هيجان آبي در گرماي تابستان وضعيت استخرهاي شنا در فصل تابستان چگونه است؟-بخش پاياني

حسن آقايي
وجود 1700 استخر در سطح كشور براي نزديك به 70 ميليون جمعيت! يقينا آمار قهوه خانه هاي مدرن و سنتي بيش از استخر است. اگر هر استخر عمومي در يك زمان معين و با رعايت ظرفيت استاندارد به طورميانگين گنجايش 100 نفر را داشته باشد فقط 170 هزار نفر مي توانند از ورزش مفرح و سلامت بخش شنا استفاده كنند كه بدون شك كمبود استخر به عنوان نياز جوانان و نوجوانان به خوبي قابل لمس است.
يك شهروند بر اين باور است كه استخرها فرصتي براي گسترش فكر و آرامش روحي و رواني انسان هستند اگرچه يك كارشناس مربي شنا اعتقاد دارد كه اكثر استخرها جنبه تفريحي دارند و قهرمان پرور نيستند، اما در مقابل به گفته يك مقام فدراسيون شنا طي يكي دوسال اخير طرح توسعه استخرها و انجام مسابقات محلي تا سطح كشوري به اجرا گذاشته شده است. اين طرح در دو استان به طور كامل اجرا مي شود و قرار است اين پروژه در تمام استان ها تحقق يابد.
ورزش تابستان: شنا و فوتبال
لكه هاي آفتاب و سايه برسطح آسفالت كوچه اي در جنوب شرقي تهران، مناسب ترين محل بازي فوتبال در آن بعد از ظهر گرم و ساكت است. يك توپ پلاستيكي و 6 بازيكن 16-15 ساله.
از «علي رحماني» با چهره اي گرمازده به عنوان داور، هنگام استراحت زير چتر درختي تناور مي پرسم: «دراين هواي گرم چرا به استخر نرفته ايد؟» او مي گويد: «گاه هفته اي يك روز به استخر مي رويم. مي پرسم كه چه زماني شناگر شدي؟ با كف دست عرق صورتش را پاك مي كند و مي گويد: «من از 5 سالگي با كمك پدرم و اول بار در چشمه علي سمت پل سيمان حوالي ابن بابويه آب تني كردم و بعد كم كم شنا يادگرفتم.»
در طول تابستان استخر مي روي؟
-«گاه با دوستانم، اگر نشد، فوتبال مي زنيم.»
دوست او به نام مهران مي گويد: «كم خرج ترين سرگرمي تابستاني ما فوتبال در نزديكترين محل است، يعني همين زمين آسفالت كوچه!» دوستانش مي خندند، اما «علي» مي گويد: «توي پارك هم مي رويم. چند تا كوچه و خيابان بايد پياده برويم.» مي پرسم: «آخر تابستان فكر مي كني تعطيلات خيلي خوب و خوش بگذرد؟» او كمي فكر مي كند: بعد مي گويد: «تفريح و استخر خرج دارد....» مجيد يكي ديگر از بچه ها با خنده مي گويد: «تازه بعد از شنا، انرژي سازي لازمه!» مثلا چطوري؟... «يك ساندويچ و نوشابه، نشد يك كيك و نوشابه». علي مي گويد: «استخر و فوتبال در طول تابستان تكراري مي شود. مسافرت را خيلي دوست دارم اما ماشين و پول مي خواهد.»
تحصيلكرده رشته تربيت بدني تا سطح فوق ليسانس است. سابقه 20 سال مربيگري شنا در كارنامه خود دارد. در شماره پيشين گزارش صحبت كوتاه «هومن آراسته» پيرامون تاثيرات مفيد سلامتي شناكردن و درمانگري اين رشته ورزشي برسيستم اعصاب را خوانديم. دراين بخش از گزارش درحالي كه گفت وگو روي پله اي در بلنداي حاشيه استخر ادامه مي يابد او همچنان تاكيد دارد بر رويكرد و آموزش شنا به ويژه آن كه پيامبر عظيم الشان اسلام «ص» مردم را به آموزش شنا سفارش فرموده اند.
