E-mail:shayanfar@kayhannews.ir

دعوت به سفر علمي براي ارزيابي اطلاعاتي

اصفيا، صفي - 7
صفي اصفيا، وزير كشور
خيلي محرمانه
صفي اصفيا، وزير كشور و معاون نخست وزير در امور اقتصادي، در سال 1916 متولد گشته است. در سال 1968 پس از هفت سال و نيم به عنوان مديرعامل سازمان برنامه، او سمت كنوني را عهده دار شد. يكي از علل اين تغيير سمت، پاسخ به درخواست او مبني بر كاستن از ميزان مسئوليت هاي سنگين وي و علت ديگر آن عدم توانايي او در انجام اين مسئوليت ها بود. او خسته و از نظر مزاجي در وضع خوبي نبود، ليكن يا ميل نداشت و يا نمي توانست قدرت را در اختيار ديگري بگذارد، بنابراين آخرين سال خدمت وي در سازمان برنامه مصادف بود با مخارج بيش از حد و عدم كنترل لازم بر بودجه. مقام كنوني اصفيا بيشتر اسمي است و براي وي قدرتي به همراه ندارد، چون با وجود اين كه عقايد و نظرياتش احترام همه را بر مي انگيزد، ولي وي نتوانسته است نظريات خود را در برابر عقايد ديگر افراد برجسته وزارتخانه اش به كرسي بنشاند.
اصفيا كه زمين شناس و مهندس است و از انستيتو پلي تكنيك پاريس مدرك تحصيلي اخذ كرده و مدتي نيز در دانشگاه تهران تدريس نموده، يك تكنسين بسيار ذيصلاح است، ليكن بيشتر يك تكنوكرات است تا يك سياستمدار. باوجود كناره گيري از فعاليت هاي اجتماعي در عين حال وي يكي از افرادي در سازمان برنامه بود كه حتماً مي بايست ملاقات شود، وي يكي از سخت ترين افراد در دولت جهت ملاقات بود. چون او 55 ساله است، بنابراين تا چند سال ديگر نيز بايد منتظر بروز استعدادهاي قابل ملاحظأ وي بود، ولي پس از ترك مشكوك سازمان برنامه، معلوم نيست كه اين استعدادها بتواند مورد استفاده واقع شود، در واقع خود او ميل دارد شغل آرامتري داشته باشد. دكتر اصفيا فرانسه را عالي و انگليسي را در حد قابل قبولي خوب صحبت مي كند. او متأهل است.
مي1972 - خرداد 1351
اصفيا، صفي - 8
صفي اصفيا
خيلي محرمانه
دكتر اصفيا فردي بسيار دقيق، محترم پركار است كه در مقايسه با يك مدير اداري، سياستمدار بهتري است. در بسياري از مشكلات سازمان برنامأ قديمي، ظاهراً ردپايي از عدم تمايل وي به تصميم گيري قاطعانه وجود دارد. به هر حال، براي اجتناب از هرگونه مخالفتي، او به گونه اي عمل كرده است كه در موقعيت فعلي اش روي پاي خود بايستد. او از نظر سلامتي در وضعيت بدي قرار دارد، در سال 1974 دچار سكتأ قلبي شديدي شد و اين شك وجود داشت كه وي هرگز قادر به بازگشت به كار نخواهد بود.
نخست وزير از اصفيا براي جدا كردن منافع و مصالح متزاحم در مورد مقامات، از جمله ادعاهاي مربوط به فساد، استفاده مي كند. چند تن از بازرگانان آمريكايي در جريان وضعيت هاي بسيار مهم و پيچيدأ قبلي به وي مراجعه نموده بودند تا قضاوت وي در مورد آن موضوعات را دريابند، ولي وي كسي نيست كه بتوان انتظار داشت راه جديدي را بدون دستور صريح از بالا نشان دهد.
لهفلدت 18 مارس 1975 - 27/12/53
اصفيا، صفي - 9
تاريخ: 3 مي 1977 - 13/2/65
خيلي محرمانه
از: بخش اقتصادي - راجرسي - بروين
به: بخش سياسي - خانم جوآنا مارتين
موضوع: اطلاعات بيوگرافيك در مورد هادي هدايتي و صفي اصفيا
بخش E/C عملاً هيچ كاري با هدايتي ندارد و بنابراين مطلبي براي افزودن به مطالب بيوگرافيك موجود وي ندارد.
