(صفحه(12(صفحه(6(صفحه(9(صفحه(7(صفحه(8(صفحه(15(صفحه(11(صفحه(5(صفحه(16(صفحه(13(صفحه(4(صفحه (2.3.14


چهارشنبه 10 تير 1388- شماره 19400
 

اسرار هواپيماهاي بدون خلبان
حقايق شگفت انگيز ماه
راز خواب مورچه ها
افزايش سطح آب درياها



اسرار هواپيماهاي بدون خلبان

استفاده از هواپيماهاي بدون خلبان مي تواند قدم بزرگي در پيشرفت هوانوردي و ايجاد امنيت بيشتر در آسمان پرازدحام امروز و به خصوص آينده باشد. از سال 1997 هواپيماهاي بدون خلبان در ارتش آمريكا مورد استفاده قرار مي گرفت و اكنون دولت اين كشور تصميم دارد از آنها بيشتر استفاده كند و در مواردي چون حفاظت از مرزها، دستگيري مجرمان و كمك هنگام بروز حوادث طبيعي نيز آنها را به پرواز درآورد. برخي شركت ها بر اين عقيده اند كه هواپيماهاي بدون خلبان پتانسيل تجاري بسيار بالايي براي استفاده در زمينه هاي مختلف (از بذرافشاني محصولات كشاورزي گرفته تا پيشگويي وضع هوا) دارند. «نيك ساباتيني» از مديران مسئول امنيت هوايي، معتقد است، گسترش به كارگيري هواپيماهاي بدون خلبان، قدم بزرگي در تحول هوانوردي خواهد بود، هرچند او با هواپيماهاي تك نفره كه هيچ اطميناني به امنيت آنها نيست، مخالف است. اداره كل هوانوردي (FAA) با دو مشكل اساسي در اين زمينه روبه روست؛
1- اگر به هر دليلي ارتباط اپراتور با هواپيما قطع شود، چه اتفاقي روي خواهد داد؟
2- به منظور اينكه هر هواپيما قادر به تشخيص هواپيماهاي ديگر باشد و بتواند از آنها دوري كند، به يك سامانه بسيار پيشرفته نياز است.
سال گذشته FAA دو هواپيماي بدون خلبان را براي استفاده هاي تجاري آزمايش كرد. كه امسال با آزمايش 50 نوع ديگر از اين هواپيماها موافقت شده است. در حال حاضر اگر ارتش يا دولت آمريكا بخواهد يك هواپيماي بدون خلبان را در محدوده هوايي غيرنظامي به پرواز درآورد، اداره كل هوانوردي چنين اجازه اي را در مناطق غيرمسكوني به اين شرط مي دهد كه هواپيماي مربوطه توسط شخصي از روي زمين يا هواپيماي ديگر كنترل شود. در درخواست «دايك ويترينگتون» نماينده طرح هواپيماهاي بدون خلبان، از دفتر معاونت وزارت دفاع آمده است؛ «ما از وزارت دفاع تقاضا داريم براي انجام آزمايش هاي غيرنظامي و تجاري نيز به فضاي هوايي كشور دسترسي داشته باشيم.»
طبق اظهارات يكي از اعضاي انجمن خلبانان و مالكان هواپيما، هنوز هيچ گونه آزمايش قطعي براي اثبات امنيت هواپيماهاي بدون خلبان در محدوده هاي هوايي كه هواپيماهاي معمولي در آنجا بي خطر هستند، انجام نشده است. اين هواپيماها نه تنها قادر به تشخيص و دوري از ديگر هواپيماها نيستند، بلكه نمي توانند به راهنمايي هاي كنترل ترافيك هوايي نيز جواب دهند. تنوع اين هواپيماها يكي از مشكلاتي است كه كنترل آنها را دشوار كرده است. در حال حاضر هواپيماهاي بسياري وجود دارند كه به خودي خود پرواز مي كنند و تنها از راه دور توسط يك كاربر كنترل مي شوند. وزن برخي از آنها حتي از يك پوند هم كمتر است و برخي ديگر ممكن است طول بال هايشان از يك بوئينگ 737 نيز بيشتر باشد. مقامات دولتي و قانونگذاران آمريكا هم اكنون در حال بررسي امنيت هواپيماهاي بدون خلبان در محدوده هاي فضايي غيرنظامي هستند.
wwwfoxnewscom :

