E-mail:shayanfar@kayhannews.ir

هركه شد محرم دل در حرم يار بماند نقش آفرينان

غلام حسين افشردي (حسن باقري)
روز سوم شعبان برابر با بيست و پنجم اسفند 1334 شمسي در تهران به دنيا آمد. در دوسالگي همراه پدر و مادرش به كربلاي معلا مشرف شد. دوره دبستان را در مدرسه «مترجم الدوله» و مقطع متوسطه را در مدرسه هروي به پايان رسانيد.
سال 1354 در رشته دامپروري دانشگاه اروميه پذيرفته شد؛ اما پس از دو سال فعاليت عليه رژيم، سرانجام از دانشگاه اخراج گرديد. در سال 1356 به انجام خدمت وظيفه پرداخت و در پادگان به روشنگري سربازان اقدام كرد. به دنبال فرمان حضرت امام، از پادگان فرار كرد و به طور جدي به جرگه انقلابيون پيوست. در روزهاي بيست و يك و بيست و دوم بهمن 1357، نقش مؤثري در سقوط كلانتري 14 و پادگان عشرت آباد ايفا كرد. پس از پيروزي انقلاب، به عنوان خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي به لبنان و اردن سفر كرد و گزارش تحليلي جامعي از وضع نابسامان مسلمانان آنجا تهيه كرد. اوايل بهار سال 1359 با معرفي مديرمسؤول وقت روزنامه جمهوري اسلامي؛ - آيت الله
سيّدعلي خامنه اي - به عضويت سپاه پاسداران در آمد و در واحد اطلاعات و تحقيقات ستاد كل سپاه مشغول به كار شد. در همين برهه؛ محسن رضايي ميرقائد؛ مسؤول وقت واحد اطلاعات كل سپاه، نام مستعار «حسن باقري» را براي وي برگزيد. نامي كه تا به امروز، او را بيشتر به آن مي شناسند. اول مهرماه 1359 همراه تعدادي از پاسداران راهي جبهه جنوب شد و از بدو ورود به آنجا اقدام به راه اندازي «واحد اطلاعات رزمي» كرد. او خود شخصاً بارها جهت دستيابي به اطلاعات از وضعيت دشمن به مواضع يگان هاي سپاه سوّم ارتش بعث نفوذ مي كرد و اطلاعات ذي قيمتي از دشمن به دست مي آورد. باقري ابتدا به عنوان يكي از معاونين ستاد عمليات جنوب سپاه و سپس به عنوان فرمانده محور دارخوين در عمليات ثامن الائمه(ع) انتخاب شد. در عمليات طريق القدس براي اولين بار قرارگاه عملياتي مشترك سپاه وارتش موسوم به «نصر» را تشكيل داد.
در عمليات فتح مبين، الي بيت المقدس و رمضان، فرمانده سپاهي قرارگاه عملياتي نصر و لشكر پنجم نصر سپاه بود كه تيپ 27 نيز يكي از يگان هاي تحت امر اين قرارگاه محسوب مي شد.
پس از عمليات رمضان، به سمت فرماندهي قرارگاه كربلا و جانشين فرماندهي كل سپاه منصوب شد. با تشكيل سازمان رزم سپاه، به عنوان جانشين فرمانده نيروي زميني سپاه پاسداران برگزيده شد. باقري در سال 1361، ماندن در جبهه را به سفر حج ترجيح داد، تا اين كه روز نهم بهمن 1361 هنگام شناسايي در منطقه عملياتي والفجر مقدماتي، به درجه رفيع شهادت نايل آمد.
