2 عامل مهم در حوادث و صدمات رانندگي

برخي رانندگان و سرنشينان صندلي جلوي خودروها، يادشان مي رود كه كمربند ايمني را ببندند. بعضي هم حوصله اش را ندارند يا با بستن كمربند ايمني خود را زنداني احساس مي كنند. عده اي استفاده از تلفن همراه در هنگام رانندگي را خطرناك نمي دانند. آنها انگار فراموش كرده اند كه اتفاق يكبار مي افتد و اگر افتاد ممكن است براي جبران فرصتي نماند.بعضي هر دو تخلف را در دستور كار قرار مي دهند. هم كمربند ايمني نمي بندند، هم رانندگي در حال استفاده از تلفن همراه را انجام مي دهند. بعضي در هنگامي كه تلفن همراه از دستشان مي افتد بدون اينكه توقف كنند زير صندلي و فرمان به دنبالش مي گردند. همه اين مسائل و مسائلي ديگر مي تواند حادثه ساز و صدمه زننده باشد. اكنون به اين دو مقوله بيشتر توجه مي كنيم:
عوارض بي اعتنايي به كمربند ايمني
بستن كمربند ايمني، حتي براي مسيرهاي كوتاه ضروري است. كمربند ايمني از جمله وسايلي است كه در حوادث رانندگي از شدت صدمات جسماني به سرنشينان اتومبيل مي كاهد. تحقيقات نشان داده است، در حوادث رانندگي بيشترين صدمات به سر و بالاي تنه رانندگان وارد مي شود. كمربند ايمني با ثابت نگه داشتن راننده و سرنشين روي صندلي مانع از پرتاب شدن راننده يا سرنشين ها و برخورد سر آنها با شيشه جلو يا فرمان اتومبيل مي شود. هنگام بستن كمربند ايمني بايدمراقب بود زياد شل و سفت نباشد تا در حين رانندگي آزادي عمل از راننده سلب نشود. به قلاب كمربند هم بايد توجه كرد زيرا ممكن است هنگام وقوع حادثه بر روي قسمتي از بدن قرار گيرد و موجب صدمه به استخوان ها شود. در ضمن، باز و بسته شدن قلاب بايد به گونه اي باشد كه هنگام حادثه، راننده بتواند به آساني آن را باز كند. پژوهشگران مسائل ترافيكي كه فرآيند رخدادهاي رانندگي را در سراسر جهان مطالعه مي كنند، معتقدند كه هر راننده در طول 3/1 ميليون كيلومتر رانندگي به طور متوسط يك بار تصادف مي كند. به موجب اين پژوهش، رانندگاني كه پيوسته از كمربند ايمني استفاده مي كنند، مسافت بروز هر يك از حوادث رانندگي را تا 6/2 ميليون كيلومتر طولاني تر مي كنند. به زبان ساده تر، كساني كه از كمربند ايمني استفاده مي كنند امنيت خود را نسبت به ديگران تا 100% افزايش مي دهند. بررسي هاي آماري نشان مي دهد در حوادث رانندگي جمجمه رانندگان و سرنشينان خودروها 40%، تن و بدن 30%، بازوها و پاهايشان 15% آسيب پذير است.
پژوهشگران معتقدند 65% كساني كه از كمربند ايمني استفاده نكرده اند، آسيب هاي جدي ديده اند و تنها 35% از استفاده كنندگان از كمربند ايمني دچار جراحات خفيف شده اند. براساس همين بررسي ها، 74% سرنشينان كه در كنار راننده مي نشينند در حوادث رانندگي به شدت مجروح مي شوند. اين آمار براي استفاده كنندگان از كمربند ايمني، 44% با جراحات خفيف تر بيان شده است.
از بررسي آمارهاي فوق، اين نتيجه به دست مي آيد كه كمربند ايمني، ايمني و سلامت سرنشينان اتومبيل را در حوادث رانندگي 50% افزايش مي دهد و در مقابل از 50% ضايعات در هنگام تصادف مي كاهد و به عنوان وسيله اي با 100% ايمني در اتومبيل تعبيه شده است.
وسيله اي خطرناك در رانندگي
تلفن همراه ابزاري بسيار مفيد براي رانندگان است زيرا مردم از تلفن همراه به عنوان وسيله اي سريع براي اطلاع اخبار، گزارش جرايم، تصادفات و... استفاده مي كنند. اما اگر همين وسيله مفيد در حين رانندگي استفاده شود توجه رانندگان را از كار اصلي خود كه همانا رانندگي است باز مي دارد و قدرت مهارت و عكس العمل مناسب و سريع را از آنان مي گيرد. سعي كنيد از تلفن همراه تنها در هنگام پارك بودن و ايستادن وسيله نقليه استفاده كنيد و يا آن را جهت پاسخگويي به ساير سرنشين هاي خودرو دهيد و اين امر را در خود نهادينه كنيد. تلفن همراه خود را قبل از حركت بر روي پيام گير گذاشته تا پس از توقف در محل مناسب پيام ها را گوش كنيد.