 



حقايق شگفت انگيز ماه

آغاز ماموريت هاي اخير ناسا به منظور شكل گيري مطالعات جديد روي كره ماه باعث شده تا به بررسي خصوصيات شگفت انگيزي از كره ماه پرداخته شود كه شايد تكرار هميشگي اين حقايق ميزان توجه نسبت به ارزشهاي علمي آن را كاسته باشد.
مدارگرد اكتشافي ماه كه به فضا پرتاب شد سطح ماه را با جزئياتي بي سابقه نقشه برداري و ثبت خواهد كرد و حتي قادر خواهد بود مسير حركت كاوشگرهايي را كه در گذشته بر روي اين كره حركت كرده اند را به ثبت برساند.
مدارگرد ديگر اين ماموريت نيز طي دو مرحله با حفره شاكلتون در قطب جنوبي ماه برخورد خواهد كرد تا دانشمندان بتوانند موادي را كه در نتيجه برخورد به بيرون پرتاب مي شوند را مورد مطالعه قرار دهند. تمامي اين هزينه ها و تلاشها با هدف كشف اطلاعات بيشتر و جديدتر از قمر زمين است تا دانشمندان بتوانند ساختار اصلي اين كره، تاريخچه دقيق آن و احتمال وجود آب در حفره هاي تاريك و مرموز ماه را كشف كنند.
نشريه لايوساينس پس از آغاز ماموريتهاي جديد ناسا در راستاي بازگرداندن انسان به كره ماه، به بررسي 10حقيقت شگفت انگيز درباره ماه پرداخته است.
ضربه بزرگ: ماه در نتيجه برخوردي شكل گرفته است كه از آن با نام برخورد عظيم يا برخورد بزرگ ياد مي شود. اخترشناسان به منظور توضيح اين پديده نظريه اي را با اين مضمون ارائه كرده اند: در حدود 4بيليون و600 ميليون سال پيش، جسمي عظيم در ابعاد سياره مريخ اندكي پس از شكل گيري خورشيد و منظومه خورشيدي با زمين برخورد كرده است. در نتيجه اين برخورد ابري از صخره هاي تبخير شده مركب از اجرام كيهاني و بدنه زمين به مدار خارجي زمين پرتاب شد. اين ابر به تدريج سرد و فشرده شده و حلقه اي كوچك را از اجرام جامد تشكيل داد كه با جمع شدن اين اجرام در كنار يكديگر ماه كنوني شكل گرفت.
زمين عامل طلوع ماه: هر روز و طي زمانهاي متغيرماه از سمت شرق طلوع كرده و در سمت غرب غروب مي كند. فرايندي كه شباهت زيادي به روند حركتي خورشيد و ديگر ستاره ها دارد.
زمين در حال چرخش بر محور خود در جهت شرق است كه اين پديده باعث نمايان شدن اجرام كيهاني و ناپديد شدن آنها در طول زماني معين مي شود. كره ماه نيز طي هر 5/29روز سفري مداري حول زمين دارد كه اين حركت تدريجي در آسمان رو به شرق است. به همين دليل است كه طلوع ماه در برخي روزها با 50 دقيقه تاخير صورت مي گيرد. اين شيوه حركتي همچنين مي تواند دليل طلوع گاه به گاه زودهنگام ماه در هنگام عصر و يا در طول روز را توضيح دهد.