اما در مورد اصفيا، پاراگرف اول مورد استفاده است اما پاراگرف دوم در زير را به جاي آنچه كه داريم، توصيه مي كنم.
« اصفيا يك زمين شناس و مهندسي است كه مدرك خود را از انستيتو پلي تكنيك پاريس دريافت كرده و در رشتأ مهندسي در دانشگاه تهران تحصيل نموده است. اصفيا كه يك تكنسين شايسته و بيشتر يك تكنوكرات است تا سياستمدار، در طي سالهاي متمادي گذشته، به تمام معنا به بازي گرفته نشده است. سفارتخانه هيچ سياست يا تصميم گيري از دولت طي چند سال گذشته سراغ ندارد كه ردي از اصفيا در آن بتوان ديد. اگر چه وي از فعاليت هاي اجتماعي اكراه دارد و از آن پرهيز مي كند، اما در عين حال فردي است كه در سازمان برنامه مراجعه به او ضروري است و سخت كوش ترين مردي است كه مي توان در دولت پيدا كرد. در يك يا دو مورد كه سفارت به دنبال پا در مياني اصفيا در مسائلي كه در سطح وزارتخانه دچار اشكال شده بود، برآمد، مشخص شد كه بيشترين كاري كه مي تواند يا مايل است انجام دهد، شناسايي چيزي است كه سفارت از قبل مي دانست يك مشكل است. وي عملاً به هنگام اقدام جهت حل آن مشكل، فردي غير كارآ بوده است. وي سازمان برنامه و بودجه را بنا به دلايل مبهمي ترك نمود و در اين كه توانائيهاي اداري وي، بعد از آنچه كه ممكن است حداقل يك حملأ قلبي خطرناك باشد، بار ديگر مورد بهره برداري قرار گيرد، ترديد فراواني به چشم مي خورد. دكتر اصفيا فرانسوي را به رواني و انگليسي را در حد قابل قبولي خوب صحبت مي كند. وي متأهل مي باشد. »
اصفيا، صفي - 10
خيلي محرمانه
صفي اصفيا وزير مشاور در امور اقتصادي (از اوت 1977)
عنوان خطاب: آقاي وزير
صفي اصفيا، يك زمين شناس و مهندس قابل، از دو دهه قبل از احراز سمت اخير خود در برنامه ريزي طرح هاي توسعأ كشورش شركت داشته است. او در سال 1955 به سازمان برنامه (كه اكنون سازمان برنامه و بودجه گفته مي شود) پيوست و به عنوان مديرعامل آن از سال 1961 تا زماني كه معاون نخست وزير در امور توسعه و اقتصاد شد، يعني سال 1968، در همان سمت باقي ماند. اختيارات و مسئوليت هاي وي در اين شغل مشخص نيستند.
اصفيا فردي محترم و سخت كوش است و براي تجار و مقامات ايالات متحده سودمند بوده است. او كاملاً مورد اعتماد شاه و وزير دربار اميرعباس هويدا، نخست وزير سابق است. در 1975 يكي از مقامات آمريكايي گفت كه اصفيا سياستمدار بهتري در مقايسه با يك مدير اداري است و بدون دستور صريح از سوي مقامات بالاتر خود، پيشقدم نمي شود. بسياري از مشكلات سازمان برنامه در عدم تمايل وي به اخذ تصميم نهفته است. شايد به علت آموزش هاي اوليه اش، او به وجوه تخصصي پروژه ها بيشتر از وجوه سياسي و اقتصادي آنها علاقمند است.
اصفيا در تهران متولد شد. در سال 1938 از انستيتو پلي تكنيك پاريس در مهندسي و زمين شناسي فارغ التحصيل گرديد. در بازگشت به ايران، به درجه استادي در دانشگاه تهران ارتقأ يافت و به طور متناوب در آنجا تدريس نمود. او در بسياري از هيئت هاي مهم اقتصادي خارج از كشور بوده است.
دسترسي به اصفيا كه حدود 61 سال سن دارد، مشكل است و از اجتماعات بزرگ كناره گيري مي كند. او در اواخر سال 3791 دچار سكته قلبي شد. ازدواج كرده است و به زبان فرانسه در حد عالي و انگليسي صحبت مي كند.
