جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

يکشنبه 7 مهر 1387 - 28 رمضان 1429 - 28 سپتامبر 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 19193
 

واكسني براي سرطان
بيماري ناشناخته لك و پيس
افسردگي از عوارض ضربات مغزي است
قلب آزمايشگاهي ساخته شد
مورچه هاي مريخي در اعماق آمازون
	واكسني براي سرطان محققان آمريكايي موفق به ساخت واكسني شدند كه قادر به نابودي نوع خاصي از تومورهاي سرطاني در موش ها است. محققان آمريكايي اعلام كردند موفق به توليد واكسني شده اند كه نوع خاصي از تومورهاي سرطان سينه را نابود مي كند. اين واكسن توموري را كه به واسطه افزايش يك نوع پروتئين با نام HER2 به وجود مي آيد را هدف گيري كرده و در عين حال قادر به نابودي تومورهايي است كه در گذشته در مقابل انواع داروها از خود مقاومت نشان داده بودند. به گفته محققان اين واكسن جديد حاوي ژني است كه قابليت توليد گيرنده هاي HER2 و ماده تحريك كننده سيستم ايمني بدن را دارد، به اين معني كه اين ماده مي تواند باعث افزايش عملكرد سيستم ايمني بدن شود.آنان براي آزمايش اين دارو آن را با استفاده از جهش هاي الكتريكي به بدن موش وارد كرده و مشاهده كردند كه سيستم دفاعي بدن موش به واسطه توليد گيرنده هاي پروتئين HER2 توسط واكسن به سرعت فعال سازي شده و به دليل توقف سلول هاي تنظيم كننده T كه مانع شدت عمل در سيستم ايمني بدن مي شود، اين سيستم با قدرتي يكنواخت به فعاليت خود ادامه داد. سپس با تزريق سلول هاي سرطاني به موش مشاهده كردند كه تمامي سلول هاي سرطاني توسط واكسن نابود شده و در عين حال هيچ گونه تأثير جانبي از اين دارو در موش ها مشاهده نشد. براساس گزارش بي بي سي، با اينكه تعدادي از محققان معتقدند كه اين دارو علاوه بر درمان سرطان سينه قادر به جلوگيري از ابتلا در افرادي است كه هنوز به اين بيماري دچار نشده اند، برخي دانشمندان انگليسي بر اين باورند كه اين تحقيقات در مرحله ابتدايي است و آزمايش هاي بيشتري براي اثبات عملكرد مشابه دارو در بدن انسان نياز است.
	بيماري ناشناخته لك و پيس دكتر محمد جعفرطالب پور بيماري لك و پيس كه پزشكان به آن vitiligo مي گويند، از بيماري هاي نسبتا كهن است كه نه تنها متون قديمي پزشكي به آن اشاره شده است بلكه در متون ديني هم مورد توجه بوده و طبق تصريح برخي متون مذهبي از معجزات برخي انبياء الهي، درمان اين بيماري بوده است. البته آنچه در اين مجال بدان پرداخته مي شود، مباحث تخصصي و نسبتا دشوار اين بيماري است. رنگ طبيعي پوست انسان ها كه تا حدود زيادي متأثر از نژاد و ژنتيك افراد است. ناشي از رنگدانه هايي است كه توسط سلول هاي خاصي در پوست توليد مي شود. تعداد اين سلول ها و ميزان رنگدانه توليدي اين سلول ها از عوامل و فاكتورهاي اصلي تعيين كننده رنگ پوست افراد است. البته عوامل محيطي نيز ممكن است بر اين موضوع تأثيرگذار باشند. مثلا افرادي كه در معرض اشعه آفتاب قرار مي گيرند يا مواد و داروهاي خاصي مصرف مي كنند، به علت افزايش توليد اين رنگدانه ها، پوست تيره تري دارند. در بيماري لك و پيس كه يك بيماري اكتسابي است و به ندرت فردي به طور مادرزادي بدان مبتلا مي شود، رنگدانه پوست در نقاطي از بدن كاهش يافته و فرآيند توليد آن دچار كاهش عملكرد و نهايتا تخريب سلول هاي توليدكننده مي شود. بيماري ممكن است به طور موضعي يا منتشر ديده شود و ضايعات آن عمدتا لكه هاي سفيد شيري رنگي است كه حدود و حاشيه كاملا واضحي دارند و بيشتر اطراف منافذ بدن مانند لب ها، پلك ها، حاشيه ناف، و... ديده مي شود. از خصوصيات اين بيماري آن است كه روند بيماري و پيشرفت آن بطئي است و گاه چند ماه تا چند سال نيز طول مي كشد. جالب است كه برخي بيماران خودبخودي و بدون هيچ درماني بهبود مي