(صفحه(12(صفحه(10(صفحه(6(صفحه(9(صفحه(7(صفحه(15(صفحه(11(صفحه(5(صفحه(16(صفحه(13(صفحه(4(صفحه (2.3.14

    جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  


پنجشنبه 25 مهر 1387 - 16 شوال 1429 -16 اکتبر 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 19207
 

نخستين جشنواره تئاتر پلاك سرخ
جعفري جلوه: مستند، سينماي عدالت جويي است
هيئت بازخواني همايش آئين هاي عاشورايي
استقبال از نمايشگاه بازي هاي رايانه اي
بازسازي سينما ارشاد قزوين
ظآخرين اخبار از جشنواره فيلم كوتاه تهران
آخرين اخبار از جشنواره فيلم كوتاه تهران
بازديد حداد عادل و رهبر از پشت صحنه ديكتاتور
جشنواره فيلم هاي كوتاه در شبكه دو
انتظامي؛ رئيس كانون آهنگسازان
در گفت و گو با مصطفي رحماندوست دبير پانزدهمين جشنواره تئاتر كودك و نوجوان مطرح شد؛
فراز و نشيب جشنواره اي براي كودك و نوجوان
درباره برخي حوادث اخير سينمايي و فرهنگي حضور كمرنگ هنر در جبهه مقاومت
تحليلي بر تعامل هاي اخير بين المللي سينماي ايران سينما تا ملي نباشد جهاني نيست
درباره حضور مرحوم شكيبايي در نسكافه داغ داغ بازيگر بزرگ در فيلم كوچك



نخستين جشنواره تئاتر پلاك سرخ

نخستين جشنواره تئاتر پلاك سرخ در حال برگزاري است.
دبيرخانه نخستين جشنواره تئاتر پلاك سرخ طبق فراخواني كه از خردادماه، در سطح حوزه هاي مقاومت بسيج ناحيه مالك اشتر منتشر شده بود، بازخواني متون نمايشي را آغاز كرده و 21 متن را جهت بازبيني برگزيدند.هيئت بازبيني اين آثار از شهريورماه متشكل از: سيدمهدي ميرجوادي، محمدمهدي قاهري و فاطيما چهاردولي نمايش هاي: خاكيان، عطش عشق، سرباز، دست نياز، خيلي زود دير ميشه، سايه فرشته ها، يوسف آهنگر، شهيد يعني، طلوع دوباره، فرشته روي زمين و خاك سبز را جهت حضور در جشنواره انتخاب كردند.
نمايش هاي يادشده از 23 تا 26 مهرماه سال جاري در سالن هاي فرهنگ و شهيد مطهري فرهنگسراي خاوران به روي صحنه رفته اند و طي برگزاري آن هيئت داوران متشكل از سيدمهدي ميرجوادي، محمدعلي دشت گلي و ليلا رسول زاده برترين هاي گروه هاي انتخابي را معرفي خواهند نمود.
بازديد براي علاقه مندان آزاد است و در پايان هر اجرا نظرات مخاطبان در رابطه با هر نمايش ديده شده و همچنين جنبه هاي ديگر برگزاري جشنواره جمع آوري خواهد شد، كه به برترين ديدگاه از نظر تماشاچيان نيز هداياي جداگانه اهدا خواهد شد.

 



جعفري جلوه: مستند، سينماي عدالت جويي است

محمدرضا جعفري جلوه، معاون سينمايي وزارت ارشاد در پيامي به دومين جشنواره بين المللي سينما حقيقت، تداوم برپايي اين جشنواره را در آستانه گام نهادن به چهارمين دهه انقلاب اسلامي، فرصتي يگانه براي خويشتن يابي و خودشناسي اعلام كرد.
وي در بخش ديگري از اين پيام آورده است: سينماي مستند، سينماي دقيق و خوب نگريستن و هم افزايي داشته هاست. در عين حال، برطرف كردن نواقص و عدالت جويي براي از بين بردن آن چه كه با عدالت مطابق نيست. اين نگاهي است كه همه ما را در مسير قوام بخشيدن به آثار مستند در پيكره سينماي ملي همسو و همقدم مي سازد.
گفتني است، جشنواره مستند سينما حقيقت از 23 مهر آغاز شده و با نمايش جديدترين آثار مستند ايران و جهان در سينماهاي فلسطين، قيام و تالار فارابي دانشگاه هنر تا 28 مهرماه ادامه خواهد داشت.

 



هيئت بازخواني همايش آئين هاي عاشورايي

ميلاد اكبرنژاد، محمد احمدي وعلي اكبر باقري ارومي به عنوان اعضاي هيئت بازخواني متون پنجمين همايش سراسري آئين هاي عاشورايي انتخاب و معرفي شدند.
پنجمين همايش سراسري آئين هاي عاشورايي در سه بخش صحنه اي، تعزيه و آئين هاي نمايشي با همكاري مركز هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان گلستان از 22 تا 26 دي ماه در تهران و گرگان برگزار مي شود.

 



استقبال از نمايشگاه بازي هاي رايانه اي

غرفه بازي هاي رايانه اي، از سوي بنياد ملي بازي هاي رايانه اي برگزار شد.
اين غرفه در نمايشگاه پليس در محل پارك گفت وگو برپا شده و در كنار آن نخستين غرفه هاي دنياي مجازي و امنيت عمومي، دستگاه هاي نسل جديد رايانه اي و عملكرد و دستاوردهاي پليس نيز به نمايش درآمده و مورد استقبال عموم قرار گرفته است.