ماه روشن است: برخلاف آنچه به نظر مي آيد، ماه هيچ وجه تاريكي ندارد. ماه تنها وجه دورافتاده اي دارد كه امكان مشاهده آن از زمين وجود ندارد. دليل اين پديده به زمانهاي گذشته بازمي گردد. در گذشته هاي دور تاثيرات گرانشي زمين باعث كند شدن چرخش ماه حول محور خود شد. به محض اينكه چرخش ماه به اندازه اي كند شد تا با دوره چرخشي خود به دور زمين انطباق پيدا كند، تاثير گرانشي زمين بر روي ماه تثبيت شد. به همين دليل ماه در حال حاضر يك بار به دور زمين چرخيده و يك بار حول محور خود حركت مي كند و به دليل اينكه هر دو اين چرخشها در زماني واحد شكل مي گيرند، زمين تنها قادر به مشاهده يك وجه از كره ماه خواهد بود.
كمبود گرانش: كره ماه 27درصد از ابعاد زمين را با جرمي كمتر تشكيل مي دهد. در عين حال گرانش موجود در كره ماه تنها 6/1گرانش كره زمين اندازه گيري شده است. به همين دليل در صورتي كه تكه سنگي در كره ماه از بالا به پايين پرتاب شود، سرعت سقوط آن بسيار كمتر از سرعت سقوط همان سنگ در زمين خواهد بود. همچنين در صورتي كه وزن فردي در روي زمين 68كيلوگرم باشد، همان فرد در كره ماه 11كيلوگرم وزن خواهد داشت.
كوچك و بزرگ شدن قرص ماه: مدار حركت ماه به دور زمين برخلاف باور بسياري بيضوي است و نه دايره. به همين دليل فاصله ميان مركز زمين و مركز ماه طي هر يك از دوره هاي كامل چرخش ماه، متغير است. در نزديكترين فاصله ماه به زمين كه اصطلاحا حضيض خوانده مي شود فاصله اين دو جرم كيهاني از يكديگر 363هزار و300 كيلومتر خواهد بود. اين فاصله در نقطه عكس، يعني در دورترين فاصله ممكن به
405 هزارو500 كيلومتر افزايش پيدا مي كند. به بياني ديگر زماني كه ماه در نزديكترين فاصله خود از زمين كامل شود، 14درصد بزرگتر ديده شده و درخشش آن 30درصد افزايش خواهد يافت.
تاريخچه بمباران در ماه: حفره هاي موجود در سطح كره ماه مي تواند گذشته سخت اين كره را به خوبي آشكار سازد. به دليل نبودن نزديك به مطلق اتمسفر در ماه و كم بودن فعاليتهاي دروني در اين كره، تعداد حفره هايي كه در اثر برخوردهاي شديد در بيليونها سال پيش در ماه به وجود آمده اند ركورد منحصر به فردي را به ثبت رسانده اند.
با تخمين تاريخ حفره هاي ماه، دانشمندان دريافته اند كه سياره زمين به همراه قمر خود در حدود چهار بيليون سال پيش تحت بمباران شديد كيهاني بوده است.
ماه كره نيست: ماه شكل كروي و دوار ندارد بلكه تخم مرغي شكل است. در صورتي كه ماه با دقت مورد مطالعه قرار گيرد مي توان ديد كه مركز ماه در واقع مركز هندسي اين قمر به شمار نمي رود و در واقع با مركز واقعي كره 2 كيلومتر فاصله دارد.
