جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

یکشنبه 17 شهريور 1387 - 6 رمضان 1429 - 7 سپتامبر 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189176
 

ممنوعيت استفاده از آب معدني دركانادا
چگونه سنگها در كيسه صفرا لانه مي كنند؟
ژنهاي عامل اضطراب شناسايي شدند
پانكراس مصنوعي براي سنجش انسولين
توت فرنگي ميوه سلامتي
	ممنوعيت استفاده از آب معدني دركانادا به دليل مشكلات زيست محيطي بطريهاي پلاستيكي، فروش آب معدني بطري شده براي مردم چندين ايالت كانادا ممنوع اعلام شد. به گزارش ديلي استار، ساكنان شهر لندن در ايالت اونتاريوي كانادا از اين پس نمي توانند بطريهاي آب معدني در اماكن وابسته به شهرداري تهيه كنند. مقامات اين شهر معتقدند آبهاي بطري شده هزينه زيادي براي محيط زيست دارند. جي استنفورد يكي از مسئولان بخش بازيافت شهرداري لندن اعلام كرد: ما هر ليتر از اين آبها را يك دلار و 75 سنت مي فروشيم در حالي كه چشمه آبي نزديك شهر وجود دارد كه استفاده از هر ليتر آن كمتر از يك هشتم سنت هزينه دارد. وي افزود: منطقي نيست وقتي آب به اين راحتي در دسترس است از آب بطري شده استفاده شود. شوراي اين شهر با 14 راي موافق و 3 رأي مخالف با جلوگيري از فروش آبهاي بطري شده در اماكن وابسته به شهرداري مانند پاركها موافقت كرده است. در بسياري از شهرهاي ديگر كانادا مانند ونكوور، اتاوا و كيتچنر نيز اقداماتي مشابه براي جلوگيري از توليد زباله هاي پلاستيكي اتخاذ شده است. براساس مطالعات انجام شده مصرف آب بطري شده 150 برابر بيشتر از شيرهاي آب، گازهاي گلخانه اي توليد مي كند. توليدكنندگان آبهاي بطري شده به اين تصميم اعتراض كرده و گفته اند اين تصميم آزادي انتخاب را براي مصرف كنندگان نقض مي كند. لازم به ذكر است، مصرف آب بطري شده بين سالهاي 1998 تا 2005 دو برابر شده است.
	چگونه سنگها در كيسه صفرا لانه مي كنند؟ دكتر محمد جعفر طالب پور صفرا، ماده اي ضروري و مهم براي هضم و جذب چربي هايي است كه همراه با غذا وارد بدن مي شوند. توليد صفرا از وظايف كبد است و صفراي توليدشده از طريق شبكه اي پيچيده و بهم مرتبط از مجاري صفراوي كه در بافت كبد پراكنده اند، جمع آوري شده ونهايتاً در عضوي گلابي شكل به نام كيسه صفرا كه در زير كبد قرار گرفته است، انباشته مي شود. با مصرف مواد چرب و ورود آنها از طريق لوله گوارش به ناحيه دوازدهه و ابتداي روده كوچك، با مكانيسمي دقيق و كاملاً تنظيم شده، كيسه صفرا منقبض شده و به ميزان موردنياز از صفراي ذخيره شده، به داخل روده كوچك تخليه مي شود. بديهي است هرگونه اختلال در عملكرد كبد مانند هپاتيت ها يا سيروز كبدي و نيز ا شكال در مجاري صفراوي مانند انسداد آنها و همچنين بيماري هاي كيسه صفرا، همچون هرگونه التهاب يا سنگ كيسه صفرا، اين مكانيسم دقيق وطبيعي مختل شده و ضمن بروز علائم باليني خاص، هضم و جذب چربي ها را غير ممكن مي كند . سنگ كيسه صفرا و عوارض ناشي از آن، از بيماري هاي نسبتاً شايع و از علل مهم عمل هاي جراحي است. شيوع سنگ هاي صفراوي، با افزايش سن افزايش مي يابد. آمارها نشان مي دهد كه در محدوده سني 65-50 سال، 5درصد مردان و 20درصد زنان به سنگ صفراوي مبتلا مي شوند كه آمار قابل تأمل و غيرقابل اغماضي است. از حيث نوع جنس سنگ هاي صفراوي،آنها را در دو گروه عمده تقسيم بندي مي كنند. الف: سنگ هاي صفراوي كلسترولي: اين سنگ ها جمعاً 75 درصد سنگ هاي صفراوي را تشكيل مي دهند و علت نامگذاري آنها اين است كه حداقل 70 تا 95 درصد سنگ را كلسترول تشكيل مي دهد. اين سنگ ها منحصراً در كيسه صفرا تشكيل مي شوند و قبل از سنين بلوغ، شيوع بسيار پاييني دارند . اما پس از بلوغ، شيوع آنها در خانم ها بيشتر ازمردان است. از عواملي كه مستعدكننده ابتلا به سنگ هاي صفراوي كلسترولي مي شوند، زايمان هاي متعدد، افزايش غلظت كلسترول در صفرا، مصرف قرص هاي ضدبارداري به مدت طولاني و چاقي و گرسنگي است. كيسه صفرا با روش هاي زير مي تواند به تشكيل سنگ هاي صفراوي كلسترولي كمك كند. -تغليظ بيش از حد صفرا -فراهم نمودن هسته براي تبلور و رسوب كلسترول اطراف آن -استازو ركود صفرا داخل كيسه صفرا -فراهم نمودن مواد آلي براي چسبيدن سنگ هاي كوچكتر