ثبت 9 ركورد ملي
او حالا از فعاليت هاي آموزشي و تيم سازي تا حد قهرماني گروه هاي سني زير14سال مي گويد و بر لزوم هماهنگي و تحت پوشش قراردادن و تعيين حق الزحمه مربيان خود جوش استخرها و اجراي طرح همكاري مربيان فعال بخش هاي خصوصي با استخرهاي دولتي، سخن مي گويد و از كمبود نيروي قهرماني ملي شنا حكايت ها تعريف مي كند. حيطه كار وي متفاوت بوده است: آموزش عمومي كودكان و بزرگسالان. بعد به پشتوانه تخصص علمي و تجاربش، از سال 79 تا سال 83 تيم زيرسن 14 سال را براي قهرماني استان و كشور آموزش داده است كه قهرمان كشور شده است. تاكنون 9 ركورد تيم ملي شنا در گروه هاي سني زير14سال را به ثبت رسانده است.
اين كارشناس ارشد با بيان اين كه كار او و ديگر مربيان خودجوش است و هيچ همكاري با فدراسيون شنا ندارند، اما از فدراسيون انتظار دارد مربيان شنا كه به صورت پراكنده در استخرهاي مختلف كار مي كنند را هماهنگ و زيرپوشش خود قرار دهد و براي شان حق الزحمه تعيين شود. وي در ادامه بيان نظرات خود از طرحي مي گويد كه بر مبناي آن از مسئولان استخرهاي خصوصي خواسته شده تا مربيان اين قبيل استخرها دوساعت از زمان فعاليت خود را با استخرهاي دولتي جهت قهرمان پروري رشته شنا صرف كنند. به گفته او طرح مذكور قبلا تصويب شده ولي تاكنون به مرحله اجرا درنيامده است.
«آراسته» همچنين اين باور را دارد كه تيم ملي شنا پشتوانه قوي ندارد. وي دراين باره مي گويد: «عده نيروي قهرماني در اين رشته كم است. به همين علت در اكثر مسابقات برون مرزي تنها 8-7 شناگر شركت مي كنند.»
وي مي گويد: «دولت براي اين رشته ورزشي در جهت تشويق نوجوانان و جوانان بايد يارانه اي در نظر بگيرد.»
اندام باريك و كشيده اي دارد. كلاه لبه دار سفيد رنگش را سرزانو گذاشته و مشغول خواندن يك مجله است. نظرش را درباره كم و كيف استخر شنا مي پرسم:
صفدر خراساني كه از علاقمندان پروپاقرص شنا است خود را معرفي مي كند: «13 سال است كه تمام تابستان ها شنا كرده و يك بار در مسابقات شناي دبيرستان ها قهرمان شده ام.» او مي گويد: «به نظر من لازمه شناكردن در استخر و دريا اين است كه حتما بايد شنا بلد باشيم چون كسي كه شنا بلد نباشد، در برابر آب رونده رودخانه، دريا و استخر مورد تهديد سلامتي قرارمي گيرد. ولي شنا در عين حال انسان را سرحال و ريلكس مي كند و فكر را شستشو مي دهد.»
استخر كمتر از پارك و پاركينگ است
درباره وضع استخرها بايد گفت اول از هرچيز لازم است كاملا تميز و بهداشتي باشد. امكانات برخي استخرها آدم را راضي مي كند يعني مديريت، كاركنان و نيروي نجات غريق شان جدي و مواظب همه چيز هستند. اما برخي ها محيط و راهرو يا محل رخت كن مرتب و تميزي ندارند. موضوع مهم ديگر، اين است كه مسابقات بين استخرها خيلي كم است. اگر برنامه مسابقه بين استخرهاي هر منطقه برقرار باشد بچه هاي علاقمند تشويق مي شوند خودشان را آماده مسابقه كنند. يك راه تشويق هم آن است كه تلويزيون مسابقات شنا و تاثيرات جسمي و روحي شناگران را نشان دهد و براي جوان ها روشن كند كه ورزش شنا، صدمات رشته هاي ديگر را ندارد.