 



بازسازي سينما ارشاد قزوين

سينما «ارشاد» قزوين كه سال 1340 در مركز اين استان ساخته شده است، پس از گذشت نزديك به پنج دهه با حمايت و مشاركت مؤسسه سينماشهر در مرحله بازسازي اساسي قرار گرفت. اين سينما تا چهار ماه آينده با ظرفيت 200 صندلي به بهره برداري خواهد رسيد.

 



ظآخرين اخبار از جشنواره فيلم كوتاه تهران

بيست و پنجمين جشنواره بين المللي فيلم كوتاه تهران در حالي به زمان برگزاري اش نزديك مي شود كه اعلام شد؛ 55 فيلم داستاني در بخش مسابقه اصلي آن با يكديگر رقابت مي كنند.
همچنين 18 فيلم در بخش ويژه «ميراث نبوي»، 31 فيلم در بخش ويژه چشم انداز سرزمين زيباي ما و 16 فيلم در بخش ويژه سي امين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي نمايش داده مي شود.
گفتني است، بيست و پنجمين جشنواره بين المللي فيلم كوتاه تهران، از 22 تا 27 آبان ماه در تهران و به طور همزمان در 5 استان كشور برگزار مي شود.

 



آخرين اخبار از جشنواره فيلم كوتاه تهران

بيست و پنجمين جشنواره بين المللي فيلم كوتاه تهران در حالي به زمان برگزاري اش نزديك مي شود كه اعلام شد؛ 55 فيلم داستاني در بخش مسابقه اصلي آن با يكديگر رقابت مي كنند.
همچنين 18 فيلم در بخش ويژه «ميراث نبوي»، 31 فيلم در بخش ويژه چشم انداز سرزمين زيباي ما و 16 فيلم در بخش ويژه سي امين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي نمايش داده مي شود.
گفتني است، بيست و پنجمين جشنواره بين المللي فيلم كوتاه تهران، از 22 تا 27 آبان ماه در تهران و به طور همزمان در 5 استان كشور برگزار مي شود.

 



بازديد حداد عادل و رهبر از پشت صحنه ديكتاتور

«غلامعلي حداد عادل» رئيس كميسيون فرهنگي مجلس و «فاطمه رهبر» يكي از اعضاي كميسيون فرهنگي مجلس با حضور در ساختمان قديمي مجلس، از پشت صحنه توليد سريال «ديكتاتور» بازديد كردند.
در اين ديدار «محمدرضا ورزي» كارگردان اين سريال در مورد اين سريال و مراحل تحقيق و توليد آن توضيحاتي ارائه داد و بازيگران نيز در مورد برخي مشكلات سينما و تلويزيون صحبت كردند.
به گزارش فارس، در اين ديدار «فاطمه رهبر» قول داد تا در اين زمينه بررسي هاي لازم را صورت دهد.

 



جشنواره فيلم هاي كوتاه در شبكه دو

نخستين جشنواره فيلم هاي كوتاه در شبكه دو با هدف ارتقاي فرهنگ اجتماعي در همه طبقات و در ابعاد مختلف فرهنگي، اجتماعي و هنري برگزار مي شود.
مدير گروه اجتماعي و اقتصاد شبكه دو سيما گفت: باتوجه به تاكيدات مقام معظم رهبري و ضرورت مطلع كردن مردم به گونه يي هنرمندانه و حرفه يي از دستاوردهاي دولت در جنبه هاي مختلف، تصميم به برگزاري اين جشنواره گرفتيم به گونه يي كه شركت كنندگان مي توانند آثار نيمه بلند خود را تا حدود 30 دقيقه با استفاده از ظرفيت هاي بالقوه و بالفعل به جشنواره ارائه دهند. حكيم الهي ، انتقال پيام نهادها يا سازمان هاي مرتبط به مخاطب در قالب نمايش جذاب و اثربخش، اطلاع رساني ساده، جذاب و روان و قابل فهم براي عموم جامعه درباره موضوعات متنوع و متناسب با نياز جامعه، اصلاح تصورات غلط از موضوعات مورد نظر و ايجاد تصوير ذهني صحيح با هدف متعالي ساختن رفتار مخاطب را از جمله اهداف نخستين جشنواره تلويزيوني فيلم كوتاه ذكر كرد.

 



انتظامي؛ رئيس كانون آهنگسازان

مجيد انتظامي آهنگساز سينماي دفاع مقدس با راي اكثريت، رئيس مجمع عمومي كانون آهنگسازان خانه سينما شد.

