جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

یکشنبه 28 مهر 1387 - 19 شوال 1429 -19 اکتبر 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 19209
 

رفتاري كه اعتماد عمومي را مي شكند آگهي هاي وسوسه انگيز براي فريب افكار عمومي ( بخش نخست )
	رفتاري كه اعتماد عمومي را مي شكند آگهي هاي وسوسه انگيز براي فريب افكار عمومي ( بخش نخست ) ايرج نظافتي «زهره» كه به تازگي مدرك كارشناسي خود را در يكي از رشته هاي دانشگاهي دريافت كرده و فارغ التحصيل شده مدتي است در به در به دنبال شغلي مناسب مي گردد. صفحات آگهي برخي از روزنامه هاي كثيرالانتشار كشورمان را ورق مي زند و هر روز با كنجكاوي آگهي هاي استخدام را از نظر مي گذراند و با بسياري از شركت ها و موسسات و مراكزي كه آگهي آنها به چاپ رسيده تماس مي گيرد. - الو ... سلام! درباره آگهي استخدام تماس گرفته ام، منظورتان از داشتن ظاهري آراسته، خوش اندام و روابط عمومي بالا چيست؟ و پاسخ مي شنود: سلام، منظورمان اين است كه ظاهر شما بايد بسيار جذاب و لحن كلامتان نيز بسيار دلنشين و زيبا باشد. - حجاب چي؟ من چادري هستم اشكال ندارد؟ - اتفاقا نبايد چادري باشيد! حجاب شما را ما تعيين مي كنيم! مانتوي تنگ ، روسري شالي و آرايش ...، اين ظاهري است كه ما مي خواهيم. - يعني خانم چادري استخدام نمي كنيد؟ و آخرين پاسخي كه مي شنود خير است و سپس بوق ممتد گوشي تلفن... با چند مورد ديگر هم تماس مي گيرد و با پاسخي مشابه روبرو مي شود تا اينكه آگهي شركت تجاري توجه او را جلب مي كند كه گفته است با حقوق ماهي 400 هزار تومان خانم حسابدار استخدام مي كند. در اين آگهي چند شماره تلفن قيد شده و از آدرس خبري نيست! پس از تماس تلفني، طبق آدرسي كه از مرد جوان آن سوي تلفن دريافت كرده راهي شركت تجاري مي شود. اما با كمال تعجب با شركتي بدون تابلو روبرو مي شود كه در يك واحد آپارتمان غيرتجاري و با حالتي كاملا مخفيانه به فعاليت مشغول است. چند جوان با ظواهري عجيب و غريب نيز در اين به اصطلاح شركت بي نام و نشان كار مي كنند. اما هنگام مراجعه تازه متوجه مي شود كه حقوق ماهي 400 هزار تومان تنها شگردي براي جذب او و دختران مشابه او به اين مكان بوده است... آنچه كه خوانديد بخشي از حكايت بسياري از دختران جوان جوياي كار است كه توسط آگهي روزنامه ها جذب مراكزي شده اند كه نه تنها مجوز قانوني فعاليت نداشته اند بلكه به دنبال اغفال زنان و دختران جوان بوده اند. با اين حال تنها سوالي كه در ذهن متبادر مي شود اين است كه چنين آگهي هايي چگونه در روزنامه هاي سراسري به چاپ مي رسد و چه سيستم نظارتي بر اين امر مهم نظارت دارد. در اين سه شماره گزارش روز، به واكاوي و آسيب شناسي اين موضوع با استفاده از نظر كارشناسان، صاحب نظران و مردم خواهيم پرداخت. مردم چه مي گويند؟ براساس نظرسنجي هاي به عمل آمده، امروز اشتغال يكي از مهمترين دغدغه هاي جوانان ايراني به حساب مي آيد، از همين رو بسياري از افراد سودجو و فرصت طلب با شناخت اين نياز در جوانان با درج آگهي هاي فريبنده و سراسر كذب و بي اساس در برخي نشريات كثيرالانتشار به دنبال منافع شخصي و اغفال دختران و پسران جوان هستند. غلامي، يكي از مغازه داران در شهرك غرب تهران مي گويد: «متاسفانه خيلي از كلاهبرداري ها توسط آگهي هاي روزنامه ها صورت مي گيرد، مثلا برادرم دو سال پيش براساس آگهي يكي از روزنامه ها جهت خريد آپارتمان به يك شركت ساخت وساز مراجعه كرد و حدود بيست ميليون تومان جهت پيش پرداخت خريد مسكن به آنها پرداخت كرد اما پس از مدتي شركت مذكور كلاهبردار از آب درآمد و پول برادرم و ديگران را بالا كشيد و متواري شد.» نعمتي كه خود را كارمند معرفي مي كند مي گويد: «متاسفانه بسياري از اطلاعاتي كه در آگهي ها ارايه مي شود مستند و قابل اعتماد نيست، از همه مهمتر اينكه براي صحت و سقم آن نيز مشخص نيست به كجا بايد مراجعه كرد و اصولا چه نظارتي بر اين شركت ها و آگهي هايي كه در روزنامه ها چاپ مي شود وجود دارد؟!» وي مي گويد: «وقتي با چند هزار تومان مي توانيد شركتي را به ثبت برسانيد و به راحتي آن را منحل كنيد ديگر چه انتظاري بايد از نوع آگهي هاي تبليغاتي آنها در نشريات داشته باشيم، به نظر من در وهله اول بايد سيستم نظارتي و كنترلي از مجراي صدور مجوز فعاليت و ثبت شركت ها اعمال شود بعد به نوع آگهي آنها نظارت شود.» ضعف نظارت سيستماتيك بسياري از مردم در گفتگو با سرويس گزارش روز كيهان از نبود سيستمي نظارتي بر نحوه آگهي هاي تبليغاتي برخي از روزنامه هاي كثيرالانتشار شكوه و گلايه دارند و از مسئولان درخواست اعمال نظارت بر روند چاپ آگهي ها را مي نمايند. حميد حسيني، جوان مغازه داري كه در كوچه برلن كار مي كند در اين باره مي گويد: «از يك طرف مي بينيم بسياري از آگهي هاي چاپ شده در روزنامه ها با حقيقت سازگاري ندارد و از طرف ديگر هم بسياري از همين آگهي ها به نوعي اقدامات دولتي را به چالش مي كشند، به عنوان مثال دولت اعلام مي كند كه وام با سود 12 درصد به افراد واجدشرايط پرداخت مي شود، وقتي كه به بانك ها جهت دريافت چنين وامي مراجعه مي شود مي بينيم كه مي گويند اعتبار نداريم، اما هنگامي كه به آگهي روزنامه ها مراجعه مي كنيم مي بينيم آگهي زده اند از هر بانكي كه شما مي خواهيد، چه خصوصي و چه دولتي براي شما وام تهيه مي كنيم! حال اين موضوع چگونه صورت مي گيرد و چه شبكه مافيايي در پشت پرده اين جريان قرار دارد سوالات بي پاسخي است كه در اذهان عمومي مردم وجود دارد. «احمد بيات» عينك ساز كه در لاله زار مغازه دارد به موارد جالبي اشاره مي كند و مي گويد: «متأسفانه روند آگهي هاي روزنامه ها سيستم تجاري را درپيش گرفته و سلامتي روحي و رواني جامعه برايشان ملاك نيست، يعني برخي روزنامه ها فقط مي خواهند پول دربياورند و ديگر به درستي يا نادرستي آگهي ها كاري ندارند، از همين رو مي بينيم بسياري از شركت هاي كلاهبردار كه در زمينه خريد و فروش آپارتمان يا ليزينگ خودرو فعاليت دارند به