جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

چهارشنبه 24 مهر 1387 - 15 شوال 1429 -15 اکتبر 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 19206
 

داستان
سيدعلي كاشفي خوانساري: نشريات كودك و نوجوان به نيازهاي مخاطبان بي توجه اند
فردا خيلي دير است
دستت منوري شده در بادهاي داغ...
در وادي هنر و ادبيات
مجله رشد آموزش هنر منتشر شد
	داستان عناصر داستان سليمان مختاري آموختن فنون داستان نويسي راه نويسنده را براي آفريدن اثري بي عيب و نقص تر هموار مي كند. اگر بدون اطلاع از اين فنون، كار داستان نويسي را شروع كنيم، پيشرفت كارمان اگر هم متوقف نشود، حتما كند خواهد شد. شاهكارهاي نويسندگان امروز، شاهد خوبي است بر اين مدعا كه نويسندگان آن ها بر جنبه هاي فني كار خودشان كاملا و قوف داشته اند و از اين رهگذر است كه آثارشان مصداق هاي خوبي براي كاربرد اصول داستان نويسي امروزي بشمار مي رود. براي نوشتن هر داستاني ناگزير به رعايت عناصر داستان هستيم تا داستان قابل قبول به دست دهيم، در داستان نويسي امروز اگر عنصري مورد بي توجهي قرارگيرد، عنصر ديگري جانشين آن مي شود، چنين نيست كه عنصري به كلي ساقط شود و به جاي آن، عنصر ديگري نيايد. بنابراين عناصر مرسوم داستان نويسي، كمابيش هنوز به قدرت و اهميت خود باقي است و نويسندگاني كه با زير پاگذاشتن اين عناصر، آثار خوب و موفقي به وجود آورده اند، انگشت شمارند. رمان و داستان كوتاه داراي شگردها و عناصر مشتركي هستند ولي طبيعي است كه رعايت فنون داستان در رمان به شكل كامل تر و متنوع تر ديده مي شود، تا داستان كوتاه زيرا در رمان مجال بيشتري براي به كار بردن فنون داستاني براي نويسنده وجود دارد. داستان داراي عناصر و قسمت هاي متفاوتي است كه مهمترين عناصر آن عبارتند از: پيرنگ يا هسته داستاني، زاويه ديد (ديدگاه)، صحنه، گفت وگو، موضوع و شخصيت. 1- پيرنگ يا هسته داستان Plot پيرنگ نقل حوادث است با تكيه بر روابط علت و معلولي در هر اثر ادبي بدين معني كه پيرنگ وابستگي موجود ميان حوادث داستان را به طور عقلاني تنظيم مي كند و ضابطه اي است كه نويسنده براساس آن حوادث را نظم مي دهد. حوادث و وقايع داستان بايد از يكديگر ناشي شوند و به هم ارتباط منطقي داشته باشند تا پيرنگ را به وجود آورند. براي پيرنگ خصوصياتي ذكر كرده اند كه عبارتند از: 1- كامل و روشن باشد. 2- رشته حوادث منظم و ناگسسته اي داشته باشد. 3- پيچ يا پيچ هايي داشته باشد و به اوج منطقي و قانع كننده اي برسد. 4- ساده باشد، يعني پيچيده نباشد. 5- با احساس و عواطف انساني سروكار داشته باشد. 6- دست كم قدري بكر باشد. چنانچه طرح، واجد اين خصوصيات باشد نويسنده مي تواند داستان خويش را با اطمينان آغاز كند. شبكه استدلالي و نظم تشكيلاتي داستان برعهده پيرنگ مي باشد. تفاوت پيرنگ با داستان: پيرنگ، استخوان بندي وقايع است، خواه اين وقايع ساده باشد، خواه پيچيده، داستان بر آن بنا مي شود. پيرنگ به حوادث داستان نظم مي دهد، تنظيم وقايع داستان توسط پيرنگ، به وحدت هنري داستان منجر مي شود. داستان كه به عنوان نقل رشته اي از حوادث است كه برحسب توالي زمان ترتيب يافته باشند. پيرنگ (طرح) نيز نقل حوادث است اما با تكيه بر موجوديت و روابط علت و معلول. «سلطان مرد و سپس ملكه مرد» اين داستان است. اما «سلطان مرد و پس از چندي ملكه از فرط اندوه درگذشت.» طرح است. در اينجا نيز توالي زماني حفظ شده ليكن حس سببيت بر آن سايه افكنده است. يا اينكه «ملكه مرد و كسي از علت امر آگاه نبود تا بعد كه معلوم شد از غم مرگ سلطان بوده است.» اين طرح است، بعلاوه يك راز، و اين شكلي است كه مي توان به كمال بسط داد. زيرا توالي زماني را، تعليق مي كند و تا آنجا كه محدوديت هايش اجازه دهد از داستان فاصله مي گيرد. همين مرگ ملكه را در نظر بگيريد. اگر داستان باشد مي گوييم: «خوب بعد؟» و اگر طرح باشد مي پرسيم: «چرا چنين شد؟» يعني عنصر تازه اي را پيش مي كشد كه انگيزه و علت ناميده مي شود. اين انگيزه، اساس كار هر داستان نويس است، زيرا هيچ عملي به خودي خود و بي دليل اتفاق نمي افتد.