 



در گفت و گو با مصطفي رحماندوست دبير پانزدهمين جشنواره تئاتر كودك و نوجوان مطرح شد؛
فراز و نشيب جشنواره اي براي كودك و نوجوان

اشاره:
مصطفي رحماندوست را از دوران كودكي و با شعر و داستان هايي كه كودكي ما را ساخت، مي شناسيم.اكنون سه سال است كه رحماندوست دبير جشنواره تئاتر كودك و نوجوان شده و توانسته در طول برگزاري سه دوره از اين جشنواره كارهاي قابل توجهي را در اين عرصه انجام دهد.با او در مورد پانزدهمين جشنواره تئاتر كودك و نوجوان كه چند روز پيش به پايان رسيد به گفت و گو نشستيم.
¤ آقاي رحماندوست! لطفاً در مورد اين دوره از جشنواره توضيحي بفرمائيد.
- پانزدهمين دوره اين جشنواره با حضور 15 نمايش داخلي و 5 نمايش خارجي برگزار شد كه از اين ميان 10 نمايش داخلي در بخش مسابقه داخلي و 5 نمايش داخلي به همراه 5 نمايش خارجي در بخش بين المللي با هم به رقابت پرداختند.
¤ نمايش هاي خارجي از چه كشورهايي بود؟
- اين نمايش ها از كشورهاي روسيه، كانادا، مالزي، انگلستان و آلمان حضور پيدا كرده بودند.
¤ سطح جشنواره را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
- اين دوره را نبايد با دوره هاي قبل مقايسه كرد؛ به اين دليل كه چهارده جشنواره قبلي داخلي برگزار شده بود ولي اين دوره براي اولين بار بين المللي برگزار شد. در دوره هاي گذشته وضعيت تئاتر كودك از لحاظ كمي و كيفي بهتر شده بود اما اين دوره به دليل حضور و مقايسه تئاترهاي داخلي و خارجي نمي تواند ملاك خوبي براي مقايسه قرار گيرد.
¤ چرا؟
- امسال كارهاي نمايشي داخلي با نمايش هاي خارجي رقابت داشتند و خوشبختانه رقابت هم پا به پاي نمايش هاي خارجي بود. حتي تعداد جايزه هايي كه نمايش هاي ايراني گرفتند بيشتر از نمايش هاي خارجي بود.
¤ داوران جشنواره از داخل كشور بودند يا از خارج؟
- داوران اين دوره از مسابقات در بخش بين الملل خارجي بودند و به اين دليل عرض مي كنم كه رقابت خوبي بين نمايش هاي داخلي و خارجي برقرار بود چون دليلي ندارد داوران خارجي به نمايش هاي ما تخفيف بدهند.
¤ جناب آقاي رحماندوست! با چه هدف و رويكردي جشنواره امسال را بين المللي كرديد؟
-ما از بين المللي كردن جشنواره امسال دو هدف داشتيم: اول اينكه گروه هاي نمايشي كودك در داخل از كشور جايگاه خود را در سطح جهاني ببينند و خود را با ديگر گروه هاي خارجي محك بزنند.
دوم اين كه، ما اگر بخواهيم عرصه نمايش كودك و نوجوان را به خارج از كشور توسعه بدهيم بايد ابتدا جشنواره داخلي خودمان را بين المللي كنيم و آن را در تقويم جشنواره هاي بين المللي به ثبت برسانيم، آنگاه از اين طريق راه ورود نمايش هاي خود را به عرصه جهاني هموار كنيم.
¤ بالطبع برگزاري يك جشنواره بين المللي مشكلات و سختي هايي دارد. از اين سختي ها براي ما بگوييد.
-در برگزاري اين جشنواره مشكلات زيادي داشتيم كه مسائل سياسي جنبي برخي كشورها كار را براي ما مشكل مي كرد. گروه هايي بودند كه تا مراحل آخر اعلام حضور مي كردند ولي به دليل فشار دولت شان ازحضور در ايران شانه خالي مي كردند.
البته از لحاظ مالي نيز دچار مشكلاتي بوديم مثل اينكه هيچ كمك هزينه اي را نتوانستيم به گروه هاي تئاترهاي خارجي اختصاص بدهيم.
¤ جشنواره سال بعد هم بين المللي برگزار خواهد شد؟
-بله!
¤ به نظرتان اين ظرفيت در تئاتر ايران وجود دارد تا در عرصه بين المللي تئاتر حاضر شود؟
-اين ظرفيت پيش از اين هم در تئاتر ايران وجود داشته ولي امروز امكان ظهور و بروز آن پيدا شده است. البته تئاتر ظرفيت بالايي دارد كه اميدواريم با امكانات مضاعف زمينه پيشرفت آن فراهم شود.
¤ جشنواره در سه سال مسئوليت شما از لحاظ كيفي چه پيشرفتي داشته است؟
-سال اول حضور من 35 نمايش به جشنواره رسيد اما در سير توسعه اي ارسال آثار، امسال 137 اثر نمايش اولي براي جشنواره ارسال شد. البته تعداد نمايش هايي كه براي اولين بار امسال روي صحنه رفته بيشتر از اين تعداد است كه 137 اثر براي جشنواره ارسال شده است.
¤ جايگاه و تأثير ابزار تئاتر را به خصوص درعرصه كودك چقدر مي دانيد؟
-در اينكه تئاتر تأثير دارد و تأثير آن هم مثبت است شكي نيست تا جايي كه حتي امروزه برخي درس ها را به صورت تئاتر اجرا مي كنند.
متأسفانه ما تئاتر آموزشگاهي نداريم كه به نظر من وزارت آموزش و پرورش در اين عرصه بايد وارد شود، زيرا تئاتر زمينه رشد و خلاقيت دانش آموزان را در عرصه هاي مختلف فراهم مي كند.
¤ از هم اكنون برنامه هايتان براي سال آينده چيست؟
-جشنواره امسال كه تازه به پايان رسيده، ما معمولاً يك ماه پس از اتمام جشنواره شوراي سياستگذاري را براي سال آينده تشكيل مي دهيم تا برنامه هاي سال آينده را تدوين كنند.
اما براي سال آينده ما دو عرصه مهم را براي ورود مشخص كرده ايم: اول اينكه بتوانيم از پتانسيل آموزش و پرورش براي حضور در عرصه تئاتر كودك و نوجوان استفاده كنيم. دوم اينكه بتوانيم از منابع مالي نهادهايي غير از ارشاد همچون استانداري ها و شهرداري ها استفاده كنيم. به نظر مي رسد با گسترشي كه جشنواره در سال هاي آتي پيدا كرده است توان مالي ارشاد نتواند جوابگوي اين موضوع باشد.
اميدواريم در اين دو عرصه بتوانيم موفق باشيم تا جشنواره بهتري را داشته باشيم.
¤ با تشكر ازوقتي كه در اختيار ما قرار داديد.
-من هم از شما متشكرم.

