راههاي رسيدن به وزن ايده آ ل -17 چگونه كلسترول خون را كاهش دهيم

دكتر بهمن محمدي
با يك رژيم غذائي مناسب و استفاده از داروهاي كاهش دهنده كلسترول مي توانيم كلسترول خون را كاهش دهيم.
جدا از اينكه دليل بالا بودن كلسترول خون شما ناشي از تغذيه غلط (خوردن غذاهاي چرب به مقدار زياد بويژه غذاهاي حاوي چربي هاي اشباع و كلسترول) يا ارثي يا هر دو باشد اولين درمان پيشنهادي پزشك رژيم غذائي است. اگر پس از 6 ماه رعايت دقيق رژيم غذائي كاهش قابل ملاحظه در سطح كلسترول خون رخ ندهد ممكن است پزشك داروهاي كاهش دهنده كلسترول خون را تجويز كند.
بياد داشته باشيد رژيم غذائي اقدام بسيار ضروري در درمان كلسترول بالاست.
داروهاي كاهش دهنده كلسترول خون زماني تأثير بهتري دارند كه با رژيم غذائي همراه باشند بنابراين اين داروها جانشين رژيم غذائي نيستند بلكه مكمل آن مي باشند.
خلاصه راهنمائي هاي غذائي براي كاهش كلسترول خون
- غذاهاي چرب كمتر بخوريد (خصوصاً آنهايي كه چربي اشباع زيادي دارند).
- چربيهاي اشباع از رژيم غذائي حذف و آنها را با چربي هاي غيراشباع جايگزين كنيد.
- غذاهاي پركلسترول كمتر بخوريد.
- غذاهايي را انتخاب كنيد كه حاوي مقدار زيادي كربوهيدرات هاي پيچيده باشند. (نشاسته و فيبر).
- اگر اضافه وزن داريد وزن خود را كاهش دهيد.
1- چربي مصرفي را كاهش دهيد.
دو نوع عمده چربي خوراكي وجود دارد: چربي هاي اشباع (چربي هاي مضر) و غيراشباع (چربي هاي مفيد)
چربي هاي غيراشباع شامل چربي هاي غيراشباع يگانه و چربي هاي غيراشباع چندگانه اند.
چربي كلي غذاها مساوي مجموع چربي هاي اشباع و غيراشباع است. تمام غذاهاي حاوي چربي آميخته اي از اين دو نوع چربي را دارند.
يكي از اهداف رژيم غذائي كاهش دهنده كلسترول خوردن چربي كمتر است زيرا با اين كار چربي اشباع كمتري خورده مي شود. از آنجائيكه چربي غني ترين منبع كالري است با كاهش مصرف چربي كالري دريافتي روزانه نيز كاهش مي يابد.
اگر شما اضافه وزن داريد كاهش وزن اقدام مهم ديگر در جهت كاهش كلسترول خون است. اگر اضافه وزن نداريد به جاي مصرف چربي كالري لازم را خوردن غذاهائي كه كربوهيدرات هاي پيچيده به مقدار زياد دارند را دريافت كنيد.
به ياد داشته باشيد: وقتي مقدار چربي مصرفي را كاهش مي دهيد به احتمال زياد چربي اشباع و كالري دريافتي را نيز كاهش مي دهيد.
چربي هاي حيواني: كره، پنير، شيركامل، بستني و خامه همه مقدار زيادي چربي اشباع دارند. چربي اشباع در چربي گوشت قرمز نيز وجود دارد. گوشت پرندگان، ماهي و صدف نيز حاوي چربي اشباع هستند اگر چه مقدار آن كمتر از گوشت قرمز ميباشد.