خراساني مي گويد: «دوستان من در ورزشگاه و باشگاه كه در رشته هاي بدن سازي، كشتي و يا فوتبال كار مي كنند اكثرشان از استخر و شنا غافل نمي شوند.»
وي به تعداد استخرها درتهران اشاره مي كند و مي گويد: «استخر درتهران نسبت به جمعيت آن خيلي كم است. كلي بايد وقت گذاشت با اتوبوس يا ماشين شخصي توي ترافيك و گرما، تا رسيد به يك استخر. آنقدر كه براي ماشين ها پاركينگ و يا پارك درست كرده اند، استخر درست نكرده اند.»
خانواده ها اجازه ندهند...
خانواده ها در هيچ شرايطي به فرزندان شان اجازه ندهند از استخرهاي فاقد مجوز قانوني استفاده كنند.
«عليرضا گرشاسبي» معاون توسعه امور ورزشي استان تهران، در ادامه صحبت هاي پيشين خود مي گويد: «با توجه به حساسيت رشته مفرح و دوست داشتني شنا، از خانواده ها تقاضا مي شود از استخرهايي كه داراي مجوز قانوني نيستند تحت هيچ شرايطي به بچه هاشان اجازه استفاده ندهند. همچنين چنانچه با موارد غيراخلاقي و بهداشتي و يا گران بودن بليط، مغاير نرخ تعيين شده روبرو شدند، سريعا با شماره تلفن 77532648 معاونت توسعه امور ورزش استان تهران تماس بگيرند و موارد غيرقانوني را متذكر شوند و مراكز متخلف را معرفي نمايند.»
از وي سؤال مي كنم: آيا براي دانش آموزان و دانشجويان تخفيف ويژه اي درنظر گرفته ايد؟ وي پاسخ مي دهد: «براي تمام استخرهاي متعلق به سازمان تربيت بدني استان تهران به منظور جلب جوانان و نوجوانان تخفيف ويژه اي درنظر گرفته ايم. اين تخفيف به حد نيم بهاي نرخ مصوبه يا درصدي، طي طول فصل تابستان است.»
توصيه به شناگران
«هوشنگ پروين» سرناجي «نجات غريق» ورزشگاههاي شيرودي و آزادي، در شماره پيشين گزارش به مواردي از فوايد ورزش شنا اشاره كرد. در ادامه صحبت خود با بيان اين فرموده حضرت محمد پيامبر(ص) كه همه مردم بايد شنا بياموزند چون لازمه زندگي است، از رهگذر تجارب بيش از سي سال سابقه خود در امور شنا، توصيه اي به شناگران و يك درخواست از مسئولان مربوطه دارد.
وي از شناگران مي خواهد چنانچه سابقه مشكل جسمي و روحي دارند، پيش از آغاز شناكردن با نيروهاي نجات غريق درميان بگذارند چون بارها اتفاق افتاده است شناگراني درجريان شنا دچار سختي تنفسي شده اند كه بعضا جبران ناپذير بوده است. مورد ديگر، هيچ گاه با معده سنگين (شكم پر) شنا نكنند.
موضوع ديگر، قبل از رفتن به محيط و داخل استخر، دوش بگيرند و شستشوي پا در حوضچه كلر را رعايت كنند.
او همچنين از مسئولان اجرايي و سازمان تربيت بدني درخواست مي كند بيش از پيش به نيازهاي ورزش شنا رسيدگي كنند.
از اين نجات غريق مي خواهم خاطره اي خوش و شيرين و احتمالا تلخ از دوران مربيگري و مسئوليت خود تعريف كند.