 



درباره برخي حوادث اخير سينمايي و فرهنگي حضور كمرنگ هنر در جبهه مقاومت

آرش فهيم
طي روزهاي اخير، اتفاقات تلخ ديگري در عرصه فرهنگ و هنر جهاني، عليه كشور و فرهنگمان رخ داد.
تصميم غربي ها براي نمايش فيلمي غيراخلاقي در توهين به پيامبر اعظم(ص)، نمايش فيلم ضد ايراني«300» در خطوط هواپيمايي يكي از كشورهاي غربي، تلاش دستگاه سينمايي آمريكا براي جذب بازيگران زن ايراني، انتشار رمان موهن عليه پيامبر اسلام، ادامه توليد فيلم ها و بازي هاي رايانه اي ضد ايراني و... از جمله اين موارد است.
تمامي اين اتفاقات در شرايطي در حال روي دادن هستند كه مردم كشورمان خود را براي برپايي جشن هاي سي امين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي آماده مي كنند. انقلابي كه بخش زيادي از سرمايه گذاري ها، سياستگذاري ها و توليدات هنري غربي براي توهين و كنترل آن، مشغول شده اند. اين آثار هنري ضد ايراني و اسلام ستيز، از يك طرف اميدواركننده هستند. اين گونه فعاليت هاي آمريكايي ها و غربي ها گوياي وحشتشان از «ما» است. انقلاب اسلامي ايران، تنها انقلاب ديني عصر جديد است كه از پس تاريك انديشي غرب متجدد، ندايي تازه در گوش تاريخ انداخته و نواي رهايي بخش انبيا و صديقين را زنده كرده است، انقلابي كه يكي از مهم ترين پايگاه هاي آمريكا در خاورميانه- ديكتاتوري سرمايه داري سلطنتي پهلوي- را برانداخت و ساير پايگاه هاي آن را متزلزل نموده است. انقلابي كه فرهنگي جهاني و جديد را با هدف برپايي عدالت و معنويت مقصود خود قرار داده. به اين ترتيب انقلاب اسلامي ايران يك جريان فرهنگي پوياست كه زيربناي عمل اقتصادي، اجتماعي، و بين المللي ماست كه چنانچه به درستي به گوش جهانيان برسد و نتايج عيني خود را نشان دهد، كاخ سلطه گران دنيارا ويران خواهد نمود . بنابراين، انتظاري جز برخورد و تقابل فرهنگي دولت هاي غربي با ايران و اسلام نمي رود.
اما آنچه انتظار نمي رود، سد دفاعي ضعيف در مقابل آن است. در حالي كه اكنون در غرب، ده ها فيلم، انيميشن، كتاب، بازي رايانه اي و... عليه مسلمانان در حال توليد است، اما در مقابل و در جبهه فرهنگي خودي كار زيادي انجام نمي شود.
مثلاً تا به حال چند فيلم درباره تسخير لانه جاسوسي آمريكا ساخته شده است؟ در حالي كه آمريكا در حال ساخت فيلمي براساس منافع خود از آن است. به جز تعدادي قليل و غيرقابل تأمل، چند انيميشن فاخر درباره جنايات آمريكايي ها و صهيونيست ها عليه مسلمانان ديده مي شود؟ حتي خود واقعه انقلاب اسلامي و خيانت هاي رژيم آمريكايي پهلوي نيز در سينما و تئاتر ما به دست فراموشي سپرده شده است. حمايت از توليد بومي انرژي هسته اي نيز از سوي دستگاه هاي فرهنگي و هنري ما چندان مورد توجه قرار نمي گيرد. هجوم سرسختانه آثار فرهنگي جريان ناتوي فرهنگي، به خصوص هاليوود، به فضاي فرهنگي و هنري كشورمان لطمه وارد كرده. بدون شك بدون اتخاذ يك استراتژي كلان فرهنگي و هنري و عملي ساختن آن، نمي توان د ر مقابل اين امواج ايستاد.
حداقل كار اين است كه در طول سال چند اثر فرهنگي و هنري قابل توجه و تأثيرگذار عليه غربي ها ساخته شود. براي مقابله با تهاجمات فرهنگي آمريكايي و غربي، همان طور كه امروز پيوندي گرم بين سياستمداران كشورمان و سياستمداران جبهه مقاومت جهاني- از جمله رؤساي دولت هاي لبنان، فلسطين و آمريكاي لاتين- ايجاد شده، در زمينه فرهنگي و هنري نيز بايد اين ارتباطات به وجود بيايد و استمرار يابد. بايد برگزاري همايش ها و جشنواره هايي با حضور انديشمندان و هنرمندان ضد امپرياليست، ضد استكبار و ضد صهيونيست جهاني در كشورمان افزايش يابد. به خوبي به ياد داريم كه تنها برگزاري يك جشنواره دراين زمينه به نام مسابقه جهاني كاريكاتور هولوكاست، تا چه حد وحشت آمريكايي ها و صهيونيست ها را برانگيخت. حال حساب كنيد كه اگر اين گونه جشنواره ها در ساير رشته هاي هنري نيز برپا شوند چه خواهد شد.

