|
شنبه 18 آبان 1387 - 9 ذي
القعده 1429 -8 نوامبر 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 19225
استقبال عمومي از كالاهاي بادوام كيفيت محصولات توليدي چگونه ارزيابي مي شود؟( بخش اول)
|
 |
 |
استقبال عمومي از كالاهاي بادوام كيفيت محصولات توليدي چگونه ارزيابي مي شود؟( بخش اول)
حسن آقايي
كيفيت كالا از هر نوع در بازار مصرف حرف اول را مي زند. هيچ كس مايل نيست پول بدهد و جنسي هم ارزش پول نستاند. عقلايي هم نيست.
«كيفيت» هر محصول صنعتي- توليدي و «قيمت» آن دو مشخصه بارز منطقي در داد و ستدهاي اقتصادي هستند. از سوي ديگر، بازاريابي در اقتصاد، آوند حياتي صنايع به شمار مي آيند و اعتماد به چگونگي كالا، پايداري مصرف آن را تحكيم مي بخشد. از ديگر سوي صنعت و حالت كيفيتي توليدات صناعي در ذات خود به نوعي موجب صرفه جويي و پس انداز مي شود چرا كه كالاي بدون كيفيت يا كيفيت نازل، سبب هدر رفتن بخشي از پولي كه مصرف كننده هزينه كرده است، مي شود. بنابراين مي توان گفت فرآورده هاي صنعتي- در هزينه- ولو با كيفيت نازل، همانند روياي رويش گل و سبزه در زميني شوره زار و بي آب است.
قطار صنعتي- صنايع- ايران زمين با بار خودكفايي در عرصه هاي گوناگون از پيچ و خم ها و تونل هاي طولاني و تاريك عبور كرده و شعاع ستيغ اش در فراخناي زمانه اكنون، به شايستگي در خور، درخشنده است. در ايستگاه هاي اين قطار فرصت هاي متحولانه در توليد صنايع ايجاد شده كه هر يك پشتوانه ثروت ملي، اقتصاد و توسعه كشور هستند اما صيقل چرخه نقاله صنايع با روغن كيفيت تابندگي مي يابد كه از پرتو آن، رونق توليدات صنعتي از هر قماش در بازارهاي مصرف محك زده مي شود... مديريت برنامه ريز و با اقتدار مي بايد حركت اين قطار را هوشمندانه رصد كند كه از خطوط خارج نشود و به سلامت حركت خود را ادامه دهد.
كيفيت كالا
امنيت ثروت ملي و توسعه كشور
مديريت برنامه ريزي، متخصصان و سازندگان صنايع در هر يك از جوامع ابتدا از ويژگي ها و كيفيت مي گويند و با اشاره به ايمني كردن نيازهاي زندگي و بهره مندي از فرآورده هاي صنعتي سعي در جلب اعتماد مصرف كنندگان مي كنند. چنانچه اين تعاريف مستمر و پايدار صورت بگيرد و نيز لازمه مراعات حفظ زيست محيطي، پويايي اقتصاد و توسعه پويا مدنظر باشد، مي توان تعريف ديگري به آنچه در بالا اشاره شد، افزود مبني بر اين كه توليدكنندگان هر نوع كالاي صنعتي، از جمله پيشگامان ساخت و سازهاي تامين استاندارد نيازهاي مصنوعات و نهايتا سلامت حياتي انسان و جامعه و توسعه در ابعاد هر آنچه كه موجب پيشرفت كشور و امنيت زيستن مي شود، هستند. آنان توليد مي كنند و البته بايد مورد حمايت ملي قرار گيرند چرا كه مردم به عنوان مصرف كننده اقسام محصولات، از كالايي بهره مند شده و مصرف مي كنند كه قابل اعتماد و با صرفه اقتصادي است توليدكنندگاني در تمامي اين عرصه ها موفق و ماندگار خواهند بود كه به مولفه هاي استاندارد و كيفيت و البته قيمت مناسب كالا پايبند باشند. چنين توليدكنندگان اعتبار و معروفيت خواهند يافت و طبعا حضور و محصول شان امنيت اقتصاد فرد، خانواده، جامعه و ثروت ملي