«پروين» موقعي كه مي خواهد خاطره اي تعريف كند لبخندي مي زند و سرتكان مي دهد.
گويا خاطرات فراواني دارد: «خاطره شيرين بگويم يا...؟» شيرين. او مي گويد: «سال 52 تيم ملي واترپلوي ايران در بازي هاي آسيايي درتهران و در ورزشگاه آزادي رتبه اول را كسب كرد. هيجان من و دوستداران شنا از مقام اول شدن تيم ايران و شوق خشنودي آن پيروزي سبب شد تا بالاي «دايو» (سكوي پرش) شناي ورزشگاه برويم و بالباس شيرجه بزنيم توي استخر!»
استخر مكان فرهنگي است
دسترسي مشتاقان شنا به ويژه دراين فصل تابستان و زمان تعطيلي ميليون ها دانش آموز و دانشجو، مثل دستيابي به سينماها شده است. كيلومترها بايد رفت تا به يك استخر رسيد. اين را «الياسي» پدر سه فرزند خردسال و نوجوان مي گويد: «نگاه او به پروسه ورزش و از جمله استخر شنا، بيشتر نگاهي فرهنگي است. وي مي گويد: «استخرها مثل يك مكان فرهنگي است. يعني همه كساني كه به شنا مي پردازند يك نظر و هدف مشترك دارند كه هم مفيد به سلامت و آرامش اعصاب و روان است و هم تفريح سالمي است. هر قدر چنين مكان هايي بيشتر توسعه يابد و در دسترس تر باشد به همان اندازه اوقات تعطيلي بچه ها سالمتر برگزار مي شود. »
اين شهروند با بيان اين كه امكانات تفريحي سالم و آموزنده باب طبع و نياز فطرت معنوي جوان ها است مي گويد: «موضوع ديگر تامين هزينه استفاده از استخرها است كه با توجه به پراكندگي آنها، براي همه خانواده ها مقدور نيست.»
از وي سؤال مي كنم: «به نظر شما، راهكارهاي دسترسي آسان و مسئله هزينه هاي استفاده از استخرها چيست؟» مي گويد: «كليد گشايش اين مسائل طبيعتا و عمدتا دست مسئولان و سازمان هاي مربوطه است. آنان مسئول تامين نياز هاي همه گروههاي مردم هستند. تامين نياز تنها فرضا پارك درست كردن يا افزايش ناوگان حمل و نقل شهري نيست. همانگونه كه مدرسه و اماكن عمومي مي سازند، باتوجه به سلامت بخشي و روحيه شاداب جوان ها هم بايد مجموعه ورزشي، استخر و سينما احداث كنند. به نيازهاي رواني و جسماني عمومي جوان ها بيشتر توجه شود. يك جوان موقعي مي تواند براي خود، خانواده و جامعه مفيد باشد كه فكر و روح آرام داشته باشد.»
انجام مسابقات محلي تا كشوري
طرح توسعه استخرهاي كشور با هدف انجام مسابقات محلي تا سطح كشوري در دست اجرا است. اين طرح رده هاي گوناگون سني تيم هاي شناي دختران و پسران را دربرمي گيرد.
«دكتر حميدرضا رمضاني» دبيركل فدراسيون شناي كشور دراين باره جزئيات بيشتر هدف و اجراي طرح مذكور را مطرح مي كند. او مي گويد: «طرح توسعه شناي كشور توسط فدراسيون شنا تهيه و به تاييد رئيس سازمان تربيت بدني مي رسد ، از سال 1387 به مراكز ورزشي و استخرهاي سراسر كشور ابلاغ شود. در اجراي اين طرح همه مسئولان استخرها موظف هستند تمام تيم هاي شنا در رده هاي مختلف سني و در دو جنس دختر و پسر آماده و تمرين دهند تا در روز مسابقات محلي، شهرستان، استان و كشور مشاركت كنند.»