چربي هاي گياهي: بعضي روغن هاي گياهي نظير روغن نارگيل، كره كاكائو (كه در شكلات يافت مي شود) روغن هسته خرما و روغن نخل نيز سرشار از چربي هاي اشباع هستند. اين چربي هاي اشباع گياهي در بسياري غذاها كه به طريق تجاري تهيه مي شوند نظير كلوچه، بيسكوئيت و بيسكوئيت هاي شور و مخلوط هاي آماده براي پخت كيك مانند خامه هاي مخصوص قهوه و در جانشين هاي غيرلبني و حتي شام هاي سرد از بيش آماده وجود دارند. اين چربي ها را مي توان در اسنك هائي مانند چيپس، شكلات، پف فيل كره اي نيز پيدا كرد. از آنجائيكه چربي هاي گياهي موجود در اين غذاها را به وضوح نمي توان ديد لازم است كه برچسب اين غذاها با دقت خوانده شود. برچسب غذا به شما مي گويد كه چه مقدار چربي اشباع در آن غذا وجود دارد و به شما كمك مي كند تا غذائي را انتخاب كنيد كه كمترين مقدار چربي اشباع را داشته باشد.
به ياد داشته باشيد:
چربي هاي اشباع در درجه اول در فرآورده هاي حيواني وجود دارند اما بعضي چربي هاي گياهي و بسياري غذاها كه به طريق تجاري تهيه مي شوند حاوي چربي اشباع هستند. غذاها را با دقت انتخاب كنيد.

سالمندان را همان گونه كه هستند دوست بداريد

محمد برزگر
سالمندان در خانواده شما چه كساني هستند؟ حتما پاسخ مي دهيد: والدين تان، پدربزرگ و مادربزرگ، عموها و عمه ها و به طور كل هر كسي كه پا به سن گذاشته باشد. ولي اين پاسخ مناسبي براي اين سوال نيست. سالمندان فقط افرادي كه سن و سال بالايي دارند نيستند. آنان بهترين قصه گوها هستند و مي توانند داستان هاي جذاب براي شما و فرزندان تان تعريف كنند. بهترين تاريخدان ها كه مي توانند وقايع تاريخي را كه در طول زندگي شان رخ داده برايتان بازگو كنند. بهترين خياط ها و بافندگان و بهترين آشپزها و افراد زحمتكشي هستند كه زماني قهرمان زندگي خود بودند، كساني كه مي تواند بهترين ايده ها را براي تربيت فرزندان مان در اختيارتان قرار دهند. ما به آنها احترام مي گذاريم و به خاطر سال هاي زيادي كه براي مان زحمت كشيده اند از آنان سپاسگزاريم. آنها كساني هستند كه شما و كساني كه شما دوست شان داريد را بزرگ كرده اند و به شما كمك كرده اند تا به جايگاهي كه اكنون داريد برسيد. سال هاي زيادي بار سنگين مسئوليت نگهداري از شما و خانواده تان را به دوش كشيده اند و بهترين لحظه ها را برايتان رقم زده اند. حالا نوبت شماست كه نشان دهيد چقدر دوست شان داريد و به آنها اهميت مي دهيد.
تامين رفاه زندگي سالمندان امري ضروري و وظيفه طبيعي ماست كه متاسفانه بعضي ها آن را جدي نمي گيرند.
مراقبت از سالمندان 2بخش دارد. يكي از آنها تامين نيازهاي مادي است. سالمندان به خانه هاي ايمن، تغذيه مناسب و معاينه شدن به طور منظم از سوي پزشكان نياز دارند. اين بخش، بسيار مهم است و توجه و پيگيري زيادي احتياج دارد. اهميت اين بخش آن قدر زياد است كه معمولا از ديگر جنبه هاي نگهداري از سالمندان غافل مي شويم. بخش دوم، مراقبت از قلب و روح آنهاست. اين هم چند نكته كوچك براي آن كه سالمنداني با روحيه و شاد داشته باشيم:
- با سالمندان با احترام كامل رفتار كنيد. ممكن است كهولت سن اثرات نامطلوبي بر سلامت، وضع ظاهري يا رفتار آنها گذاشته باشد ولي فراموش نكنيد كه درون آنها شخصيتي فعال و قدرتمند نهفته است. با آنها هرگز متكبرانه برخورد نكنيد و بدون قيد و شرط و همان گونه كه هستند دوست شان داشته باشيد.