احمد متوسّليان
سال 1332 در شهر تهران متولد شد. مدرك ديپلم را در رشته برق صنعتي از هنرستان صنعتي شماره 4 تهران دريافت كرد و در سال 1356 در رشته مهندسي الكترونيك دانشگاه علم و صنعت تهران، مشغول به تحصيل شد. فعاليت هاي مذهبي - سياسي و اجتماعي وي را مي توان در سر خط هاي ذيل خلاصه كرد:
مبارزات مخفي طي نيمه اول دهه 1350 در استان هاي تهران و لرستان، دستگيري توسط مأمورين ساواك در شهرستان خرم آباد در شهريور ماه سال 1357؛ تحمل سه ماه شكنجه وحشيانه عوامل رژيم كه در نهايت با گسترش دامنه انقلاب منجر به آزادي او گرديد؛ عضويت در كميته هاي انقلاب و سپس مشاركت فعال در تشكيل سپاه تهران؛ فرماندهي واحد ضربت سپاه منطقه 6 تهران؛ عزيمت به كردستان در تابستان 1358 و ايفاي نقش فعال در آزادسازي شهرهاي مهاباد؛ سنندج، سقز، بانه، پاوه؛ فرماندهي سپاه بانه، فرماندهي عمليات سپاه پاوه در دي ماه سال 1358؛ آزادسازي روستاهاي حومه پاوه طي چهار عمليات؛ عزيمت به مريوان و آزادسازي اين شهر به اتفاق سرهنگ صيّاد شيرازي در خرداد 1359؛ انتصاب به سمت فرماندهي سپاه مريوان، آزادسازي منطقه استراتژيك دزلي: مركز ستاد مشترك ضدانقلاب در مناطق كردنشين غرب كشور؛ مقابله با يورش مستمر نيروهاي سپاه يكم ارتش عراق و گروهك هاي مسلح ضدانقلاب از تير تا پايان اسفند 1359؛ آزادسازي قله سوق الجيشي تته؛ باز پس گيري پاسگاه مرزي ژالانه؛ تصرف دكل مرزي كمانجير، مشرف به خاك عراق؛ تسخير ارتفاع 2890 متري اورامان تخت، تصرف منطقه مرزي ملخور و قله مرتفع دالاني، مشرف بر شهرهاي خرمال، بياره، طويله، سيّد صادق و
شانه دري عراق از چهارم فروردين تا هشتم خرداد 1360؛ آزادسازي ارتفاعات استراتژيك قوچ سلطان در نوار مرزي مريوان - پنجوين و تسخير 24 ساعته شهر عراقي پنجوين در تاريخ يازدهم تا سيزدهم تير 1360، تشرف به بيت الله الحرام به همراه محمّدابراهيم همّت و محمود شهبازي در مهر 1360، طراحي و فرماندهي عمليات
محمّد رسول الله(ص) به اتفاق همّت، فرمانده وقت سپاه پاوه و آزادسازي پاسگاه طويله، ارتفاع ملگاه، ارتفاع پشت قلعه، ارتفاع سمت چپ پاسگاه مرزي عراق، نفوذ به شهر عراقي طويله و انهدام مقر ستاد فرماندهي تيپ 116 سپاه يكم عراق و استخبارات اين شهر، از دوازده تا بيستم دي 1360؛ عزيمت به خوزستان در معيت محمّدابراهيم همّت و محمود شهبازي و صد و بيست تن از نيروهاي سپاهي مريوان، پاوه و همدان جهت تأسيس و فرماندهي تيپ 27
محمّد رسول الله(ص)، شركت در چهار مرحله از عمليات فتح مبين در شمال خوزستان و چهار مرحله از عمليات الي بيت المقدس در جنوب خوزستان تا آزادسازي خرّمشهر، از بيست و هفتم دي 1360 تا چهارم خرداد 1361؛ انتصاب به سمت فرماندهي قواي محمّد رسول الله(ص) از سوي «شوراي عالي دفاع» جهت سرپرستي نيروهاي اعزامي جمهوري اسلامي ايران به جبهه هاي سوريه و لبنان، از بيستم خرداد تا چهارده تير 1361؛ ربايش توسط عمال رژيم صهيونيستي در راه عزيمت به بيروت، در ظهر روز چهاردهم تيرماه 1361، به همراه سيّد محسن موسوي: كاردار سفارت ايران در لبنان، كاظم اخوان: خبرنگار و نماينده خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران،
تقي رستگار مقدم: مسؤول واحد آموزش و تاكتيك تيپ 27 محمّد رسول الله(ص).
محمّدابراهيم همّت
سال 1334 در شهرضاي استان اصفهان متولد شد. در سال 1354 از دانشسراي تربيت معلم اصفهان فارغ التحصيل گرديد و سپس در سال 1356 براي گذراندن خدمت نظام وظيفه اقدام كرد. مدتي در مدارس راهنمايي شهرضا به تدريس تاريخ پرداخت.