 



تحليلي بر تعامل هاي اخير بين المللي سينماي ايران سينما تا ملي نباشد جهاني نيست

سينماي 78 ساله يا به قولي ديگر 109 ساله ايران، تا امروز مسيري پرفراز و نشيب را پيموده است. سينمايي كه در ابتدا توسط خارجي ها (مانند آوانس اوگانيانس در فيلم هايي همچون «آبي و رابي» و «حاجي آقا آكتور سينما») و كمپاني هاي خارجي (همچون امپريال فيلم هندوستان در فيلم هايي مثل «دختر لر») پا گرفت و بعداً توسط ايرانياني همچون دكتر اسماعيل كوشان و سيامك ياسمي و... در بعد تجاري و امثال فرخ غفاري و ابراهيم گلستان و... در بعد ظاهراً غيرتجاري پي گرفته شد. تا سال 1356 (يعني يك سال به پيروزي انقلاب اسلامي) كه توسط برخي تهيه كنندگان و دست اندركاران آن همچون عباس شباويز رسماً ورشكستگي اش اعلام گرديد. در واقع مي توان گفت، سينماي نوين ايران در سال هاي پس از انقلاب اسلامي بر ويرانه ها و خاكستر سينمايي بنياد نهاده شد و رشد كرد كه از ابتدا با خشت كج بالا رفته بود و سرانجام وقتي پاي هويت ايراني و ريشه هاي ملي مردم اين سرزمين به ميان آمد، مثل تارعنكبوت از هم پاشيد و فرو ريخت.
اما در سال هاي پس از انقلاب اسلامي، از آن رو كه اساساً تحولي با زيربناي فرهنگي روي داده بود، تمامي عرصه هاي فرهنگي و هنري اين ديار از جمله سينما نيز دستخوش تغييراتي محتوايي و سپس ساختاري گشت. سعي بر آن بود كه توليدات سينمايي، مفاهيم و ارزش هاي ملي و ايراني را منتقل سازند و شايد از همين رو بود كه سينماي ايران به زودي چهره و شاكله اي جهاني يافت. چرا كه به قولي «سينمايي جهاني مي شود كه در ابتدا ملي باشد و هويت اصلي ملتي را بروز دهد». از همين روست كه امثال جان فورد و كوروساوا و ياساجيرو ازو و حتي بازيگراني مانند جان وين و توشيرو ميفونه و جيشو ريو جهاني مي شوند، چرا كه در ابتدا هويت و ارزش هاي ملي و فرهنگي سرزمين خويش را عرضه داشته اند.
بازيگراني مانند ماكس فون سيدو يا فرناندو ري و يا ميشل سيمون هم در حقيقت به ترتيب با آثار اينگمار برگمان و لوييس بونوئل و ژان رنوار وجهه اي جهاني يافتند و سپس در فيلم هاي آمريكايي يا سينماي ديگر كشورها ظاهر شدند كه البته آن حضور هيچگاه نتوانست وجهه آنان را در فيلم هاي فيلمسازان نامبرده تكرار نمايد.
هضم هويت كشورها توسط هاليوود
سال هاست كه سينماي هاليوود در عرصه جهاني يكه تازي مي كند و تقريباً هماوردي براي خويش نمي يابد، اگرچه از سوي سينماگران مستقل خود آمريكا و ديگر كشورهاي غربي يا فيلمسازان كشورهاي شرقي، تلاش هاي بسياري براي ايستادن در مقابله هجوم سرسام آور آن سينما به فرهنگ و ارزش هاي ملي ديگر سرزمين ها صورت گرفته كه در برخي فرازها هم چندان ناموفق عمل نكرده و در صورت تداوم اميد توفيق بيشتري دارد.
اما در مقابل، هاليوود نيز بيكار ننشسته و همواره سعي در جذب و هضم سينماگران، فيلمسازان و هنرمندان ديگر كشورها داشته است. هنرمنداني كه با حضور در هاليوود، در واقع دوران طلايي خويش را از كف داده و به قول خودشان به كارگزاري براي كمپاني هاي هاليوود بدل شدند. اين اتفاق براي بسياري از بزرگان تاريخ سينما روي داد. كساني همچون فريتز لانگ كبير از بانيان سينماي اكسپرسيونيستي آلمان و خالق شاهكارهايي همچون «مرگ خسته»، «متروپليس»، «ام» و «دكتر مابوزه» و... كه در روزگار فاشيسم هيتلري به آمريكا گريخت و در دامان هاليوود به تكرار وسترن هاي آمريكايي و فيلم هايي مانند «مزرعه بدنام» با شركت مارلين ديتريش و امثال آن پرداخت. يا ژان رنوار افسانه اي كه وقتي پاي به هاليوود گذارد از جاودانه هايي مانند «توهم بزرگ» و «قاعده بازي» و «توني» ديگر خبري نشد و نهايت كارش، طنز نه چندان قابل توجه «سرجوخه فراري» به عنوان آخرين ساخته استاد بود!
امروزه نيز هاليوود با تأسيس استوديوها و بخش هاي به ظاهر مستقل در كنار كمپاني هاي اصلي مانند: «فاكس سرچرز» در كنار «فاكس قرن بيستم» يا «سوني كلاسيك» در همجواري «سوني» يا «مترو گلدوين مه ير اينديپندنت» در كنار «مترو گلدوين مه ير» و... سعي در جذب و هضم فيلمسازان ديگر كشورها نموده تا به اصطلاح كلكسيون خود را از سينماگران ساير ملل پرساخته و ادعاي تولد سينماي جهاني را از هاليوود بنمايد. همچنان كه مدام در مراسم اهداي جوايز آكادمي (اسكار) چنين ادعاهايي را توسط مجريان و اعطاكنندگان جوايز تكرار مي كند.
اينك هاليوود با پروپاگانداي شديد در رسانه هايش به كوس و كرنا مي زند كه توانسته امثال آلخاندروآمنابار اسپانيايي و گيلرمو دل تورو و آلفونسو كوارون مكزيكي و والتر سالس برزيلي و انگ لي تايواني و گوين هود آفريقاي جنوبي و ژان پي ير ژونه فرانسوي و شكر كاپور هندي و... به علاوه بازيگراني همچون جت لي و ژانگ زيي چيني و نيكول كيدمن و نائومي واتس استراليايي و ژوليت بينوش و ونسان كسل فرانسوي و كلاس ماريا براندر و برونو گاتس آلماني و... را يك جا به خدمت بگيرد و سينمايش را به اصطلاح چندين مليتي (MULTY NATIONS)بگرداند.