- صبور و باگذشت باشيد. ممكن است خاطره اي را چندين بار براي تان تعريف كنند، صحبت هاي شان براي شما خسته كننده باشد يا دائم در حال ايراد گرفتن از شما، وضع هوا، قيمت ها و يا هر چيز ديگر باشند ولي شما مي توانيد با كمي صبر و هوشمندي موضوع صحبت را تغيير دهيد و از بودن با آنها لذت ببريد.
- از آنها بخواهيد براي تان از خاطرات شان بگويند. هر انساني داستاني دارد و نسل هاي قبل از ما با مشكلاتي مواجه بودند كه ما هرگز به آنها فكر هم نكرده ايم. از تغييرات اجتماعي و سياسي گرفته تا شكست ها و موفقيت ها. به اين ترتيب مي توانيد آنها را بيشتر وبهتر بشناسيد. تا جايي كه مي توانيد آنها را در زندگي خود شريك كنيد. اتفاق بامزه اي كه براي تان افتاده براي آنها هم تعريف كنيد. به پيك نيك مي رويد آنها را هم دعوت كنيد. درست است كه اين كار موجب مي شود زحمت تان زيادتر شود ولي زماني را به ياد بياوريد كه كودك بوديد و آنها براي خوشحال كردن تان هر سختي را تحمل مي كردند.
- ترس ها و نقاط ضعف آنها را بشناسيد و در صورت لزوم براي كمك كردن مداخله كنيد. براي مثال اگر هنگام معاينه، صحبت هاي پزشك براي شان پيچيده و گيج كننده است، شما از طرف آنها صحبت كنيد و مشكلات شان را مطرح كنيد. به طور كل هرگاه متوجه شديد در مديريت بخشي از زندگي خود دچار مشكل شده اند با ملايمت و مهرباني به آنها پيشنهاد كمك دهيد.

مشكلات سرطاني هاي تحت درمان

حدود 40 تا 60 درصد بيماران سرطاني، كم خوني دارند. اين امر به دليل عوارض پرتودرماني است.
در صورت لزوم پزشك مكمل آهن يا تزريق خون را توصيه مي كند، ولي بيمار نبايد خودسرانه مكمل آهن مصرف كند.
بيماران بايد رژيم غذايي متعادلي با مصرف كافي گروه گوشت و پروتئين هاي با كيفيت بالا داشته باشند. مصرف منابع غذايي آهن كه منبع خوب پروتئين نيز است، بايد افزايش يابد.
عواملي كه مانع جذب آهن مي شوند، مانند چاي بايد تا يك ساعت پيش و پس از غذا مصرف نشود. مصرف منابع ويتامين C مانند آب پرتقال، گوجه فرنگي و... همراه با غذا، جذب آهن را افزايش مي دهد.
بي اشتهايي
بي اشتهايي در اين بيماران شايع است. در حالي كه بيماران به مقادير كافي انرژي و پروتئين براي حفظ ذخاير بدني نياز دارند، اغلب به دليل داروهاي شيمي درماني، راديوتراپي، يبوست هاي طولاني، درد و عوامل ضدتوموري كه بدن به صورت طبيعي براي مبارزه با سلول هاي سرطاني ايجاد مي كند، دچار بي اشتهايي مي شوند.
اطرافيان بيمار بايد با صبر و حوصله سعي كنند به بيمار غذا بخورانند، به اين صورت كه تعداد وعده هاي غذايي را افزايش (6 وعده به جاي 3 وعده) و حجم آن را كاهش دهند.
مقداري آرد، پودر جوانه گندم، بلغور گندم به غذاهاي مايع مانند سوپ و آش اضافه كنند.
اگرچه به هيچ عنوان مصرف زياد چربي ها توصيه نمي شود، ولي در بيماران بي اشتها بايد مصرف روغن هاي سالم (روغن هاي مايع گياهي) كمي افزايش يابد تا انرژي دريافتي از غذا تا حد ممكن افزايش يابد.