در ذيل، اشاره مختصري به فعاليت هاي بسيار همّت داريم:
عضويت در كميته دفاع شهري و مبارزه با عناصر مسلح خوانين طاغوتي و ضدانقلابي و تشكيل سپاه شهرضا و تصدي امور فرهنگي - تبليغي اين نهاد؛ سفري كوتاه به سيستان و بلوچستان جهت كارهاي فرهنگي و تبليغي و عمراني در اين استان، از بهمن 57 تا ارديبهشت 1359، عزيمت به مناطق كردنشين غرب كشور، ورود به شهرستان پاوه و همكاري با مهندس ناصر كاظمي، فرماندار پاوه و فرمانده سپاه و سرپرستي روابط عمومي سپاه پاوه و انتصاب به سمت فرماندهي واحد عمليات سپاه پاوه از بهار 59 تا تابستان 1360، فرماندهي سپاه پاوه از شهريور 1360 تا دي 1360، عزيمت به سفر حج به همراه احمد متوسّليان و محمود شهبازي در مهر 1360، طراحي و فرماندهي عمليات محمّد رسول الله (ص) ]محورهاي پاوه و مريوان[ به اتفاق احمد متوسّليان؛ عزيمت به منطقه جنوب و مشاركت در تشكيل تيپ 27 محمّد رسول الله(ص)، انتصاب به سمت مسؤول ستاد پشتيباني تيپ 27 و هدايت بخشي از گردان هاي تيپ طي چهار مرحله عمليات فتح مبين و مراحل اول و دوم عمليات
الي بيت المقدس، انتصاب به سمت قائم مقام تيپ 27 تا پايان مرحله چهارم نبرد الي بيت المقدس و آزادي خرّمشهر از 12 دي 1360 تا 4 خرداد 1361؛ عزيمت به سوريه با سمت جانشين فرماندهي قواي محمّد رسول الله(ص) و حضور فعال به همراه احمد متوسّليان در جبهه هاي سوريه و لبنان، تصدي سرپرستي امور تيپ در پي ربوده شدن احمد متوسّليان و بازگشت نيروها به ايران از تاريخ 21 خرداد تا 15 تير 1361؛ فرماندهي تيپ 27 محمّد رسول الله (ص) از مرحله سوم عمليات رمضان تا عمليات مسلم بن عقيل، فرماندهي قواي قرارگاه شهيد بهشتي؛ فرماندهي لشكر 27 محمّد رسول الله(ص)؛ تشكيل سپاه 11 قدر و فرماندهي اين سپاه، متشكل از سه لشكر نيروي زميني سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در نبردهاي زين العابدين(ع)، والفجر مقدماتي و والفجر يك؛ فرماندهي لشكر 27 در نبردهاي والفجر چهار و عمليات آبي - خاكي خيبر؛ سرانجام شهادت در غروب روز هفده اسفند 1362 در محل تقاطع جاده هاي جزاير مجنون شمالي و جنوبي.
محمود شهبازي دستجردي
سال 1337 در اصفهان ديده به جهان گشود. محمود از بدو كودكي، طعم محروميت و فقر را در محيط خانواده چشيد. پدرش كشاورز بود و مادرش مؤمنه اي خانه دار. محمود، قرآن را نزد مادرش آموخت و تحصيلات ابتدايي را در زادگاهش به پايان رسانيد و بعد وارد دبيرستان احمديه حكيم سنايي شد.
در سال 1356 موفق به اخذ ديپلم گرديد. در همان سال در كنكور سراسري شركت كرد و در رشته مهندسي صنايع دانشگاه علم و صنعت تهران پذيرفته شد.
با شروع زندگي دانشجويي، مبارزات سياسي محمود هم شروع شد. او با شركت در محافل و مجالس مذهبي ضدرژيم، بيش از پيش با جنايات اين رژيم آشنا گرديد. در اوج خفقان رژيم شاه، بدون ترس از مأمورين ساواك، به روشنگري دانشجويان مي پرداخت و تظاهرات دانشجويي را رهبري مي كرد. در همين دوران توسط شهيد محمّد بروجردي با «گروه توحيدي صف» مرتبط شد. در جريان مراجعت امام خميني به ايران، به عضويت كميته حفاظت ايشان برگزيده شد و مسووليت حراست فيزيكي رهبر انقلاب در بهشت زهرا، در روز دوازدهم بهمن 57 را بر عهده داشت.