اين در حالي است كه همه آن آدم هاي ديگر مليت ها و هنرمندان كشورهاي مختلف در خدمت تفكر و انديشه هاليوودي قرار گرفته اند كه- به قول «ريك آلتمن» استاد دانشگاه پرينستن آمريكا- بيش از 100 سال است، فرهنگ ديگر سرزمين ها را مورد هجوم قرار داده است.
اينچنين است كه انگ لي از فيلم هاي قابل توجهي همچون «بخور، بنوش، زن، مرد» در مورد آداب و آيين و سنت هاي تايواني به ساختن فيلم هاي هاليوودي و با هويت آمريكايي همچون «هالك» و «توفان يخ» ناگزير شده و بالاخره با «كوهستان بروكبك» در باتلاق ضداخلاقيات شرم آوري سقوط مي كند كه حتي آكادمي نشينان نيز آن را برنمي تابند و حاضر نيستند به آن فيلم، اسكار بهترين را اعطاء نمايند.
والتر سالس كه با فيلم «ايستگاه مركزي» كه ضمن ارائه تصويري واقع گرايانه از جامعه برزيل، تحسين همگان را برانگيخته بود به ساختن فيلم پيش پا افتاده اي از سينماي هراس معمول هاليوود كشيده شد و فيلم «آب تيره» را كارگرداني كرد و گوين هود آفريقايي كه با فيلم «توتسي» شمه اي از استثمار سياهان در آفريقاي جنوبي را به تصوير كشيده بود، سال گذشته با فيلم «انتقال سري» (Rendition) بر جنگ به اصطلاح ضد تروريستي و در واقع اشغالگرانه آمريكا در ديگر كشورها صحه گذارد و در خدمت طرح و برنامه هاي امپرياليسم آمريكا براي ژاندارمي جهان درآمد.
اينها همه در شرايطي اتفاق مي افتد كه امروزه به شهادت كارشناسان و ناظران آگاه بين المللي، دولت آمريكا و اعوان و انصارش در تهاجمي ترين حالت خويش در طول تاريخ معاصر (حتي نسبت به دوران جنگ سرد و يا اشغال ويتنام جنوبي و جنگ با ويت كنگ ها) بسر مي برند و در اين جهت بيشترين استفاده را از سينماي هاليوود (در طول تاريخ اين به اصطلاح كارخانه روياسازي) مي كنند تا آن حد صداي يكي از تندروترين سياستمداران آمريكايي (برژينسكي، مشاور امنيت ملي جيمي كارتر، رئيس جمهور سابق آمريكا) را درآورده اند كه با اين نوع تبليغات يك طرفه در فيلم هاي هاليوودي عليه مسلمانان و مردم خاورميانه، بيم يك هولوكاست خطرناكتري نسبت به مسلمانان احساس مي شود!!
نمونه اي از حضور ملي
در سينماي جهاني
در چنين شرايطي نمايش جهاني يك اثر ملي از سينماي ايران و تحميل هنرمنداني كه در اين گونه آثار، هويت ملي و ارزش هاي ديرين سرزمين خود را نمايانده اند به جشنواره ها و بازارهاي سينمايي دنيا (كه تحت فشار اقتصادي كمپاني هاي آمريكايي از هرگونه تعامل با ايران و سينماي آن نهي شده اند)، يك موفقيت عظيم براي سينماي ايران و جهاني شدن آن به شمار مي آيد. همچنان كه چندي پيش هفته نامه معتبر نيوزويك (شماره 15 اوت 2008) ضمن اشاره به موفقيت تيم المپياد دانشجويان دانشگاه صنعتي شريف در مسابقات علمي دانشگاه استانفورد، نوشته بود كه «هاروارد را فراموش كنيد! يكي از بهترين مراكز آموزش عالي دنيا در ايران است» و اين توفيق بزرگ و مهمي براي جامعه علمي و دانشگاهي سرزمين ما بود كه براي نخستين بار خودش را در عرصه بين المللي نشان داد و همه آن دانش و افتخارات را تقديم مردم مملكت خود كرد.
اين چنين است كه دريافت خرس نقره اي بهترين بازيگري از جشنواره برلين 2008 براي رضا ناجي و به خاطر فيلم «آواز گنجشك ها»، اوجي در جهاني شدن سينماي ايران و خصوصاً شاخه بازيگري آن به شمار مي آيد. آنچه كه قطعاً در بازي في المثل شهره آغداشلو براي فيلم «خانه اي از شن و مه» (و اديم پرلمن) كه در آن ايرانيان مقيم خارج كشور و مليت ايراني به سختي تحقير شده بودند (سرهنگ فراري ايراني در آمريكا ضمن تصرف خانه يك آمريكايي مستأصل، به دلالي و معامله آن خانه روي مي آورد، در حالي كه در سرزمين ديگران راهي براي گريز از آن خفت و خواري ندارد!) يا بازي همين هنرپيشه به اصطلاح ايراني در سريال «24» در نقش يك زن ايراني تروريست، زمين تا آسمان تفاوت دارد.
في الواقع در فيلم «آواز گنجشك ها» هنرمند ايراني، با هويت و انديشه و ارزش هاي خود و سرزمين اش، هنرش را به باور جهانيان مي نشاند ولي در فيلم «خانه اي از شن و مه» يا سريال «24» يك تفكر استعماري و مخرب پشت كار قرار مي گيرد، تفكري كه در صدد محكوميت ناعادلانه و غير منصفانه همان هويت و سرزمين است. چگونه يك ايراني مي تواند در نقشي بازي كند كه سال هاست حاكمان آمريكا سعي دارند انگ آن را به ملت شريف ايران بچسبانند، در حالي كه در طي اين سال ها و علي رغم تبليغات گسترده خود، هنوز نتوانسته اند مدرك و سندي ارائه كنند كه حتي يك نفر ايراني در يكي از اين هزاران عمل تروريستي كه در دنيا اجرا شده، شركت داشته است: آنگاه يك بازيگر مدعي ايراني بودن، اين نقش را به آساني براي آنها بازي مي نمايد؟! آيا مي توان حتي نام ايراني را بر فرد مذكور اطلاق كرد؟ در واقع وي فردي است مانند ساير هنرپيشه هاي سريال «24» كه هويت هاي ديگري ارائه مي كند. هويت هايي بنا به خواست و صلاحديد سازندگان فيلم.