ماه لرزه: فضانوردان ماموريت آپولو طي بازديد خود از كره ماه از لرزه نگار استفاده كرده و دريافتند اين جرم خاكستري جرمي مرده به شمار نمي رود. ماه لرزه هاي كوچك از كيلومترها پايين تر از سطح خارجي ماه سرچشمه مي گيرند و اينگونه به نظر مي رسد اين لرزه ها تحت تاثير كشش گرانشي زمين به وجود مي آيند. شكستگي هاي كوچك و فوران گاز از نشانه هاي وجود ماه لرزه در اين كره درخشان است.
به گزارش مهر، دانشمندان بر اين باورند ماه نيز داراي هسته اي داغ و مذاب مشابه زمين است. اما اطلاعات به دست آمده از كاوشگر سازمان ناسا در سال 1999 نشان مي دهد كه ماه داراي هسته اي بسيار كوچك بوده كه تنها تا 4درصد از جرم كلي ماه را تشكيل مي دهد. اين ابعاد در برابر ابعاد هسته زمين كه 30درصد از جرم كلي زمين را تشكيل مي دهد كاملا ناچيز است.
تاثير اقيانوسي: عامل اصلي جزر و مدهاي موجود در زمين با درنظر نگرفتن تاثيرات اندك خورشيد، كره ماه است. گرانش ماه باعث ايجاد كشش بر روي اقيانوسهاي زمين مي شود. در ماه جديد و كامل، خورشيد، زمين و ماه در يك رديف قرار مي گيرند كه اين پديده جزر و مد بيشتري را نسبت به شرايط عادي به وجود مي آورد. زماني كه ماه در تربيع اول يا آخر قرار دارد خفيف ترين جزر و مد به وجود مي آيد. چرخش 5/29روزي ماه به دور زمين كاملا دوره اي نبوده و در نزديكترين موقعيت ماه نسبت به زمين بيشترين جزر و مدها به حالت جهشي افزايش پيدا مي كنند كه به اصطلاح جزر و مد جهشي حضيضي خوانده مي شوند.
از ديگر تاثيرات جالب توجه كششهاي قمري اين است كه ماه طي اين جزر و مدها قسمتي از انرژي زمين را مي ربايد كه اين پديده باعث كاهش 5/1ميلي ثانيه اي سرعت زمين در هر قرن مي شود.
خداحافظ ماه: با توجه به آنچه گفته شد، ماه سالانه مقاديري از انرژي زمين را ربوده و از آن براي بالاكشيدن خود به اندازه چهار سانتيمتر در بالاترين مدارش استفاده مي كند. محققان معتقدند ماه زماني كه در حدود 4بيليون و600 ميليون سال پيش شكل گرفته است، فاصله اي برابر 22هزار و530 كيلومتر از زمين داشته است كه اين فاصله اكنون به 450هزار كيلومتر افزايش پيدا كرده است.
در عين حال سرعت چرخش زمين رو به كندي است و به همين دليل روزهاي زمين رو به طولاني تر شدن گذاشته اند. به تدريج صعود كشش سياره زمين در ميان يك خط فرضي ميان مركز زمين و ماه انباشته خواهد شد و به اين شكل تغييرات چرخش سياره اي زمين متوقف خواهد شد. در اين صورت يك روز زمين برابر يك ماه خواهد شد. در صورت وقوع چنين پديده اي كه احتمال آن به بيليونها سال در آينده نسبت داده شده است، يك ماه زمين بسيار طولاني شده و ماه به تدريج فاصله خود را از زمين افزايش خواهد داد.