و توسعه كشورمان را تضمين و تأمين مي كند. اما چنانچه بعضي توليدات با كيفيت نازل، بدون مشخصات استاندارد و فاقد تاريخ مصرف و از جمله موضوعاتي مانند ضعف در ارائه خدمات پس از فروش باشد و روانه بازار مصرف شود. در اين نكته شكي نيست كه در دانش نوين داد و ستد و توليد و فروشندگي جهان امروز، اين نكته از جمله الفباي اقتصادي است كه توليدكننده و يا فروشنده پيش از آن كه محصولش را به بازار عرضه كند، خود را به جاي مشتري بگذارد. اگر پردانش و كارشناس مبرزي است، نوع آلياژ، تكنيك، كيفيت، طرح و قيمت آن را برآورد مي كند و... و چنانچه فرد عادي تصميم به خريداري كالا دارد، مي تواند از سرتجربه يا قياس و سنجش كالاي مورد نظر با مختصات و مشابهات آن به اطمينان برسد. در هر حال، يكبار مصرف و امتحان، نوعي تجربه است همچنان كه در زندگي همواره تجارب تازه به دست مي آوريم.
جنس با كيفيت را ترجيح مي دهند
بسياري از مصرف كنندگان اگرچه پول زياد ندارند اما در بازار لوازم خانگي هنگام تهيه يك نوع جنس ترجيح مي دهند آن كالا كه قيمت بالاتري دارد خريداري كنند ولو تفاوت قيمتش دو برابر جنس مشابه باشد. دليل آنان از انتخاب كالاي با قيمت بيشتر، داشتن كيفيت بالا و استهلاك كم آن نسبت به كالاي ارزان قيمت است.»
«حياتي» فروشنده لوازم خانگي، در اين باره مي افزايد: «خانواده اي مي آيد چند قلم لوازم براي جهيزيه تهيه كند. از ميان اقلام مورد نياز ترجيح مي دهد لوازم با كيفيت و درجه يك خريداري كند.» به گفته وي، بيشتر قريب به اتفاق مردم (مصرف كننده) اين گونه لوازم خانگي را خريداري مي كنند. اين فروشنده با بيان اين كه برخي كالاهاي وارداتي كيفيت پايين دارد، مي افزايد: «در حال حاضر برخي از لوازم خانگي ايراني كيفيت مطلوبي يافته اند.»
فرهنگ سازي
شناخت واقعيت كيفيت
«محمدرضا نيك پنجه» مغازه دار و فروشنده باسابقه كفش، با اين باور كه هر نوع كالاي بدون كيفيت و يا كم كيفيت باعث ضرر مالي مصرف كننده و هم بي رونقي بازار توليدكننده اين نوع كالا مي شود، در ارتباط با انتخاب كالاي مرغوب، فرهنگ سازي مردم را مهم مي داند تا از اين طريق بيشتر از واقعيت كيفيت كالاي مورد نيازشان اطلاع داشته باشند. او مي افزايد: «مردم براي كيفيت- برخي- اجناس وارداتي پول خوب مي دهند چون تجربه شده است، مثلا ممكن است يك كفش با قيمت پايين را خريداري نكنند اما براي كفش داراي كيفيت، چندان در قيد قيمت نيستند.»
اين مغازه دار در ادامه صحبت خود، به رعايت انصاف فروشنده اشاره دارد و سزاوار نمي داند فروشنده اي پول زيادي از مشتري دريافت كند و جنس بدون كيفيت عرضه كند: «برخي از فروشندگان، كالاهاي با كيفيت پايين به مصرف كننده مي دهند اما پول زيادي مي گيرند.» وي اين اعتقاد خود را بر مي تاباند كه چنانچه فروشنده- توليدكننده- جنس خوب به مشتري بدهد و پول خوب بگيرد چون كالاي عرضه شده، كيفيت دارد، مصرف كننده مغبون و متضرر نمي شود»
ساز توليد و فروش كوك نيست
يك فروشنده ديگر لوازم خانگي، بر اين نظر است كه كيفيت كالاها در نگاه كلي كمتر از توقع عمومي است و انتظار كيفيت توليدات صنعتي برآورده نمي شود.