پژوهشگران اعلام نموده اند رانندگاني كه پشت فرمان اتومبيل از تلفن همراه استفاده مي كنند و حتي كساني كه از هنزفري (hands free) بهره مي گيرند، دچار نوعي نابينايي در قدرت و ميدان ديد خود مي شوند كه ممكن است بسيار خطرناك و حادثه آفرين باشد.
استفاده از تلفن همراه به طور ميانگين شش برابر احتمال تصادف را افزايش مي دهد.
استفاده از تجهيزات الكترونيكي مانند تلفن همراه در حين رانندگي باعث انحراف ذهني و رفتاري راننده مي گردد و حواس شما تحت تأثير مكالمات قرار مي گيرد و نيمي از توجه خود را به مكالمه با تلفن همراه مي سپاريد و آن گاه فقط 50% حواستان به رانندگي است در حالي كه هنگام رانندگي بايد توجه مضاعفي داشته باشيد تا حادثه اي پيش نيايد.
آمار تصادفات ناشي از استفاده تلفن همراه هنگام رانندگي، مختص ايران نيست. آمارها نشان دهنده بروز حوادث بسياري در دنيا بر اثر استفاده از تلفن همراه است. چه بسيار حوادث رانندگي كه به علت استفاده از تلفن همراه ايجاد مي شود و نه تنها براي رانندگان خودروهاي حاضر در صحنه، دردسر مي سازد، بلكه ترافيك و راه بندان نيز ايجاد مي كند. حال بهتر است بدانيم چگونه مي توان از ايجاد تصادفاتي كه به دليل استفاده از تلفن همراه ايجاد مي شود، جلوگيري كرد؟
1) عادت كنيد براي صحبت با تلفن همراه توقف كنيد.
2) از سرنشينان خودرو بخواهيد پاسخگوي تلفن همراه باشند.
3) قبل از حركت، تلفن همراه خود را روي پيغام بگذاريد.
4) زنگ تلفن را در حالت بي صدا (Silent) قرار دهيد.
راهنمايي و رانندگي ناجا

سبب شناسي شايعه و آثار آن

به گواهي تاريخ كمتر برهه اي از حيات سياسي و نظامي يك قوم يا ملتي را مي توان يافت كه اثرات سوء اين پديده آسيبي به آن نزده باشد. نيز كمتر كشور و سازماني را سراغ داريم كه دچار آثار تخريبي شايعه نشده باشد.
شايعه انتقال دهان به دهان اخبار و حكايت هاي غيرموثق و مشكوك است كه همواره بخشي از محاورات مرسوم و روزمره مردم را به خود اختصاص داده است.
و نيز شايعه نوعي عقيده يا باور است كه از دو ويژگي عمده برخوردار است. «اولين ويژگي آن اين است كه از يك شخص به شخص ديگر بطور غيررسمي، با كلمات و از طريق دهان به دهان منتقل مي شود.
دومين مشخصه مهم آن اين است كه نمي توان منشأ آن را به سادگي مشخص نمود.»
(ساعتچي - 1378 / 183)
ماهيت شايعه:
شايعه ها بيشتر ماهيت افتراآميزي دارند و نشان دهنده خصومت و دشمني يك كشور يا گروه نسبت به كشور يا گروه هاي ديگر هستند. براي مثال مي توان از استراتژيكي مهم و اساسي كشورهاي غرب به ويژه آمريكا و انگليس در مقابله با جمهوري اسلامي ايران را نام برد؛ كه با اتهاماتي از جمله: حمايت از تروريسم، توليد سلاح هاي كشتار جمعي و هسته اي؛ نقض حقوق بشرو اختلال در صلح خاورميانه و در جريان اخير انتخابات حماسي 22 خرداد، تقلب را در قالب «جنگ رواني» براي رسيدن به اهداف خود شايعه كرد و در اين راستا از تمامي امكانات و عوامل قدرت تبليغاتي از جمله: راديو، تلويزيون فارسي زبان نيروهاي مخالف، مطبوعات و نشريات وابسته و حتي نهادهاي بين المللي به اصطلاح حقوق بشر... استفاده نمودند.
بعضي شايعه ها موقعي انتشار مي يابند كه وقايعي مهم كه براي مردم ارزشمند هستند در پرده ابهام مانده و انتشار اطلاعات و شفاف سازي هم در مورد آن با تاخير صورت پذيرد، در اين موقع شايعه سامان مي گيرد. شايعه شكل گرفته يا از طريق افراد ناآشنا با معيارهاي زندگي اسلامي گسترش مي يابد و يا به نسبت ماهيتش از كانال عوامل نفوذي دشمن پخش مي شود.