مجموعه دروغ ها
به راستي چقدر براي شما اهميت دارد كه في المثل در يك فيلم معروف آمريكايي همچون «اينديانا جونز» يا «جنگ ستارگان» و يا «جيمزباند» به جز چند بازيگر اصلي (كه حتماً از سوپراستارهاي هاليوودي هستند) ساير هنرپيشه هاي فيلم از چه كشور يا از كدامين مليت هستند؟ آيا هيچ گاه به آن بازيگران ديگر كشورها اجازه داده مي شود در نقشي كه براي يكي از آن سوپراستارها در نظر گرفته شده، ظاهر شوند؟ مثلاً در قسمت چهارم سري «اينديانا جونز» تحت عنوان «قلمرو جمجمه بلورين» جمعي از بازيگران روس و همچنين برخي كشورهاي آمريكاي لاتين، به ايفاي نقش هاي كوچك و بزرگ پرداخته بودند. كداميك از آنان يا حداقل نامشان را به ياد داريد؟ حضور در فيلم مذكور، تا چه حد به جهاني شدن آنها كمك كرده است؟
داستان فيلم «مجموعه دروغ ها» (كه بازيگري ايراني در آن نقش آفريني نموده) درباره يك ژورناليست سابق است كه به استخدام سازمان CIA درآمده و مأمور نابودي يكي از سران گروه القاعده در اردن مي گردد كه از سوي رئيس عمليات مخفي آن كشور حمايت شده است.
ريدلي اسكات فيلمساز شناخته شده اي در سينماي هاليوود به شمار مي آيد كه در آثارش همواره وجه تبليغاتي و پروپاگاندا براي دستگاه حاكمه ايالات متحده و سياست هاي جنگ طلبانه اش بر ساير وجوه هنري وي چربيده است. فيلم هايي همچون «فتح بهشت: 1492»، «جي آي جين»، «گلادياتور» و...
پس از حادثه 11 سپتامبر 2001، ريدلي اسكات در جمع فيلمسازاني قرار گرفت كه قرار بود براي بازيابي غرور لكه دار شدن آمريكاييان، فيلم هاي تبليغاتي بسازد و در همين مسير بود كه «سقوط بلك هاوك» را جلوي دوربين برد تا در كنار ساير آثار سينماي پروپاگانداي آمريكا پس از 11 سپتامبر، فيلم هايش را در خدمت سياست هاي تجاوزكارانه سردمداران نئوكنسرواتيو آمريكا قرار دهد. اين كار تبليغاتي با فيلم «قلمرو بهشت» كه پس از سال ها، گريز مجددي به جنگ هاي صليبي و داغ دل بازماندگان صليبيون به خاطر شكست از مسلمين بود، سر و شكل بي واسطه تري را يافت (از همين رو بود وقتي ژنرال النبي در جنگ جهاني اول پس از شكست عثماني همراه با ديگر قشون انگليس به فلسطين رسيد، در بالاي قبر صلاح الدين ايوبي شمشير برزمين كوبيد و گفت: حالا جنگ هاي صليبي به پايان رسيد! و يا به همين دليل بود كه جرج دبليو بوش، پس از قضيه 11 سپتامبر، ضمن هشدار به مسلمانان هشدار داد كه جنگ صليبي ديگري آغاز شده است) و از همين رو ريدلي اسكات در فيلم «قلمرو بهشت» به غم خواري صليبي ها و مذمت ارتش اسلام و حتي سردارشان صلاح الدين ايوبي پرداخت تا در اذهان امروز، تاريخ را به سود صليبي هاي قرن بيست و يكم تحريف نمايد!
به هر حال از حال و هوا و قصه فيلم «مجموعه دروغ ها» و شناختي كه از ريدلي اسكات و فيلمنامه نويسش يعني ويليام ماناهان (نويسنده همان فيلمنامه «قلمرو بهشت») داريم، به نظر مي آيد، فيلم مذكور نيز تبليغات ديگري در مورد همان سياست هاي جنگي بوش و دار و دسته اش تحت عنوان لزوم مقابله با تروريسم باشد. به هر حال بازي در فيلم مذكور از جهت آنكه در يك فيلم هاليوودي با تفكر و انديشه حاكم بر آمريكا صورت گرفته (كه به لحاظ جهاني انديشه و تفكري در اقليت به شمار آمده و حتي تعلق به همه آمريكا هم ندارد) بنابراين نمي تواند يك حضور جهاني براي سينماي ايران تلقي شود.
به يادمان باشد آمريكاييان همواره علاقه مندند هر آنچه متعلق به آنهاست و هر آنجا كه خود حضور دارند را جهاني اعلام نمايند! مثلاً جنگ هايي را كه در ميان سال هاي 1914 و 1918 و همچنين مابين 1939 تا 1945 تنها بخشي از قاره اروپا و قسمت ناچيزي از آسيا و آفريقا را در بر گرفت را «جنگ هاي جهاني» اعلام كردند. يا خود و حاكمان 4 كشور ديگر دائمي شوراي امنيت سازمان ملل را در برابر بيش از 200 كشور ديگر دنيا، جامعه جهاني مي خوانند و مراسم اسكار كه تنها به فيلم هاي نمايش داده شده در لس آنجلس اختصاص داشته و فقط 4 درصد جوايزش شامل حال فيلم هاي ديگر كشورها مي شود را تحت غوغاي رسانه ها، به جهاني ترين مراسم سينمايي سال تبديل كرده اند. اينچنين است كه فيلم هاي خود را نيز آثار جهاني معرفي كرده و به ديگران هم چنين القاء مي نمايند، اگرچه تنها دغدغه هاي گروه كوچكي را در بر بگيرد!! پس مطلوب آن است كه شيفته و واله اين تبليغات و هياهو نشده و به موضوعات و عرصه هاي واقعاً جهاني و بين المللي بينديشيم.