15 سپتامبر 1977 - 24/6/65
اصفيا، صفي - 11
تاريخ: 10 ژانويه 1978 - 20/10/56
خيلي محرمانه
از: كلايد دي. تيلور
به: بخش سياسي - بايگاني بيوگرافيك
موضوع: صفي اصفيا، وزير مشاور در امور اقتصادي
آقاي هاري رودي از جنرال الكتريك در 9 ژانويه گزارش نموده است كه وزير اصفيا، علاوه بر عنوان اعلام شده اش، معاون نخست وزير با مسئوليت در مورد پروژه هاي توسعه اي مهم است. براساس تجربه جنرال الكتريك در سه سال گذشته، وزير اصفيا از كارمندان سازمان برنامه و بودجه براي پشتيباني استفاده كرده و بر يك اساس انتصابي (توسط نخست وزير) كار مي كند و انرژي زيادي در مسائلي كه او خودش را درگير مي كند صرف مي نمايد.
آقاي رودي گفت كه بنا به آگاهي هاي جنرال الكتريك، وزير اصفيا در حل مشكلات و پيشرفت كار در پروژه هاي توسعه اي مهم متعددي كمك كرده به ويژه، در حل مسئله پروژأ Landsato جنرال الكتريك كمك كرد كه تا راه اندازي سه سال طول كشيد. آقاي رودي گفت، به نظر مي رسد وزير ترجيح مي دهد براساس اطلاعات تهيه شده توسط گروههاي مورد علاقه اش كار كند تا اين كه به طور رو در رو با مسائل مواجه شود. كتاب توجيهي كه براي دو سفير تهيه شده است، گزارش مي دهد كه سفارت دست وزير اصفيا را براي سالهاي طولاني در هيچ چيزي نديده است. بنابراين گزارش آقاي رودي چراغ جديدي را در مورد نقش وي روشن و توجه ما را به وي جلب مي نمايد. به عنوان يك عضو شوراي عالي اقتصاد، او قطعاً به اكثر ملزومات در اتخاذ خط مشي هاي مهم اقتصادي دسترسي دارد.
از يك رابط موثق گزارش شده كه قبل از انتصاب هوشنگ انصاري به مديريت عامل و رئيس هيئت مديره شركت ملي نفت ايران در 30 نوامبر، از اصفيا براي اين شغل دعوت شد، ولي او به علت كسالت آن را نپذيرفت. در صورت صحت، اين امر به طور ضمني مي تواند نشانه اي از درجه بالاتر مقام و موقعيتي باشد كه از اين پس بايد براي وي قائل شويم.
باري چوبين ، يك مقام در شركت ملي نفت ايران، اضافه نمود كه اصفيا كانديداي نخست وزير، آموزگار ، براي پست شركت ملي نفت ايران بود. او افزود كه اصفيا از نوع افراد «پشت صحنه» است و از اعتماد شاه و نخست وزير سابق، هويدا، و آموزگار برخوردار مي باشد.
اعتماد، اكبر - 1
تاريخ: 16 آوريل 1970 - 27/1/49
محرمانه
ادارأ امور علمي و فني بين المللي
يادداشت جهت بايگاني
از: SCI/AE - رابرت سي. ليايماتينن
موضوع: دكتر اكبر اعتماد مدير سازمان برنامه ريزي علوم و آموزشي عالي ايران و رئيس سازمان انرژي اتمي ايران
در طول اقامت دكتر اعتماد در واشنگتن، در ايام ذيل با وي گفتگوهاي غير رسمي داشتم:
1- عصر يكشنبه، 22 مارس پس از ورود به واشنگتن در هتل دوپون پلازا.
2- عصر روز جمعه، 27 مارس، در جورج تاون با هم غذا صرف كرديم. (محيط و «شخصيت يا ويژگي» جورج تاون دكتر اعتماد را كاملاً مجذوب ساخته و از قدم زدن در آنجا هم ظاهراً خيلي لذت مي برد).