راحتي مي توانند از طريق چاپ آگهي فريبنده در روزنامه هاي كثيرالانتشار به مقاصد شوم خود برسند و از همه مهمتر هيچ گونه دستگاه نظارتي نيز براين موضوع نظارت ندارد و كسي هم پاسخگو نيست.» وي نظارت بر چنين آگهي ها را كاري دشوار مي داند و معتقد است كه مردم بايد هوشيارتر و آگاه تر باشند. «فاطمه پنداري نيا» دانشجوي سال آخر علوم اجتماعي نيز معتقد است كه آگهي هاي فريبنده اي كه در برخي روزنامه ها به چاپ مي رسد به ناهنجاري هايي دامن مي زند كه امنيت روحي و رواني جامعه را با خطري جدي مواجه مي كند. وي مي گويد: «برخي از دختران جواني كه به دام باندهاي تباهي گرفتار شده اند متأسفانه ازطريق همين آگهي ها جذب مراكزي تحت عنوان شركت يا مؤسسه شده اند و بسياري از اين دختران به خاطر مشكلات مالي مجبور به همكاري با اين افراد سودجو شده اند، با اين حال بي سرو ساماني وضعيت درج آگهي در روزنامه ها نظارتي سيستماتيك را مي طلبد تا هم اعتماد مردم را جلب كند و هم از وجود ناهنجاري هاي اجتماعي جلوگيري كند.» ثبت شركت ها بدون نظارت بسياري از كارشناسان معتقدند كه بر نحوه صدور مجوز به شركت ها و مؤسسات نظارت كافي اعمال نمي شود و هر فردي به آساني مي تواند شركتي را به ثبت برساند. مهندس شاهمرادي، مدير شركت هاي صنعتي كرمانشاه به سرويس گزارش روز كيهان مي گويد: «به اعتقاد من نه تنها نظارتي بر چاپ آگهي روزنامه ها وجود ندارد، بلكه نظارت لازم نيز بر نهادها و ارگان هايي كه چنين مجوزي به نام شركت يا مؤسسه صادر مي كنند اعمال نمي شود و يا اگر نظارتي هم وجود دارد كافي نيست.» مهندس شاهمرادي مي گويد: «بارها شاهد بوده ايم در مكاني كه تجاري نبوده اما افرادي اقدام به داير كردن شركت كرده اند و هيچگونه نظارتي هم بر نحوه فعاليت آن ها صورت نگرفته است، اين درحالي است كه ادامه چنين روندي سبب سلب اعتماد مردم از شركت ها و آگهي آنها در روزنامه و رسانه هاي گروهي خواهد بود.» وي مي گويد: «نبود همين سيستم نظارتي سبب شده تا مردم هم سرگردان باشند و ندانند كدام آگهي قابل اعتماد است، چراكه هر از چند گاهي در بخش حوادث شاهد گرفتار شدن برخي ها به دليل اعتماد به چنين آگهي هايي هستيم.» مهندس شاهمرادي براي نظارت و كنترل بر صحت و سقم اهداف شركت هايي كه اقدام به چاپ آگهي مي كنند دو راهكار را پيشنهاد مي دهد و مي گويد: «يكي اينكه مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بخشي را جهت كنترل آگهي ها در اين وزارتخانه تعريف كنند تا افراد براي چاپ آگهي قبل از هر چيز به وزارت ارشاد مراجعه و مدارك و مستنداتي را ارايه نمايند، دوم اينكه خود روزنامه ها نيز متعهدانه تر كار كنند و اگر ديدند كه در كار برخي شركت ها شك و شائبه اي وجود دارد از چاپ آگهي آنها خودداري نمايند.» مردم هوشيار باشند كارشناسان علوم اجتماعي، آگهي هاي فريبنده در برخي نشريات را به نوعي يك معضل اجتماعي به حساب مي آورند و براين باورند كه مردم بايد هوشيارتر و آگاه تر از هميشه مراقب