غذاهاي مورد پسند بيمار براي وي تهيه شود و از چاشني هاي گوناگون مانند آبليمو و آب غوره براي تحريك اشتها و ترشح بزاق بيمار استفاده شود.
اگر بيمار زود احساس سيري مي كند، تا يك ساعت پيش از غذا و در بين غذا آب و مايعات مصرف نكند و سبزيجات خام مثل سالاد را پس از خوردن غذاي اصلي مصرف كند و همراه با غذا نخورد. همچنين غذاهاي سرخ شده را كمتر مصرف كند.
تغييرات حس چشايي
مواردي كه بيماران تحت پرتودرماني سر و گردن قرار مي گيرند، ممكن است از تغيير حس چشايي شكايت كنند، مثلا روي طعم گوشت حساس مي شوند و از طعم آن ناراضي اند. در چنين شرايطي از ديگر جانشين هاي گروه گوشت مثل مرغ، بوقلمون، انواع ماهي (كه منابع خوب امگا3 هستند) تخم مرغ، حبوبات، آجيل، كره پسته و كره بادام زميني استفاده كنيد.
اگر حس چشايي بيمار ضعيف شده است، به ناچار از مقادير بيشتري طعم دهنده در تهيه غذاها استفاده كنيد، ولي در مصرف شكر و نمك زياده روي نكنيد.
يبوست
بيماران مبتلا به يبوست بايد مصرف فيبر و مايعات (روزي هشت ليوان) را افزايش دهند. در صورت لزوم، پزشك داروهاي مسهل را توصيه مي كند.
مصرف مقادير كافي ميوه و سبزي (روزي حداقل 5 واحد) و فعاليت بدني متناسب با شرايط بيمار ضروري است. ضمن اينكه فعاليت بدني به بهبود وضعيت روحي، نداشتن احساس وابستگي و استقلال فرد كمك مي كند.
اسهال
بسياري از بيماران از اسهال هاي طولاني مدت شاكي هستند. اين اسهال ها ممكن است به دليل سوء جذب غذاها يا عارضه جانبي ايجاد شده باشد، مثلا فردي كه قبلا مشكلي در مصرف شير نداشته، طي دوره درمان به دليل كاهش توليد آنزيم هضم كننده قند شير (لاكتوز)، دچار عدم تحمل شير مي شود.
در دوره هاي اسهال، ضمن اطلاع به پزشك معالج بايد مصرف مايعات، چاي، انواع ميوه ها و آب ميوه ها و دفعات تغذيه را افزايش داد. به هيچ عنوان نوشيدني هاي قندي غليظ مانند نوشابه نبايد استفاده كرد، زيرا موجب بدتر شدن اسهال مي شوند. بايد از مصرف آنچه كه سبب نفخ در بيمار مي شود، خودداري كرد.
تهوع و استفراغ
تهوع و استفراغ كه پس از شيمي درماني بروز مي كند تا حد زيادي به كمك داروها قابل كنترل است. در مواقعي كه فرد احساس تهوع دارد، نفس عميق كشيدن، قرار دادن تكه هاي يخ در دهان، صرف وعده هاي غذايي كوچك كه بدون ادويه هستند و بو و طعم شديد ندارند و زود هضم هستند، توصيه مي شود. بنابراين در اين حالت بايد از مصرف غذاهاي پرچرب و سرخ شده پرهيز كرد.
ماست، مرغ آب پز و ميوه هاي كمپوت شده و نوشابه هاي گازدار مناسب اند. در بيماري كه استفراغ مي كند، تغذيه نبايد قطع شود و در هنگام خواب، سر بايد بالا قرار گيرد. غذا در دفعات زياد و حجم كوچك مصرف شود. غذا نبايد داراي بو و مزه تند باشد.