3- عصر روز جمعه، 10 آوريل، (بنا به پيشنهاد او) از موزه علوم و تكنولوژي و موزه تاريخ طبيعي Smithsonian بازديد كرد. هر دو مورد براي اعتماد بسيار جالب بود. بعد از آن من ميزبان شدم و غذا را باهم صرف نموديم. پيرامون موضوعاتي چند در ارتباط با ايران صحبت كرديم كه ممكن است جالب توجه باشد. آنچه در ذيل مي آيد، نقطه نظرات و اظهارات شخص اعتماد مي باشد.
1- در مورد نخست وزير:
نخست وزير هويدا در آيندأ نزديك احتمالاً بركنار خواهد شد. او شش سال در مقام نخست وزير خدمت كرده، يعني بيش از هر نخست وزير ايراني ديگر و ظاهراً اين كار او را خسته كرده است. اعتماد تصور مي كند كه بعد از آن هويدا ممكن است رياست شركت ملي نفت ايران را عهده گردد. احتمالاً بعد از هويدا، دكتر آموزگار يعني وزير دارايي كنوني، براي احراز مقام نخست وزيري نامزد خواهد شد. اعتماد مي گويد، آموزگار نيز مانند هويدا يك نخست وزير عالي خواهد بود.
2- در مورد سازمان برنامه:
رئيس اسبق سازمان يعني آقاي اصفيا هنوز هم فردي متنفذ است (بنا به گفتأ اعتماد ، اصفيا بعد از شاه و نخست وزير، سومين مرد پر قدرت مي باشد). اصفيا يك «تكنسين بسيار خوب است» و در سالهاي اخير توأم با توسعأ اقتصادي كشور، استعداد و مهارت هاي وي مورد نياز مي باشد. به هر حال اكنون كه ايران (بخاطر هزينه هاي سرسام آور مربوط به پروژهاي صنعتي) دچار مشكلات مالي شده، بيش از هر چيز به شخصي نياز است كه داراي سوابق تجارتي و بانكداري باشد. به همين علت است كه رئيس كنوني سازمان برنامه يعني آقاي سميعي توسط شاه به عنوان جانشين اصفيا برگزيده شده است.
3- در مورد وزارت علوم و آموزش عالي:
از نظر اعتماد ، وزير علوم آموزش عالي آقاي رهنما بسيار قابل احترام است (هر چند كه بنا به گفتأ خود او، غالباً اختلاف سليقه دارند). بهترين مسئله اين وزارتخانه يافتن كارمنداني ذيصلاح و واجد شرايط است. اعتماد مي گويد، معمولاً روزي ده نفر از دوستان و ساير مقامات عالي رتبأ دولتي به او تلفن زده و سعي مي كنند او را متقاعد سازند كه اعضاي خانواده يا بستگان آنها را استخدام نمايد. يكي از پروژه هايي كه او سعي در قبولاندن آن دارد و مخالفت بسيار زيادي را نيز برانگيخته، همان طرح كاستن از دورأ دبيرستان به ميزان يك سال است. بنا به اعتقاد او، بين آخرين سال دبيرستان و نخستين سال دانشگاه آن قدر دوباره كاري مي شود و مسائل مشترك وجود دارد، كه به اين نتيجه رسيده است كه يك سال از زندگي دانش آموزان ايراني هدر مي رود. با اين وصف، او كاملاً اطمينان دارد كه مي تواند اصلاحات آموزشي مورد نظر خود را به كرسي بنشاند.
4- در مورد مجلس:
تعاريف و سخنان اعتماد در مورد مجلس چندان مثبت نبود. با اين وجود، پيش بيني مي كرد كه به زودي به يك نيروي سياسي بسيار مهم تر در صحنه ايران تبديل خواهد شد. به نظر او، اعضاي مجلس در حال حاضر فقط كارشكني مي كنند. اعتماد مي گويد كه چندين بار از او دعوت شده تا در كميته هاي مجلس حضور يابد، ولي هر بار او يا نپذيرفته و يا از شخص ديگري خواسته تا به نمايندگي از جانب او اين كار را انجام دهد. به عنوان معاون وزير علوم، آن قدر كار دارد كه نمي تواند وقت اضافي براي فعاليت هاي حاشيه اي از قبيل بحث هاي غير سازنده با اعضاي مجلس داشته باشد.
5- در مورد انرژي اتمي در ايران:
اعتماد مي گويد كه ده سال ديگر طول خواهد كشيد تا ايران نسبت به وجود يك نيروگاه هسته اي احساس نياز كند.