باشند تا فريب آگهي هاي دروغين و غيرواقعي را نخورند. خانم دكتر «الهه منصوبي»، كارشناس علوم اجتماعي و استاد دانشگاه در اين باره به سرويس گزارش روز كيهان مي گويد: «اگر پرونده هاي كلاهبرداري و جنايت در دادگستري ها را ملاحظه كنيم خواهيم ديد كه بخشي از آنها توسط همين آگهي ها صورت گرفته، دراين اوضاع و احوال كه متأسفانه نظارتي كارشناسانه و دقيق بر نحوه چاپ آگهي هاي تبليغاتي وجود ندارد مردم بايد هوشيارتر باشند و نگذارند فرزندان جوانشان در دام گروه ها و باندهاي تبهكار گرفتار آيند.» اين استاد دانشگاه تنها راه برون رفت از اين معضل مدرن امروزي را اعمال نظارت همه جانبه بر فعاليت شركت هاي خصوصي مي داند و مي گويد: «به عقيده من فقط داشتن شماره ثبت براي شركت ها نمي تواند اعتماد مردم را نسبت به عملكرد آن شركت جلب كند، اين درحالي است كه امروزه شاهديم بسياري از اين شركت ها يك شبه داير مي شوند و پس از كسب درآمدهاي هنگفت و كلاهبرداري فراوان كه متأسفانه ازطريق فراخوان هاي عمومي در آگهي نشريات موفق به اين كار شده اند، پس از مدت كوتاهي كه بار خود را بستند شبانه هم محل شركت را ترك كرده و ميلياردها تومان پول بي زبان مردم را بالا كشيده اند.» وي خطاب به مسئولان مربوطه مي گويد: «باتوجه به كلاهبرداري هاي مختلفي كه توسط افراد سودجو ازطريق چاپ آگهي در نشريات صورت گرفته آيا وقت آن نرسيده كه مسئولان دولتي در برابر اين معضل چاره اي اساسي بينديشند و راه فرصت طلبي برخي ها را ببندند؟» خانم دكتر منصوبي مي گويد: «گرچه از سوي مسئولان قضايي و انتظامي بارها به مردم درباره همين آگهي هاي تبليغاتي فريبنده هشدارهاي لازم داده شده اما به نظر مي رسد كه براي مقابله با اين معضل فقط هشدار دادن كافي نيست بلكه عملاً بايد سرچشمه اصلي اين مسئله را خشكاند.» حاج آقا «اشرفي» قاضي شعبه 11 دادياري دادسراي ناحيه 12 تهران نيز در اين زمينه مي گويد: «خانواده ها نبايد به سادگي به آگهي هاي تبليغاتي اطمينان كنند، چراكه برخي از همين آگهي ها صرفاً براي فريب مردم و كلاهبرداري و سوءاستفاده از افراد منتشر مي شوند و دراين باره لازم و ضروري به نظر مي رسد تا خانواده ها بيشتر مراقب جوانان دختر و پسر خود باشند.» قاضي اشرفي مي گويد: «متأسفانه نظارتي درخصوص انتشار اين آگهي هاي فريبنده صورت نمي گيرد و خانواده ها نيز بدون اينكه تحقيقات كافي دراين زمينه انجام دهند به اين قبيل آگهي ها اطمينان مي كنند و درنتيجه دچار ضرر مالي و چه بسا جاني مي شوند.» يك كارشناس مسايل حقوقي نيز مي گويد: «اگر دستگاه قضايي برخي از اين شركت هاي مختلف كه اقدام به چاپ آگهي فريبنده در نشريات مي كنند را به نحو مطلوبي مجازات كند و درباره همان پرونده به تشريح ابعاد آن بپردازد و به اطلاع مردم برساند شايد بتوان آمار چنين جنايت هايي را كاهش داد، ازطرفي هم وزارت ارشاد به عنوان متولي اصلي در امر رسانه ها بايد دراين باره نظارت بيشتري را بر نحوه چاپ آگهي در نشريات اعمال كند.»