يابند. اگرچه عوامل و فاكتورهاي مختلفي را به عنوان عوامل مستعدكننده بيماري (Risk Factors) مطرح مي كنند ولي متخصصان آن را جزو بيماري هاي با علت ناشناخته مي دانند. شيوع اين بيماري 1.2 درصد است. ابتلا زنان و مردان به اين بيماري تقريبا يكسان است، 50درصد مبتلايان قبل از 20 سالگي و 25 درصد آنان قبل از 10 سالگي به اين بيماري مبتلا مي شوند و در 30درصد موارد، سابقه فاميلي مثبت وجود دارد. برخي بيماري ها با اين بيماري همراهي دارند مانند بيماري ديابت، برخي بيماري هاي غده فوق كليوي، برخي انواع كم خوني ها، برخي بيماري هاي تيروئيد و...، بنابراين ارزيابي كامل كلينيكي و پاراكلينيكي در بيماران براي بررسي هرگونه بيماري الزامي است. تابلوي اين بيماري از حيث وسعت، دوره بيماري، شدت ضايعات، ميزان از بين رفتن رنگدانه، تعداد لك ها و محل آنها، در افراد مختلف كاملا متفاوت است. در افرادي كه پوست تيره تري دارند يا اقدام به برنزه كردن پوست خود مي كنند، در صورت ابتلاء، اين بيماري واضح تر است. البته اين بدان معنا نيست كه احتمال ابتلاي اين افراد بيشتر از افراد ديگر است. موارد منتشر بيماري كمتر ديده مي شود اما ممكن است در موارد نادر، در تمام پوست بدن، رنگدانه طبيعي تخريب شده و پوست بدن يكسره سفيد و بيرنگ شود. از آنجا كه روش كاملا موثر درماني در درمان اين بيماران در دسترس نيست، معمولا درمان طبي را به بيماراني اختصاص مي دهند كه از نظر عوارض روحي بيماري تحت فشار باشند يا بيماري از نظر زيبايي براي بيمار قابل تحمل و پذيرش نباشد يا اينكه سير و روند بيماري، درمان را الزامي كند، نكته حائزاهميت ديگر لزوم جلب اطمينان بيمار در مراحل بيماري و درمان آن، آگاهسازي بيمار از نوع بيماري و واقعيت هاي آن، تقويت روحي بيماران و جلب مشاركت فعال آنها در مراحل درماني است. نكات تخصصي درماني خارج از حوصله اين نوشتار است ولي اشاره به موارد ذيل خالي از لطف نيست. - در افرادي كه پوست روشن تري دارند، كاهش اختلاف رنگ لكه هاي گرفتار با پوست سالم اطراف كمتراست، لذا بيماران بايد از برنزه شدن پوست اجتناب كنند. استفاده از مواد آرايشي معتبر و بهداشتي و تحت نظر مستقيم پزشك معالج هم، كمك كننده است. - رنگدانه طبيعي پوست بدن، سدي دفاعي است در برابر اثرات مضر اشعه خورشيد. لذا آفتاب سوختگي و حساسيت لكه هاي بيماري به آفتاب از شكايات شايع اين بيماران است. بنابراين مناطقي از بدن كه به بيماري مبتلا شده و در نواحي باز و expose بدن قرار گرفته اند، بهتر است توسط مواد و تركيبات استاندارد ضدآفتاب با عيار حفاظتي قابل قبول، پوشانده شوند. - از توصيه هاي مهم به اين بيماران، اجتناب از قرار گرفتن در معرض خورشيد است. - برخي بيماران اقدام به برنزه كردن پوست گرفتار مي كنند. اما نبايد فراموش كرد كه مواد برنزه كننده حاوي تركيباتي هستند كه باعث رنگين شدن پوست مي شوند ولي رنگ ايجاد شده به تدريج و با ريزش سلولهاي سطحي پوست محو مي شود. - خالكوبي مناطق گرفتار به ويژه با در نظر گرفتن عوارض احتمالي آن و عفونتهاي منتقله، توصيه نمي شود. - استفاده از مواد و تركيبات كورتون دار حتماً با تجويز پزشك و زير نظر وي باشد. فراموش نكنيم كه مصرف و استفاده ناصحيح و نابجاي اين تركيبات ممكن است عواقب ناگوار و گاه غيرقابل درماني داشته باشد. - اگر بيماري وسعت زيادي داشته باشد و به درمان نيز جواب ندهد مي توان با روش هاي علمي و بهداشتي نواحي اطراف ضايعات را بي رنگ نمود تا اختلاف رنگ ميان مناطق درگير و نواحي سالم اطراف كمتر شده و چندان به چشم نيايد. اما بيماران بايد بدانند كه اولاً اين درمان، دائمي و برگشت ناپذير است، ثانياً پذيرش، تحمل و همراهي بيماران براي انجام چنين روش هاي درماني از محدوديت هاي جدي به شمار مي آيد.