خشكي دهان، بلع مشكل، زخم دهان
بيماري كه تحت راديوتراپي سر و گردن قرار دارد، ممكن است دچار خشكي دهان شود كه اين امر منجر به افزايش پوسيدگي دندان و عدم تمايل براي خوردن غذا مي شود. مكيدن به افزايش ترشح بزاق كمك مي كند. مكيدن آب نبات هاي ترش، ليمو، تكه هاي يخ و جويدن آدامس هاي بدون قند به افزايش بزاق مي انجامد.
در مواردي كه فرد دچار سختي بلع غذاست، بايد برحسب تحمل بيمار غذاهاي مايع، ولي پرانرژي (از طريق افزودن آرد، پودر شيرخشك، روغن مايع كره و...) يا با قوام نرم (كه از طريق مخلوط كردن غذاها در مخلوط كن به دست مي آيد)، به وي داده شود.
در صورت بروز زخم در دهان ضمن اطلاع به پزشك از غذاهاي با قوام نرم استفاده شود. مصرف غلات سبوس دار و ادويه جات تا زمان بهبودي ممنوع مي شود. آب مركبات و آب ميوه هاي اسيدي نيز نبايد مصرف شود.
تمايل به مصرف غذاهاي سرد يا مايع
برخي بيماران نسبت به غذاهاي گرم ابزار بي تمايلي مي كنند. براي اين افراد سعي كنيد بيشتر غذاها را به صورت سرد سرو كنيد. غذاهاي سرد مانند الويه، كوكوها و... آب ميوه ها، بستني، ژله و آجيل مناسب اند.
محل صرف غذا تهويه مناسب داشته باشد و بوي غذا در خانه نپيچد.
كساني كه داراي ضايعه در ناحيه سر و گردن، دهان، حنجره و مري هستند، اغلب بايد غذاهاي مايع يا نرم كه نياز زيادي به جويدن ندارند، مصرف كنند.
اين افراد نبايد از غذاهاي پرادويه استفاده كنند و ممكن است آب ميوه هاي اسيدي آنها را اذيت كند، در نتيجه بايد از آب ميوه هايي كه اسيديته كمتري دارند مانند آب هلو، آناناس و... استفاده كرده يا آب ميوه هاي اسيدي را با آب رقيق نمايند.

عينك طبي يك وسيله تزئيني نيست

متاسفانه آنچه در جامعه كنوني با آن مواجه هستيم انتخاب عينك طبي توسط افراد، تنها براساس زيبايي ظاهري است نه از نقطه نظردرماني و تخصصي.
در يك عينك طبي علاوه بر عدسي، فريم يا قاب عينك نيز حائزاهميت است كه كمتر مورد توجه قرارمي گيرد و در واقع شكل، اندازه، جنس و رنگ قاب عينك از نكاتي هستند كه براساس نمره چشم، سن و شكل صورت بيمار تجويزشده و يك قاب استاندارد به گونه اي است كه فرد ميدان بينايي كافي داشته و طول دسته عينك با توجه به تجويز نمره عينك، متناسب با عدسي تا چشم بيمار و همچنين فاصله كانوني عدسي طراحي مي شود. هراتي زاده با تاكيد بر نقش و اهميت اپتومتريستها در تجويز و ارائه عينك هاي طبي افزود: همانطور كه در داروخانه يك مسئول فني جهت ارائه دارو براساس نسخه حضور دارد، مسئوليت فني مراكز تعيين نمره چشم يا تجويز، ساخت و فروش عينك هاي طبي برعهده اپتومتريست مي باشد.
رئيس جامعه اپتومتري ايران با اشاره به برگزاري دوازدهمين كنگره سراسري اپتومتري ايران كه از 29-27 مردادماه جاري توسط دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي و با همكاري انجمن علمي اپتومتري و جامعه اپتومتري ايران در مركز همايش هاي رازي تهران برگزار مي شود تصريح كرد: يكي از نكات مهمي كه در اين كنگره به آن اشاره خواهد شد نقش و جايگاه اپتومتري در جامعه است كه متأسفانه در حال حاضر شاهد هستيم كه در برخي شهرستانها، مراكز فروش و ارائه عينك هاي طبي تحت پوشش صنوف مختلفي از جمله خياطان، جواهرفروشان، خرازان و حتي آرايشگران بوده و جاي شگفتي است كه وزارت بهداشت به عنوان متولي سلامت جامعه دراين زمينه سكوت اختيار كرده و گفتني است براساس رأي ديوان عدالت اداري تنها اپتومتريستها مي توانند به تجويز، ساخت و ارائه عينك طبي بپردازند و علاوه بر آن عينك سازاني كه تا سال 1368 موفق به گذراندن امتحان تخصصي وزارت بهداشت شده اند نيز مجاز به ساخت و ارائه عينك طبي هستند.