تاريخچه شايعه:
اگرچه اين پديده همواره در طول تاريخ زندگي انسان، بخشي از محاورات او را به خود اختصاص داده و موجب دگرگوني اوضاع و گاهي حتي سبب شكسته شدن مقاومت نيروهاي مدافع در جنگ هاي متعدد و شوراندن ملت ها عليه حكومت ها گرديده است.
اما علي رغم اين تأثيرات، تا دهه 30 ميلادي كمتر به آن توجه مي شد. تنها در جنگ جهاني دوم بود كه محققان به بررسي تأثيرات روانشناختي آن پرداخته اند.
آلپورت3 و لئوپستمن4 (1947) (زرچي- بررسي تجربي تأثيرات شايعه همايش جنگ رواني 1377 به كوشش حسيني- ص 181) دو تن از محققيني بودند كه پژوهش هاي گسترده اي در اين مورد انجام داده اند. آنها در تحقيقات گسترده خود دريافتند كه در زمان جنگ و بحران هاي اجتماعي، بيش ازهر زمان ديگري امكان بروز شايعه وجود دارد.
آنها در سبب شناسي شايعه دريافتند كه چون دشمن با استفاده از ستون پنجم خود در آن سوي اردوگاه خود، مي خواهد با پرداخت هزينه كم به اهدافش برسد و از سوي ديگر از آنجا كه حكومت ها به خاطر حفظ مصالح امنيتي، اخبار و اطلاعات را كمتر مي توانند منتشر كنند؛ برآيند آنها موجب تقويت و اشاعه شايعه مي شود.
انواع شايعه
معمولا موقعيت هاي گوناگون موجب ايجاد و شيوع انواع متفاوتي از شايعه ها مي شوند كه در ذيل به آنها اشاره مي شود:
1- شايعه هاي جدي- بعضي از شايعه ها بقدري جدي هستند كه لازم است به محض وقوع، مورد توجه مديران قرار گيرند. اين نوع شايعه ها اغلب به تعامل و روابط انساني كاركنان آسيب رسانده و موجب پايين آمدن سطح همكاري ها در بخش هاي موثر يك سازمان و در نتيجه كاهش كارايي ها مي شوند.
2- شايعه هاي شيطاني- اين نوع شايعه ها در موقعيت اضطراب، يعني زماني كه همه از يك چيز مي ترسند، سامان مي يابند. مردم به خاطر همين اضطرابي كه دارند، پذيراي شايعه مي شوند.
3- شايعه هاي رويايي- شايعه هايي كه به سبب ايجاد احساس خوشايندي در مردم، پخش مي شوند.
آنگاه كه انسان مضطرب است از شنيدن خبرهاي اميدواركننده، لذت مي برد. همين مسئله يعني آمادگي براي لذت بيشتر، موجب شيوع شايعه مي شود.
4- شايعه هاي وحشت- شايعاتي هستند كه موجب اختلاف در رفتار مي شوند. اين نوع شايعه ها همزمان با پخش گزارشات مربوط به شكست قواي خودي و ورود نيروي دشمن به منطقه، منتشر مي شوند.
خروج يك نفر از شهر با محموله باارزش خود، موجب انتشار شايعه شده و افراد با ديدن او به فكر خارج شدن از شهر مي شوند. بدين وسيله شايعه وحشت منتشر مي شود.
5- شايعه خصمانه يا تفرقه افكنانه اين شايعه در جاهاي عمومي كه افراد همديگر را مي بينند، به صورت نجوا و پچ پچ كردن، رد و بدل مي شود. به عنوان مثال وقتي كاركنان يك سازمان در سالن ناهارخوري دور هم جمع مي شوند، با زمزمه هايي در مورد وضع نابسامان سازمان و كار خود، گمانه هايي را به يكديگر انتقال مي دهند. بعضي از تكراركنندگان اين گمانه ها ناهشيارانه به خاطر دلخوري ها و يا از روي خصومت، براي تخليه رواني خود، ديگران را به پخش آن تشويق مي كنند. آنها از بازگو كردن شايعه ها و پخش آن، احساس بهتري به دست مي آورند.
شايعه هاي خصمانه از اين نظر خطرناك هستند كه خصومت و بي اعتمادي را در ميان متحدين يا گروه هاي داخل يك كشور رواج مي دهند.