 



راز خواب مورچه ها

محققان دانشگاه فلوريداي جنوبي با بررسي رفتارهاي مورچه هاي كارگر و ملكه دريافتند كه مورچه هاي ملكه در طول روز ساعت هاي بيشتري را به خواب اختصاص مي دهند.
اولين مطالعات درباره عادات خواب در مورچه ها نشان مي دهد در هنگامي كه ملكه مورچه ها در خوابي طولاني و عميق است مورچه هاي كارگر درحال فعاليت بوده و انرژي مورد نياز خود را با استفاده از خواب هاي كوتاه و مقطع به دست مي آورند.
اين شيوه و برنامه روزانه خواب در ميان مورچگان مي تواند دليل طولاني تر بودن عمر مورچه هاي ملكه را كه تا چندين سال ادامه دارد در برابر عمر چند ماهه مورچه هاي كارگر توضيح دهد. براساس اين الگوي رفتاري مي توان مطمئن بود كه هميشه تعداد معيني از مورچه هاي كارگر به منظور نگهباني و انجام كارهاي مرتبط با لانه بيدار هستند.
محققان دانشگاه فلوريداي جنوبي مطالعه بر روي اين الگوها را با انتقال لانه مورچه هاي آتشين به آزمايشگاه آغاز كردند. محققان لانه اي مصنوعي را به همراه سه ملكه، 30 مورچه كارگر و 30لار و مورچه به وجود آورده و لايه اي شيشه اي را به منظور مطالعه عملكرد مورچه ها بر سطح آشيانه قرار دادند.
نتيجه بررسي ها نشان داد كه مورچه هاي كارگر در فواصل نامنظمي به خواب مي روند اما تعداد خواب هاي كوتاهي كه در طول روز براي اين مورچه ها پيش مي آيد بسيار زياد است. به طور ميانگين يك مورچه كارگر روزانه 250 بار چرت مي زنند كه هر بار خواب آنها كمتر از يك دقيقه به طول مي انجامد. اين زمان با چهار ساعت و 48 دقيقه خواب روزانه برابري مي كند. اين به آن معني است كه 80 درصد از نيروهاي كار در آشيانه در هر زماني از روز بيدار و فعالند.
اين درحالي است كه ملكه ها در فواصل تعيين شده اي به خواب رفته و در حقيقت زمان خواب خود را با ديگر ملكه ها هماهنگ مي كنند. هر ملكه به طور ميانگين 90 بار در طول روز به خواب مي رود كه هر دوره خواب 6 دقيقه طول مي كشد. درواقع ملكه ها روزانه 9 ساعت به خواب مي روند. مورچه هاي ملكه معمولا به خواب هاي عميقي فرو مي روند و در اين حالت شاخك هاي آنها به كلي جمع مي شود. محققان با تحت نظر گرفتن حركات شاخك هاي اين مورچه ها دريافتند كه مورچه هاي ملكه در اين حالت خواب نيز مي بينند.
به گفته دانشمندان طولاني بودن مدت خواب در ملكه ها يكي از نكات كليدي براي توضيح طولاني تر بودن طول عمر اين حشرات كوچك است.
براساس گزارش بي بي سي، مورچه هاي ملكه معمولا 6 سال زندگي مي كنند اما طول عمر مورچه هاي كارگر در حالت طبيعي فقط 6 ماه است.

 



افزايش سطح آب درياها

مطالعات موسسه ملي اقيانوس شناسي دانشگاه ساوث همپتون نشان مي دهد در صورت ثابت نگاه داشتن وضعيت كنوني اتمسفر زمين، سطح آب درياها همچنان 25 متر افزايش پيدا خواهد كرد.
مطالعات جديد نشان مي دهد، حتي در صورتي كه بتوان وضعيت كنوني اتمسفر زمين را ثابت نگاه داشت، سطح آب درياها با 25 متر افزايش مواجه خواهد شد. به بياني ديگر انسان براي جلوگيري از افزايش ارتفاع سطح درياها از زمان عقب مانده است.
محققان موسسه ملي اقيانوس شناسي دانشگاه ساوث همپتون با بازسازي سطح آب دريا طي 520 هزار سال و مقايسه آن با ميزان دي اكسيدكربن و تغييرات جوي در همان دوره زماني دريافتند ارتباط بسيار محكمي ميان دي اكسيدكربن و سطح آب درياها وجود دارد.
براساس اين ارتباط محققان محاسبه كردند در صورتي كه بتوان ميزان دي اكسيد كربن موجود در اتمسفر زمين را ثابت باقي نگاه داشت، حرارت طي چند هزار سال آينده همچنان افزايش يافته و سطح آب درياها را تا 25 متر افزايش خواهد داد.
اين گروه اشاره كردند كه افزايش سطح طي يك شب ياچند هزار سال رخ نخواهد داد. مطالعاتي كه طي سال گذشته انجام گرفته است نشان مي دهد آب درياها تا سال 2010 به طور تقريبي 3/1 تا 2 متر افزايش پيدا خواهد كرد.
براساس گزارش نيوساينتيست، در اين صورت در سال آينده مرزهاي ساحلي مناطقي مانند اروپا، آمريكاي شرقي و كارائيب با تغييرات عمده مواجه خواهند شد.

 

(صفحه(12(صفحه(6(صفحه(9(صفحه(7(صفحه(8(صفحه(15(صفحه(11(صفحه(5(صفحه(16(صفحه(13(صفحه(4(صفحه (2.3.14