هنگام گرمازدگي مايعات بسياري بايد بنوشيد

رئيس جامعه متخصصان داخلي ايران توصيه كرد كه در فصل تابستان هنگام گرمازدگي بايد پس از رساندن سريع خود به جاي خنك شروع به نوشيدن مايعات فراوان كرد تا آب از دست رفته بدن جبران شود.
گرمازدگي به علت بالا رفتن درجه حرارت بيش از 35 درجه اتفاق مي افتد كه اين درجه از گرما را افراد به ويژه كودكان و سالمندان نمي توانند تحمل كنند لذا اين افراد بايد از بيرون رفتن در اين دما خودداري كنند.
افرادي مانند كارگران ساختمان، رانندگان تاكسي و كشاورزان كه مجبورند در اين درجه از هوا و در ساعات ظهر كار كنند بايد لباس روشن پوشيده، كلاه نقاب دار جهت محافظت از نور آفتاب به سر كنند و در هنگام عرق كردن مايعات زيادي بنوشند.
خسرونيا ضعف و خستگي، كشيدگي و درد عضلات، استفراغ و تهوع، پوست رنگ پريده و چسبناك، دماي طبيعي بدن، گرفتگي عضلات، سرگيجه، ضعف و غش، ادرار زرد تيره يا نارنجي، سردرد و اسهال را علائم نشان دهنده گرمازدگي دانست و تصريح كرد: در صورتي كه فردي اين علامت ها را مشاهده كرد بايد سريعا خود را به جاي خنك مانند زير سايه درخت برساند و شروع به نوشيدن مايعات خنك كند و در صورت داشتن اسهال، ضعف و بي حالي به پزشك مراجعه كند.
عرق زياد موجب از دست رفتن زياد آب بدن، سديم و پتاسيم مي شود لذا لازم است چند دقيقه اول گرمازدگي فرد به سرعت خود را به جاي خنك برساند و مايعات خنك بنوشد و بايد گفت درمان آن نيز آسان است و پس از مراجعه به مركز درماني، مايعات، سديم و پتاسيم از دست رفته توسط سرم تامين مي شود. متاسفانه بيشتر افراد به علت دير مراجعه كردن به پزشك دچار عوارضي مي شوند كه مهمترين آنها از بين رفتن كليه هاست كه در پي آن كاهش حجم ادرار ايجاد شده و در نهايت منجر به دياليز مي شود بنابراين درمان بايد در همان دقايق اوليه انجام شود.
برخي افراد براي فرار از گرمازدگي به شنا كردن در آبهاي آلوده پناه مي برند و به طور سهوي از آب اين قنات ها و استخرهاي آلوده مي نوشند كه بيشتر آنها به ناراحتي هاي روده اي دچار مي شوند و بايد دانست كه اين از گرمازدگي بدتر است. در فصل تابستان از شنا كردن در آب هاي آلوده پرهيز شود و از بردن كودكان به استخر بزرگسالان و مصرف غذاهاي فاسد خودداري شود. در هنگام مسافرت در فصل تابستان از همراه بردن گوشت چرخ كرده و مصرف غذاهاي چندساعت مانده و سرخ شده خودداري شود و همچنين سعي شود استفاده از ميوه ها و سبزيجات تازه، عدم خوردن غذاهاي سنگين و همراه داشتن آب نوشيدني در دستور كار قرار گيرد.