«محمودخاني كلهرودي» مي افزايد: در چنين شرايط، مردم به راحتي نمي توانند به كالاي با كيفيت دسترسي پيدا كنند. به آن دليل است كه امر اطلاع رساني خوب نيست. در اين وضعيت، هر توليدكننده و فروشنده، كالاهاي خود را تبليغ مي كنند. در نتيجه، نود درصد مردم از خريدشان راضي نيستند.
وي اما در خصوص اين كم و كسري و خلأها و رفع چالش ها، پيشنهادي را مطرح مي كند: «براي آن كه چنين وضعيتي در بازار توليد، عرضه و مصرف نباشد مي بايد از ابتداي امور توليد و ورود كالا به بازار مصرف، دستگاه ها و مسئولان ذيربط نظارتي مانع ورود توزيع جنس هاي نامرغوب- خارجي و داخلي- به چرخه داد و ستد شوند.» اين مغازه دار همچنين با بيان اين كه «الان جنس هاي خوبي داريم» مي افزايد: «توليدكنندگان كالاهاي داخلي اگر كيفيت محصولات شان را افزايش دهند طبعاً قيمت ها را هم بالا مي برند اما قيمت جنس هاي خارجي- بعضاً- نسبت به قيمت اجناس داخلي- با مقايسه كيفيت- خيلي پايين است.
وي البته تأكيد مي كند كه مسئولان بايد درباره اجناس وارداتي، نوع- ميزان كيفي اين كالاي خارجي را براي مردم تشريح و اطلاع رساني كنند. نبايد جنس نازل وارد و به مصرف كننده عرضه شود. مثلا يك نوع كولر گازي آن كيفيت عالي را كه تبليغ مي شود ندارد. تشخيص خريدار ضعيف است...» وي يك بروشور چند تا خورده نشان مي دهد: متن توصيه هاي مندرج در آن به عنوان الگوي شناخت كيفي، استاندارد و شيوه هاي صحيح از استفاده سوخت انرژي، راهنماي مصرف كننده است. مي گويد: «اين روش آگاه سازي بايد فراتر از بروشورها و پيش از مصرف براي مردم فرهنگ سازي شود. ما سازمان حمايت از مصرف كننده داريم ولي عملا از مصرف كننده حمايت نمي شود. از طرف ديگر اگر جنس خوب و با كيفيت باشد بايد از توليدكننده حمايت شود.» وي همچنان تأكيد مي كند كيفيت و استاندارد كالاها مي بايد برابر قيمت آن باشد و به مردم اطلاع رساني شود.»
مي توانيم بهترين كيفيت را داشته باشيم
«مسلمي» خواربارفروش درباره كيفيت كالاهاي ايراني، مي گويد كه توليدات شركت هاي معروف چه از بابت حبوبات و برنج و قند و چاي و چه پوشاك و مبلمان توليد داخلي كشور مورد اعتماد و ذائقه و سليقه عمومي بود نه اين كه اجناس مشابه خارجي نبود، بود اما محصول وطني مصرف عمومي داشت. بعضي، اقلام خارجي مصرف مي كردند. اما حالا... از آدامس و نوشابه تا حبوبات و تزيينات ساختماني و پارچه و الي آخر، به وفور وارد مي شود. حالا نمي دانم چند درصدشان سالم و با كيفيت هستند. اين وضع طبيعتاً روي روند توليد محصولات داخلي اثر مي گذارد.