	سيدعلي كاشفي خوانساري: نشريات كودك و نوجوان به نيازهاي مخاطبان بي توجه اند ادب و هنر: سيدعلي كاشفي خوانساري از نويسندگان و پژوهشگران حوزه ادبيات كودك و نوجوان است. وي چندين كتاب درباره جايگاه كودك و نوجوان درعرصه مطبوعات ايران نگاشته است از جمله اين كتاب ها مي توان به كتاب «از باب قرائت اطفال» اشاره كرد. كاشفي خوانساري، درباره جايگاه امروز نشريات كودك و نوجوان نظر داده است: ¤ آقاي كاشفي درحال حاضر چند عنوان نشريه كودك و نوجوان در كشور منتشر مي شود؟ ¤ حدود 50 عنوان ¤ پس از حيث كميت در وضعيت بدي قرار نداريم؟ ¤ بله، وضعيت خوبي داريم. اما نكته اصلي اين است كه اين گونه نشريات عمدتا دولتي اند و بسياري از كيفيت لازم برخوردارنيستند. ¤ چطور؟ ¤ اينگونه نشريات، كمتر به نيازهاي كودك و نوجوان امروز توجه دارند و متنوع هم نيستند. مثلا بيشتر آنها در شهر تهران منتشر مي شوند. براي بچه هاي خاص، كمتر نشريه اي انتشار مي يابد. به طور مثال، شما نشريه اي ويژه دختران و يا به زبان هاي محلي مشاهده نمي كنيد. موضوع هاي تخصصي مانند ورزش و هنر و يا مباحث درسي درسايه توجه نشريه اي مشخص نيست. نشريه اي وجود ندارد كه براي بچه هاي يك استان خاص فعاليت كند. در مجموع نشريات كودك و نوجوان كشورمان همه به هم شبيه اند. ¤ اشاره به «دولتي بودن» به عنوان يك ضعف كرديد. دراين باره توضيح مي دهيد؟ ¤ دولتي بودن سبب شده است كه راه براي حضور ايده هاي جديد و نگاه تازه محدود شود. ¤ براي ارتقاء سطح كيفي نشريات كودك و نوجوان چه پيشنهادي داريد؟ ¤ يك پيشنهاد من شكل گيري نهاد صنفي روزنامه نگاران كودك و نوجوان با هدف ارتقاء سطح دانش و مهارت فعالانه نشريات كودك و نوجوان است. پيشنهاد ديگرم اينكه نهادهاي دولتي به اين باور برسند كه بجاي انتشار مستقيم مجلات كه هزينه سنگيني را به آنها تحميل مي كند، روش حمايت از نشريات بخش خصوصي را در پيش بگيرند و از اينكه مطالب و موضوع هاي موردنظرشان دراين گونه نشريات فرصت انتشار يابد، پشتيباني كنند. ¤ وضعيت نشريات كودك و نوجوان نسبت به كتاب اين گروه سني چگونه است؟ ¤ بايد توجه داشت كه امروزه نشريات كودك و نوجوان نسبت به كتاب كودك و نوجوان از نظر كيفي وضعيت بهتري دارند، چرا كه دراين گونه از نشريات، حداقل معيارهاي كارشناسي توسط تحريريه اعمال مي شود. اما درباره كتاب هاي بسياري ناشران حداقل كارشناسي كيفي صورت نمي گيرد.