	افسردگي از عوارض ضربات مغزي است محققان اعلام كرده اند بسياري از حوادث و ضربات به ناحيه سر كه منجر به مشكلات مغزي مي شود افسردگي به دنبال دارد. به گزارش مديكال نيوز تودي، افسردگي در افراد كهنسال شديدتر است و در مواردي بسيار طولاني مي شود. بررسي ها نشان مي دهد كه بيماران در حدود 2 ماه پس از حادثه علائم افسردگي را بروز مي دهند و در بسياري موارد به ويژه افرادي كه سن بالاتري دارند اين علائم تا حدود يك سال نيز ادامه مي يابد. به عقيده كارشناسان نحوه زندگي افراد، سابقه روحي آنها، وضع خانوادگي، اجتماعي و استعمال دخانيات در ميزان بروز، شدت و دوره افسردگي نقش قابل توجهي دارند. افسردگي پس از حوادث حتي در بسياري موارد آثاري را در حافظه افراد به جاي مي گذارد به طوري كه بازده مغزي آنها در كوتاه مدت به شرايط قبلي باز نمي گردد. اما در اغلب شرايط مشكلات روحي در مدت يك سال بهبود مي يابند و از بين مي روند. گفتني است نقش خانواده ها در اينكه اختلاف حافظه يا تغيير در وضعيت روحي بيمار پس از حادثه امري طبيعي است از اهميت خاصي برخوردار است و بايد سعي كنند تا روحيه بيمار به تدريج به او باز گردد. در اين ميان مراجعه و تشخيص زودهنگام پزشك متخصص نيز از اهميت قابل توجهي برخوردار است و مي تواند تأثير درمان را تقويت كند.
	قلب آزمايشگاهي ساخته شد محققان تيم «دوريس تيلور» دانشگاه مينسوتاي آمريكا موفق شدند با استفاده از سلول هاي قلبي نوزاد موش در آزمايشگاه قلب بسازند. اين قلب كه توسط يك حيوان مرده و سلول هاي قلبي موش ساخته شده، مانند يك قلب طبيعي قادر به تپيدن است. براي ساخت اين قلب آزمايشگاهي ، محققان دانشگاه مينسوتا ابتدا قلب يك موش مرده را از بدنش و خارج كردند تا از آن به عنوان ساختار پايه در ساخت قلب جديد استفاده كنند.سپس تمامي سلول هاي قلبي اين عضو را توسط فرآيندي موسوم به جداسازي سلول از طريق شستشو جدا كردند و فقط قالب برون سلولي قلب را نگه داشتند. اين قالب همان اسكلتي است كه به محصول نهايي شكل قلب طبيعي مي دهد. محققان در مرحله بعدي سلول هاي قلبي نوزاد موش را دراين قالب تزريق كردند. پس از چهار روز سلول هاي تزريقي به سرعت تكثير شدند و در تمام قالب گسترش يافتند. پس از اين چهار روز انقباض ماهيچه اي در قلب جديد ديده شد و پس از هشت روز نيز مانند يك قلب طبيعي اما با تپش هاي ضعيف شروع به تپيدن كرد. اين موفقيت افق هاي جديدي را در برابر دانشمندان در زمينه پيوند اعضا گشوده است. تاكنون قلب ساخته شده به موجود ديگري از جمله انسان پيوند زده نشده است. اما محققان اميدوارند روزي بتوانند سلول هاي قلبي اهداكنندگان اعضاء را كه ديگر كارايي ندارند جداسازي كنند و در ساخت قلب جديد به كار برند.
	مورچه هاي مريخي در اعماق آمازون يك دانشمند بيولوژيست دانشگاه تگزاس موفق به كشف گونه جديدي از مورچه هاي نابينا، زيرزميني و شكارچي در جنگل هاي آمازون شده است كه به نظر مي رسد فرزند تكامل يافته مورچه هاي نخستين باشد. نام اين مورچه هاي تازه كشف شده «مارتياليس هيوركا» است كه ترجمه آن «مورچه هايي از مريخ» است. اين اسم به اين دليل انتخاب شده كه مورچه هاي جديد تركيبي از خصوصيات و ويژگي هايي را دارند كه پيش از اين هرگز درميان جمعيت مورچه ها مشاهده نشده است. اين مورچه ها كه با اقامت در خاك سازگار شده اند، دوتا سه ميلي متر طول دارند، رنگ پريده بوده، چشم ندارند و داراي آرواره هاي پاييني بزرگي هستند كه ظاهرا از آنها براي شكار طعمه استفاده مي كنند. اين مورچه ها متعلق به يكي از 21 زير خانواده در بين مورچه ها محسوب مي شوند. از سال 1923 اين اولين باري است كه يك زيرخانواده جديد از مورچه ها با گونه هاي زنده كشف شده است. اين كشف به بيولوژيست ها كمك مي كند كه درك بهتري از تنوع زيستي و تكامل مورچه ها به دست آورند. اين پژوهش در نشريه پيشرفتهاي آكادمي ملي علوم آمريكا منتشر شده است.