«مسلمي» مي گويد: «مادر كشور امكانات مطلوبي داريم اما آنچه كه به نظر مي رسد كم است، مدير باتجربه و با همت عالي است. در بخش هايي كه چنين افراد در رأس كار هستند، توليدات داراي كيفيت است. اما برخي كه محصول با كيفيت مختصر توليد مي كنند، شفاف بودن فكر و انتخاب مشتري را كمي تار (مي خندد) مي كند. كلا بگويم ما مي توانيم هر جنسي را با بهترين كيفيت بدهيم چرا كه هم آدم و دانشش را داريم و هم مواد اوليه اش را.»
كالاهاي غيرمجاز وارداتي و تكاپوي دلالان
نادر فروشنده چاي و برخي تنقلات خوراكي اما وارداتي است. وي با اشاره به اين كه نسبت به كيفيت ومحتواي توليدات وارداتي كمتر اطلاعي دارد بر ضرورت نظارت بر روند واردات محصولات خارجي اعم از خوراكي و صنعتي و... تاكيد مي كند و مي گويد: «بخشي از درآمدمان به جيب خارجي ها مي رود. گروهي از طريق قاچاق زد و بند مالي دارند و كيسه خود را پر مي كنند. قاچاق كالا ضرر زيادي به توليدات داخلي مي زند.»
بها دادن به توليدات داخلي
«مهندس ساسان قرباني» استاد دانشگاه تهران، مشخصات بارز گزينش مشتري در كالاي مورد مصرف را توضيح مي دهد و روي دو مشخصه كيفيت و قيمت و بالطبع وجود تناسب بين اين دو فاكتور تاكيد مي كند. ديدگاه و نظرات او فراگير ابعاد گوناگون و گردشي در چند و چون حوزه هاي داخلي و خارجي سيستم واحدهاي توليدي است و ضمن اين كه بهاء دادن به توليدات داخل كشورمان را مطرح مي كند، نقد و تحليل فرآورده هاي صنعتي را باعث بهينه سازي خطوط توليدي مي داند.
«مهندس قرباني» در ارزيابي خود از تأثير كيفيت كالا و موقعيت آن در اقتصاد خانواده و كشور و اين كه اصولا مشخصات صفت و حالت كالا نزد مصرف كنندگان بايد چه باشد؟ با اشاره به اين كه بحث متمركز در صنعت خودروسازي كه قابل تسري به ساير بخش ها از جمله لوازم برقي، ابزارآلات، مسكن و... و... است، پاسخش معطوف مي شود به اينكه مشتري پنج عامل مهم را شاخص انتخاب خود قرار مي دهد تا چه محصول را انتخاب و خريداري كند. اين عوامل شامل: «كيفيت، قيمت، تحويل در دسترس، انعطاف پذيري كه فروشنده محصول مبتني بر آن دارد كالاي داراي تنوع و شكل هاي مختلف براي سليقه هاي مختلف داشته و عرضه كند و مورد ديگر، بحث خدمات پس از فروش است. اين پنج عامل در كنار همديگر، هر يك امتيازي دارند كه براي خريدار ملاك تصميم گيري است.» به گفته وي، از ميان اين شاخص هاي مذكور، دو شاخص مهمتر است: «يكي كيفيت و يكي قيمت. وقتي يك فرد مشتري تصميم به تهيه يك محصول دارد، زماني كه صحبت از كيفيت محصول مي شود، آن فرد به هزينه (قيمت) كالا هم توجه مي كند. هيچ كس انتظار ندارد يك كالاي پيچيده را با قيمت ارزان خريداري كند چرا كه بايد كيفيت عملكرد، قيمت و «برند» (نام) معتبر و مشهور محصول مد نظر باشد. چيزي كه براي مشتري مهم است ميزان قيمت براي خريد يك كالا است كه مي بايد تناسب معقولي با نوع كالا داشته باشد. برقراري اين تناسب سبب تصميم مشتري به خريداري كالاي مورد نظر مي شود. اگر زماني خريدار احساس كرده پول زيادي داده و جنس با كيفيت متناسب با آن پول نبوده است، ناراضي مي شود...»
|
|
|