پس از پيروزي انقلاب اسلامي در سال 1357 به عضويت سپاه پاسداران انقلاب اسلامي درآمد و ضمن تحصيل در دانشگاه، در دفتر هماهنگي ستاد كل سپاه فعاليت مي كرد. در جريان تسخير لانه جاسوسي آمريكا در روز 13 آبان سال 58 جزو پيشگامان دانشجويان مسلمان پيرو خط امام بود. در پي آغاز جنگ تحميلي، به همراه دوست و همرزم وفادارش محسن وزوايي، رهسپار جبهه چپ سر پل ذهاب شد و تا اواخر بهمن 59 هدايت اطلاعاتي امور آن جبهه را به عهده داشت.
در اسفند 1359 به فرماندهي سپاه پاسداران استان همدان منصوب شد و تا قبل از تشكيل تيپ 27 با همين مسؤوليت در نبردهاي جبهه غرب همچون بازي دراز 2، بازي دراز 3 و مطلع الفجر حضوري چشمگير داشت.
در دي ماه 1360 به همراه تني چند از پاسداران سپاه استان همدان به جنوب هجرت كرد و از بدو تشكيل تيپ 27 محمّد
رسول الله(ص) به عنوان قائم مقام تيپ منصوب شد. سرانجام سحرگاه دوم خرداد 1361 در آستانه ورود به خرّمشهر، در جبهه «نهرخّين» به شهادت رسيد.
رضا چراغي
سال 1336 در شهرستان ساوه ديده به جهان گشود. تحصيلات خود را در همان شهرستان تا مقطع ديپلم ادامه داد.
چكيده اي از فعاليت هاي بي شمار وي به اين شرح است:
مشاركت در مبارزات مردمي عليه رژيم شاهنشاهي در سال 1357؛ عزيمت به جبهه هاي غرب و الحاق به نيروهاي احمد متوسّليان در مريوان در بهار 1359؛ جانشين فرماندهي سپاه دزلي؛ مسؤول محور تته در جبهه ي مريوان؛ مشاركت در عمليات
قوچ سلطان؛ حضوري كوتاه مدت در جبهه سر پل ذهاب و گيلان غرب طي سه ماهه پاييز 1359 و درگيري چريكي با ارتش عراق؛ فرماندهي يكي از دو محور عملياتي نبرد محمّد رسول الله (ص) در جبهه ي مريوان تا بيست دي 1360؛ عزيمت به خوزستان به همراه فرماندهان سپاه در منطقه غرب، جهت تشكيل تيپ 27 محمّد رسول الله(ص) و انتصاب وي به سمت فرمانده گردان حمزه سيدالشهدا توسط احمد متوسّليان؛ شركت فعال در مراحل چهارگانه نبرد فتح مبين؛ فرماندهي گردان حمزه در مرحله اوّل تا سوم نبرد الي بيت المقدس و مجروحيت شديد از ناحيه پا از دي 1360 تا بيست ارديبهشت 1361؛ انتصاب به سمت قائم مقام تيپ 27 از چهارم مرداد 1361 و فرماندهي تيپ 27 در نبردهاي مسلم بن عقيل و زين العابدين، پس از تشكيل سپاه يازده قدر و انتخاب همّت به فرماندهي اين سپاه، چراغي فرماندهي لشكر 27 محمّد رسول الله(ص) و جانشيني سپاه يازده قدر در نبرد والفجر مقدماتي و والفجر 1 را عهده دار بود. سرانجام در جريان عمليات والفجر يك در روز بيست و ششم فروردين 1362 در ارتفاع 143 فكّه شمالي به شهادت رسيد.
عبّاس كريمي
سال 1336 در شهرستان قهرود كاشان به دنيا آمد. پس از اخذ ديپلم در سال 1355 به خدمت سربازي اعزام شد.