	فردا خيلي دير است منيژه آرمين فردا خيلي دير است. آن هم براي ما كه هميشه به فردا فكر مي كنيم و من اكنون به فردايي فكر مي كنم كه امروز اتفاق افتاده. و افسوس مي خورم براي خودم كه مي خواستم زندگي خانم طاهره صفارزاده را محور كتاب سوم؛ و از چهارگانه رمان هاي تاريخ معاصر قرار دهم. كسي كه در سكوت و ظلمت ستمشاهي تنها فريادي بود كه برمي خاست. او كه در زمانه «مردان منحني(1)» و «مردان جشن و جشنواره» سخني تازه گفت. آن هم در دهه 40 كه روشنفكران غرق در افكار ماليخوليايي و يأس فلسفي بودند و رژيم براين انديشه ارج مي گذاشت تا سيه كاري هايش پوشيده بماند و ملكه اي داشت كه در حركت هاي نمايشي، آثار هنري را مي خريد و با شاعران و نويسندگان و هنرمندان قهوه مي خورد؛ اما طاهره صفارزاده در ميان آن ها يك استثنا بود؛ استثنايي در ميان قاعده آن زمان. ... و هنر بيداري، انديشه او بود و مشغله فكري اش و هنوز هم هست و اميدواريم همچنان باشد. انديشه شاعري كه فراتر از زمان و مكان است. كسي كه تاريخ را به حال و حال را به آينده متصل كرده است و نجات دردمندان را در سطح جهاني در اشعار خود مطرح كرده است. يك زمان در ايران و زماني در فلسطين و لبنان يا در آمريكاي لاتين. خانم طاهره صفارزاده، انساني است چند بعدي. او نه تنها شاعري است اجتماعي بلكه در ترجمه، روش نويني را به وجود آورد. قرآن و نهج البلاغه را به دو زبان انگليسي و فارسي ترجمه كرد كه شاهكاري است در متون مذهبي و ادبي. ... و صد افسوس كه اينك بيمار است و به سختي حرف مي زند و جا دارد كه همه دست به دعا برداريم و از خداوند بخواهيم تا او را هرچه زودتر به آغوش جامعه ادبي و هنري برگرداند و... و ما هنوز نياز داريم تا او از هنر بيداري سخن گويد. 1- عنوان يكي از كتاب هاي خانم صفارزاده
	دستت منوري شده در بادهاي داغ... اسم شناسنامه اي ات جابه جا شده يك گوشه چسب خورده و جايي جدا شده اصلا درست نيست كه تو دست برده اي اصلا چطور سن تو اين گوشه جا شده؟ حالا بلندقدتر و زيباتر و بزرگ مردي جسور جاي تو از عكس پا شده تو، توي اين لباس نظامي عقاب نه، يك غنچه بين اين همه گل هاي وا شده... دل جزء كوچكي ست براي رها شدن وقتي كه ذره ذره تنت مبتلا شده دستت منوري شده در بادهاي داغ دستي كه خسته از قفس شانه ها شده امواج راديو سرهم جيغ مي كشند صالح شهيد... نه... نشده... يا... چرا شده در آخر تشهد مادر خبر رسيد جبران چندسال نماز قضا شده؟ زن هاي خانه كفش تو را جفت مي كنند پايت اگرچه طعمه خمپاره ها شده مردان ده بر آن روان حجله ساختند دستان خواهران تو زير حنا شده حالا شناسنامه تو سنگ ساده اي است آنجا به نام كوچك تو اكتفا شده اين گونه تكه هاي اونيفرم خوني ات پرچم براي صلح در اين روستا شده
	در وادي هنر و ادبيات شجاعي صايين مدير موسسه خانه كتاب اعلام كرد: & پنجمين دوره جايزه كتاب فصل پنجمين دوره جايزه كتاب فصل كه مربوط به كتاب هاي منتشر شده در بهار امسال، 29 مهرماه در تالار علامه اميني دانشگاه تهران برگزار مي شود. از سوي ديگر در اين دوره از جايزه كتاب فصل قرار است از كتاب هايي كه 80 امتياز از 100 امتياز را به دست مي آورند با عنوان «كتاب هاي تقديري» تقدير شود. & نخستين جايزه جلال آل احمد: نخستين دوره جايزه جلال آل احمد دوم آذر امسال با اهداي 110 سكه بهار آزادي به هر يك از برگزيدگان بخش هاي مختلف خود در تالار وحدت برگزار مي شود. شجاعي صايين گفت: 