«اگر فردي و يا گروهي نسبت به گروه ديگر دل خوش نداشته باشد، شايعه ها را در مورد آن گروه زودتر از همه باور كرده و به ديگران منتقل مي كند. بدين طريق شايعه خصمانه براي ايجاد سپر بلا، مورد استفاده قرار مي گيرد.» (رابرت 1979- ترجمه حسيني 1377، 38)
الپورت و پستمن با پژوهش هاي انجام يافته خود در سال 1942 دريافتند كه شايعات زمان جنگ و بحران هاي اجتماعي عمدتا روياپردازانه، تفرقه افكنانه، خصومت آميز و هراس انگيز بوده اند.(زرچي- بررسي تجربي تاثيرات شايعه همايش جنگ رواني 1377 به كوشش حسيني- ص 180)
اين شايعه ها ضمن آن كه به سرعت تكرار مي شوند در ابعاد گسترده رشد و منتشر مي يابند و چون به طور انفعالي هم پذيرفته مي شوند، به صورت خزنده اعتماد را از بين مي برند، بنابراين بسيار خطرناك هستند.

تب برهاي تهران

هواي تهران اين روزها خيلي گرم است. تهران نشيناني كه در خوزستان زندگي كرده باشند اين روزها، ياد گذشته ها مي كنند و البته رنجي كه مردم آن ديار هر سال متحمل مي شوند. گرماي بالاي 40درجه تهران در نيم قرن گذشته بي سابقه بوده و شهروندان را حسابي كلافه كرده است. گرماي روز اينك به شب ها هم سرايت كرده و حرارت انباشته شده، همگان را به جايي مي كشاند كه دستگاه هاي خنك كننده وجود داشته باشد.
كولر خودروها و منازل هم جوابگو نيست به ويژه خودروهايي كه رادياتور دارند و خانه هايي كه با كولرهاي آبي سر مي كنند. گرما بس ناجوانمردانه هجوم آورده و آنان كه امكان رفتن از پايتخت را ندارند، گرفتار شده اند. تهراني ها تازه داشتند گرد و غبار را به فراموشي مي سپردند كه حرارت شهر بالا رفت و گويي پايتخت تب كرد. پزشكان توصيه مي كنند كه مردم نوشيدن آب را افزايش دهند و از تردد غيرضروري طي ساعات مياني روز در سطح شهر پرهيز كنند. گرمازدگي شيوع پيدا كرده و حملات قلبي هم افزايش يافته است. در اين فضا ماندن در راهبندان ها، كلافه كننده تر است. زمان توقف ها براي رانندگان و سرنشينان كش مي آيد و بي قراري ها اوج مي گيرد. متأسفانه به محض بارش باران و برف و بروز سرما يا گرماي شديد شهروندان هرچه بيشتر به سوي استفاده از خودروي شخصي سوق پيدا مي كنند حال آن كه قطارهاي مترو و برخي اتوبوس ها خنك است. البته راننده تاكسي ها از روشن كردن كولر امتناع مي كنند و آن را مضر به حال خودروي خود مي دانند. اگر ترتيبي داده شود كه همه اتوبوس هاي تهران كولردار شده و ملزم به روشن كردن آن شوند، مردم هم مجاب مي شوند كه از اين وسايل نقليه عمومي استفاده كنند.0بايد تمرين كنيم كه به محض بروز يك اتفاق طبيعي مثل بارش باران و برف يا بروز سرما و گرماي شديد به سراغ خودروهاي شخصي نرويم بلكه تحمل كمي سختي در ايستگاه هاي اتوبوس و مترو را بر منافع شخصي ترجيح بدهيم. مشكلات پيچ درپيچ و كلاف سردرگم معضلات شهري تهران با كمي توجه به منافع جمعي شهروندان، قابل كاهش يا رفع كامل است.خروج از تهران اگر ممكن باشد، بهترين كار در اين روزهاست. اگر امكان اين كار نباشد، رفتن به دامنه كوهستان هاي پايتخت يا پارك ها و بوستان هاي شهري براي رهايي از گرما مفيد است. پارك ها و بوستان ها هرچه پردرخت تر باشند، خنكاي بيشتري دارند. وجود فضايي چون پارك لاله در وسط شهر تهران با آن درختان انبوه، يك موهبت براي شهروندان است تا دمي از تن گر گرفته خيابان ها و كوچه ها فاصله بگيرند. پارك ها و بوستان ها همچون دستمال خيس تب بر براي تن شهر عمل مي كند. پناه بردن به پارك ها به ويژه در ساعات شب، علاوه بر ايجاد فضايي براي بازي بچه ها، موجب پرهيز از ماندن طولاني مدت در معرض باد كولر مي شود. هرچه باشد باد كولر بدن را كرخت و سست مي كند.تهران در تب بالاي 40درجه مي سوزد و شهروندان به دنبال گريز از گرما هستند. حالا شهروندان قدر درختان و سبزه ها را بيشتر مي دانند. شايد سوداگران مسكن و مسئولاني كه به اضافه كردن خيابان ها مي انديشند اينقدر درختان را فداي ازدياد خيابان و آپارتمان نكنند.
م- رئوف