در دوران اوج گيري انقلاب، به صف انقلابيون پيوست و به فرمان امام، پادگان را ترك كرد. در بهار سال 58 وارد سپاه شد و در سال 1359 داوطلبانه به كردستان رفت. پس از پيوستن به احمد متوسّليان، فرماندهي واحد اطلاعات سپاه مريوان را بر عهده گرفت و در تيپ 27 نيز به سمت مسؤول واحد اطلاعات عمليات منصوب شد و در عمليات فتح مبين شركت كرد.
در همين عمليات، از ناحيه پا به شدت مجروح شد و پس از مداوا با مرحله ي سوّم عمليات در تير 1361 رمضان مجددا به صف همرزمان خود پيوست.
اين سردار سرافراز با سمت مسؤول اطلاعات لشكر 27 و فرماندهي تيپ 2 سلمان، در نبردهاي زين العابدين(ع)، والفجر مقدماتي، والفجر1، والفجر3، والفجر 4 و خيبر شركت كرد.
در پي شهادت محمّد ابراهيم همّت، از اواخر اسفند 1362 مسووليت فرماندهي لشكر27 محمّد رسول الله(ص) را بر عهده گرفت و سرانجام در عمليات بدر، روز 24 اسفند 1363 در شرق دجله به شهادت رسيد.
سيّد محمّدرضا دستواره
سال 1338 در تهران به دنيا آمد. تحصيلات خود را تا اخذ ديپلم متوسطه ادامه داد. در جريان قيام سراسري ملت عليه ديكتاتوري پهلوي حضوري فعال داشت. روز چهاردهم آبان 1357، در حال توزيع اعلاميه حضرت امام در محوطه دانشگاه تهران، توسط مأمورين ساواك شاه دستگير و روانه زندان گشت.
در دي ماه 1357 از زندان رهايي يافت و به عضويت كميته استقبال از ورود امام درآمد.
پس از پيروزي انقلاب اسلامي در دوازدهم آبان سال 1358 وارد سپاه پاسداران شد. در دي ماه 1358 به مناطق آشوب زده غرب كشور رفت و در كنار احمد متوسّليان مشغول خدمت در سپاه پاوه شد. پس از آزادسازي مريوان در خرداد 1359 به دستور متوسّليان، مسووليت واحد پرسنلي سپاه مريوان را بر عهده گرفت.
در پي تجاوز ارتش عراق به خاك ايران، طي پاييز 1359 به همراه رضا چراغي و حسن زماني در محورهاي عملياتي سرپل ذهاب و گيلان غرب حضور يافت و درگير چند رشته نبرد چريكي با دشمن شد. سپس به مريوان بازگشت و پس از خاتمه عمليات محمّد رسول الله (ص) و تشكيل تيپ 27 مسووليت واحد پرسنلي اين يگان را بر عهده گرفت. دستواره با همين سمت در نبردهاي فتح مبين و الي بيت المقدس شركت كرد و پس از تهاجم ژوئن 1982 اسرائيل به لبنان، به همراه همرزمانش در تيپ 27 محمّد رسول الله(ص) عازم سوريه شد.
وي در نبردهاي رمضان، مسلم بن عقيل، زين العابدين، والفجر مقدماتي، والفجر يك، والفجر سه، والفجر چهار و عمليات خيبر با سمت مسؤول محور و فرماندهي تيپ 3 ابوذر لشكر 27، حضور فعال داشت. پس از شهادت همّت و انتصاب عبّاس كريمي به سمت فرماندهي لشكر27، رضا دستواره در كسوت قائم مقامي لشكر در عمليات آبي - خاكي بدر شركت كرد و در پي شهات عبّاس كريمي در اين عمليات، از اسفند 1363 تا اواسط 1364، مسووليت سرپرستي لشكر 27 محمّد رسول الله (ص) را بر عهده گرفت. با انتخاب محمّد كوثري به فرماندهي لشكر، رضا دستواره در سمت قائم مقام فرماندهي لشكر در نبرد والفجر هشت شركت كرد. سرانجام در سيزدهم تير 1365 طي عمليات كربلاي يك، درشرايطي كه در خط مقدم جبهه حضور يافته بود، به شهادت رسيد.