس قانونگذاري و نظارت است در اين كميسيون از بعد قانوني براي رسيدگي به مسائل جوانان مشكلي وجود ندارد، در اجرا مشكل داريم و انتظار ما هم از دولت دهم اين است كه تأكيد بيشتري بر اجرايي كردن مصوبات داشته باشند.»
پيش به سوي وزارتخانه جوانان
در هفته گذشته طرحي در مجلس شوراي اسلامي با عنوان ادغام سازمان ملي جوانان و سازمان تربيت بدني مطرح شد كه موافقت و مخالفت برخي از نمايندگان را به همراه داشت.
در همين راستا« ستار هدايت خواه» نماينده مردم كهگيلويه و بويراحمد و مخبر كميسيون فرهنگي در گفت وگو با گزارشگر كيهان به اهداف ادغام اين دو سازمان اشاره مي كند و مي گويد: «اين دو نهاد به صورت سازماني و زير نظر رئيس جمهور فعاليت مي كنند و با معذورات سياسي و اجتماعي زيادي درگير هستند و با توجه به اينكه مجلس ابزار نظارتي كاملي بر اين سازمانها ندارد و رؤساي آن در مقابل مجلس پاسخگو نيستند، چنين طرحي از سوي نمايندگان مطرح شد.وي با اعلام اينكه مخالف اين طرح شتابزده است مي گويد: «اين دو سازمان از لحاظ حوزه مأموريتي با هم تفاوت دارند سازمان تربيت بدني دستگاه اجرايي و يكي از حوزه هاي مربوط به جوانان كه ورزش است را تحت پوشش دارد، حال آنكه مسائل جوانان فراتر از ورزش است.»وي در مورد عملكرد سازمان ملي جوانان مي گويد: «در 4 سال گذشته جهت و رويكرد سازمان كاملا مثبت بود، اما در دوره موسوم به اصلاحات جهت گيري سازمان ملي جوانان رويكردي ليبرالي و ضدارزشي بود اما در دورأ جديد رويكرد اين سازمان كاملا ارزشي و انقلابي است.»