5 هزار عنوان كتاب در بخش هاي سه گانه نقد ادبي؛ داستان كوتاه و رمان؛ تاريخ نگاري و مستندنويسي به دبيرخانه اين جايزه ارسال شده است. جايزه جلال آل احمد گران ترين جايزه در ايران به لحاظ مالي است. در اين جشنواره در كنار تجليل از منتقد پيشكسوت از يك منتقد جوان كتاب نيز تقدير مي شود و نشريه برتر حوزه نقد كتاب نيز معرفي مي شود. & بيست و ششمين جايزه كتاب سال جمهوري اسلامي ايران: امسال بيست و ششمين جايزه كتاب سال جمهوري اسلامي ايران در رشته هاي مختلف برگزار مي شود. شجاعي صايين مي گويد از اواسط آبان امسال كار داوري اين جايزه شروع مي شود. مراسم پاياني جايزه كتاب سال در نيمه بهمن هر سال برگزار مي شود. يكي از مهم ترين و پرحاشيه ترين بخش هاي اين جايزه بخش ادبيات داستاني آن بوده است. اين جايزه در بين جوايز فعلي ايران هم بيشترين اعتبار را دارد و هم بيشترين سابقه را، و در 25 سال گذشته تنها در چند دوره كتاب سال ادبيات داستاني انتخاب شده است. & سومين دوره جايزه پروين اعتصامي: سومين دوره جايزه پروين اعتصامي نيز 5 2 اسفند هم زمان با سال روز تولد وي برگزار مي شود. شجاعي صايين مي گويد اعضاي هيئت علمي جايزه پروين اعتصامي جلسات خود رابه صورت منظم برگزار مي كنند.
	مجله رشد آموزش هنر منتشر شد مجله رشد آموزش هنر، براي معلمان، هنرجويان و دانش جويان هنر به شمارگان 1000 نسخه در دوره ششم، شماره اول پاييز 1387 منتشر شد. مدير مسئول نشريه، عليرضا حاجيان زاده و سردبير آن جواد محقق- شاعر- مي باشد. در يادداشت سردبير اين شماره از مجله با عنوان «از غارهاي تاريك تاگالري هاي روشن» آمده است: «از اولين نقش هايي كه آدميان نخستين بر ديوارهاي غارهاي تاريك كشيدند، تا تابلوهايي كه هنرمندان امروز، در گالري هاي روشن مي آويزند؛ راهي دراز است كه هنر، همپاي هنرمندان، طي كرده است تا قدمتي به پيشينه ي انسان بيابد و...» در بخش «از ميان نامه ها» به آموزش هنرهاي تجسمي منيژه حاتميان، اگر مي خواهيم عكس خوب بگيريم. شكوفه نظيري، رياضت خلقت «ن». محمدعلي محمديان، تبيين عوامل بدخطي دانش آموزان. موسي روشي اشاره دارد. «زنگ هنر قرباني درس هاي ديگر مي شود» عنوان گفتگويي است كه مجله رشد آموزش هنر با منيژه آرمين، معلم، نويسنده و هنرمند انجام داده است.در بخش مقالات نيز آمده است؛ آيا هنر براي دين مفيد است؟ از رونالد گوتيز حميد بخشنده؛ تزئينات پارچه در ايران باستان. عفت اميري، معصومه اميري، بيونيك؛ آميزه اي از هنر و صنعت به تقليد از طبيعت. كاترين چرخيان و موضوعات ديگر چون، ديدن را تجربه كنيم، فارس، گنجينه فكر و فرهنگ، نمايش، فرايندي خلاق در آموزش غيرمستقيم، منوچهر اكبرلو، ارتباط با طبيعت، مقدمه اي بر مبناي هنرهاي تجسمي، هماهنگي چشم و دست در آموزش كاردستي به كودكان پرداخته است. در مقاله بيونيك (آميزه اي از هنر و صنعت به تقليد از طبيعت) اشاره به بهره گيري انسان از نمونه هاي طبيعي و ارتباط نزديك او با طبيعت دارد. مجله رشد آموزش هنر، در بخش با هنرمندان؛ مروري كوتاه بر زندگي و آثار «سينان» معمار بزرگ امپراطوري عثماني با عنوان معمارخانه هاي خدا دارد. و در پايان، مجله آموزش هنر نيم نگاهي به پايان نامه ها با عنوان طراحي الگوي برنامه هاي درسي هنر دوره ابتدايي و در كتاب خانه هنر؛ به معرفي كتاب پرداخته است. براي ارتباط بيشتر با اين نشريه مي توانيد به نشاني الكترونيكي wwwroshdmagir مراجعه كنيد.