 



درباره حضور مرحوم شكيبايي در نسكافه داغ داغ بازيگر بزرگ در فيلم كوچك

فيلم «نسكافه داغ داغ» را مي توان از مصاديق بارز هنرمند بزرگ در اثري كوچك دانست.
درحال حاضر نمي توان بحث كرد كه بازيگر ارزنده كشور، زنده ياد «خسرو شكيبايي» چگونه حضور در اين اثر را پذيرفته كه حالا تمام تبليغات روي حضور وي است. به هر صورت خرج كردن از ديگران هم براي خود حساب و كتاب دارد.
كارگردان اميدوار است با تكيه بر حضور بزرگ مرد سينماي ايران از آب گل آلود ماهي بگيرد. حركات موزون شكيبايي بدون شك خواسته قلبي او نبود و شرايط او را مجبور به پذيرش اين نقش كرده است. به هر صورت اخلاق و فرهنگ و منش ايراني و اسلامي حكم مي كند كه از كسي كه ديگر در ميان ما نيست اين طور خرج نكنيم و اعتبار چندين ساله او را زير سؤال نبريم. زيرا او در ميان ما نيست تا مثل بعضي ها از جمله كمال تبريزي، در هر كوي و برزن از فيلم خود دفاع كند و مخاطبان را به استهزا بگيرد.

 

(صفحه(12(صفحه(10(صفحه(6(صفحه(9(صفحه(7(صفحه(15(صفحه(11(صفحه(5(صفحه(16(صفحه(13(صفحه(4(صفحه (2.3.14