6- در مورد سفارت ايران در واشنگتن:
دكتر اعتماد با سفير افشار كه خيلي خوب او را مي شناسد، دو بار ملاقات كرده است (هر دوي آنها در زمينأ مسائل مربوط به سازمان بين المللي انرژي اتمي به نمايندگي از طرف ايران حضور داشته اند). اعتماد مي گويد در اولين ديدار، سفير افشار حال خوشي نداشت و ظاهراً زخم معده دارد، ولي در ديدار دوم سفير وضع بهتري داشت. اعتماد اظهار داشت كه تصور مي كند افراد ايراني سفارت به اين نتيجه رسيده اند كه در دوره بعد از اعطاي كمك ها، آمريكا ايران را ناديده گرفته و فراموش كرده است. ايران هنوز هم به وام هاي عظيم بانكي و كمك هاي فني و نظامي محتاج است.
بالاخره در رابطه با سفرش به آمريكا، واضح است كه وي از اين ديدار لذت بسيار برده و آن را سودمند مي داند. او با حرارت و اشتياق در مورد تجاربش در ادارأ ملي استانداردها، مؤسسه تحقيقاتي كاروليناي شمالي، آزمايشگاه ملي Oak Ridge در تنسي صحبت كرد. فقط در يك مورد با مشكلي مواجه شده بود كه آن هم با راننده هاي تاكسي نيويورك بود، و در اين باره هم با خنده و شوخي صحبت كرد. گذراندن يك شبانگاه در سيرك ماديسون گاردن اسكواير، بنا به گفتأ خودش بسيار «هيجان بخش» بود و تلخي تجربأ او با رانندگان تاكسي ها را كاملاً از بين برده بود.
اعتماد ، از واشنگتن به پايگاه كيپ كندي رفت تا پرتاب آپولوي13 را نظاره كند. در حال حاضر اعتماد به كاليفرنيا رفته تا از چند محل از جمله دانشگاه بركلي بازديد نمايد. كميتأ اعطاي اين گونه مأموريت ها در تهران ترديد نداشته باشد كه در انتخاب و حمايت از دكتر اعتماد براي اين سفر علمي، تصميمات بسيار بجا و بايسته اي اتخاذ كرده است.
اعتماد، اكبر - 2
اكبر اعتماد رئيس سازمان انرژي اتمي ايران (از آوريل 1974)
از همان بدو تأسيس، اكبر اعتماد به عنوان رئيس سازمان انرژي اتمي، مسئوليت برنامه انرژي اتمي ايران را عهده دار بوده است. علاوه بر اين، وي رئيس دانشگاه فرانسوي زبان بوعلي سينا در همدان، و استاد فيزيك دانشگاه تهران مي باشد.
اعتماد به مدت 8 سال در كشورهاي سوئيس و فرانسه مطالعه و كار كرد. از مدرسه پلي تكنيك دانشگاه لوزان در رشته فيزيك رآكتور به اخذ دكترا و از انستيتو ملي علوم و فنون هسته اي در ساكلي فرانسه در رشته مهندسي هسته اي به اخذ يك درجه تحصيلي ديگر نايل آمد.
در حين اقامت در سوئيس، براي شركت Brown Boveri و Baden در شهر بادن به عنوان مهندس و به عنوان فيزيكدان در مؤسسأ تحقيقات رآكتوري اتمي Wurenlingen كار مي كرد. پس از مراجعت به ايران در سال 1965، رئيس دفتر انرژي اتمي سازمان برنامه شد. در سال 1969 به طور همزمان به عنوان معاون وزير در تحقيقات علمي وزارت علوم و آموزش عالي و مدير مؤسسه تحقيقات آموزشي و علمي فعاليت آغاز نمود.
اعتماد 48 ساله، سه بار به آمريكا و بخش اعظم نقاط اروپا، هند ، اسرائيل، تايلند، استراليا، ژاپن، چين و شوروي سفر كرده است. او فرانسه و انگليسي را عالي و آلماني را خوب صحبت مي كند. اعتماد در رشته خود مقالات متعددي را منتشر نموده است. او متأهل است و يك فرزند دارد.
12 سپتامبر 1978 - 12/6/57