به يكديگر و تشكيل سنگ هاي صفراوي بزرگتر ب: سنگ هاي صفراوي رنگدانه اي:همانگونه كه از نام آنها مشخص است اين سنگ ها به رنگ هاي مختلف سياه تا قهوه اي ديده مي شوند و اندازه آنها معمولاً 5-2ميلي متر است و در اكثر آنها ماده بيليروبين وجود دارد. اين نوع سنگ ها در شرق آسيا شايع تر بوده و 60درصد سنگ هاي صفراوي در اين مناطق از نوع رنگ دانه اي است جالب است كه حدود 50درصد آنها حاجب بوده و در مواجهه با پرتوهايx قابل رؤيت اند ، گفته مي شود 2.3 سنگ هاي حاجب كه در راديوگرافي شكم و در نواحي كبد و كيسه صفرا ديده مي شوند، از نوع سنگ هاي صفراوي رنگدانه اي هستند، برخلاف سنگ هاي صفراوي كلسترولي، سنگ هاي رنگدانه اي از نظر ميزان فراواني بين دو جنس مرد و زن تفاوت واضحي ندارند. حتي احتمال ابتلاء سفيدپوستان و سياه پوستان نيز به آن مشابه است، سنگ هاي رنگدانه اي در 90درصد موارد همراه با باكتري هستند. از عوامل خطر و مستعدكننده اصلي تشكيل سنگ هاي صفراوي رنگدانه اي مي توان به موارد ذيل اشاره كرد: -سيروز و از كارافتادگي واضح كبد -استاز صفراوي و مثلاً انسداد مجاري صفراوي به علت بيماري هاي كبدي، بدخيمي ها و... -بيماري هاي تخريبي خون مانند تالاسمي كه منجر به توليد مقادير بالاي بيليروبين مي شود. اكثر سنگ هاي صفراوي بدون علامت اند و فقط سالانه حدود 2درصد افراد داراي سنگ صفراوي، علامت دار مي شوند كه علامت عمده آنها كوليك صفراوي است. كوليك صفراوي به صورت حملات درد نسبتاً شديد كه به طور حاد شده شروع مي شود و عمدتاً در ربع فوقاني راست شكم و گاه در ناحيه سردل و حتي گاه در سمت چپ شكم احساس مي شوند. درد به تدريج تخفيف يافته و طي چند دقيقه تا چند ساعت فروكش مي كند. در برخي بيماران اين حملات متعاقب مصرف غذا بالاخص غذاهاي چرب بروز مي كند. حملات درد ممكن است همراه تهوع، استفراغ و گاه تب و لرز نيز باشد. تحمل نكردن غذاي چرب، سوءهاضمه و نفخ، سوزش سردل، تهوع و آروغ زدن نيز محتمل است. بهترين روش تشخيص سنگ صفراوي معاينه باليني دقيق توسط پزشك مجرب و سپس سونوگرافي است. سونوگرافي تا 95% موارد سنگ را به خوبي نشان مي دهد. اگر سنگ صفراوي در مجاري صفراوي گير بيفتد وباعث انسداد شود، كيسه صفرا ملتهب و متسع شده و سبب درد شديد و حساسيت شكمي مي شود كه بدان كوله سيت حاد مي گويند. البته 20 درصد موارد كوله سيتيت حاد بدون وجود سنگ رخ مي دهد كه مي تواند منجر به علائم مشابهي شود ولي علت آن ممكن است تومورهاي بدخيم، انسداد شرياني عفونت هاي باكتريايي باشد. اگرچه اكثر موارد كوله سيتيت حاد با درمان غيرجراحي بهبود مي يابند ولي بايد عوارض آنها را درنظر گرفت. مواردي مانند عفونت شديد كيسه صفرا، سوراخ شدن كيسه صفرا، انسداد روده باريك، سوءجذب و دفع چربي در مدفوع. درمان جراحي از روش هاي متداول درمان سنگ كيسه صفرا و نيز كوله سيتيت حاد ناشي از سنگ صفراوي است كه به درمان هاي غيرجراحي جواب نداده اند. جراحي معمولاً در 95 درصد بيماران بدون عارضه منجر به بهبودي علائم بيمار مي شود.
	ژنهاي عامل اضطراب شناسايي شدند دانشمندان آلماني و آمريكايي در تحقيقات خود ژنهايي را يافتند كه با بروز رفتار اضطراب و دلواپسي ارتباط دارند. محققان دانشگاه بن آلمان با همكاري گروهي از دانشمندان آمريكايي ژنهايي را يافتند كه مي توانند درخصوص اين نكته توضيح دهند كه چرا بعضي ضربه هاي روحي در ذهن بعضي افراد خاطرات بدي بر جاي مي گذارند، روي بعضي ديگر به صورت استرس كابوس پس از آسيب روحي باقي مي ماند و در گروهي ديگر با گذشت زمان اثرات آن آسيب به تدريج محو مي شود. براساس گزارش روزنامه تلگراف، نتايج اين تحقيقات كه در تازه ترين شماره مجله «نوروساينس رفتاري» منتشر شده است، نشان مي دهد كه برخي افراد حامل يك گونه ژنتيكي هستند كه انتقال دهنده هاي دوپامين را تنظيم مي كند و به دليل وجود اين تغيير ژنتيكي نسبت به ساير افراد مضطرب تر به نظر مي رسند. اين دانشمندان با بررسي 96 زن با متوسط سن 22 سال به اين نتايج دست يافتند. اين دانشمندان در اين افراد تغييرات (الل هاي) ژني با عنوان COMT را شناسايي كردند. ژن COMTآنزيمهايي را رمزگشايي مي كند كه انتقال دهنده هاي عصبي دوپامين را تفكيك كرده و سيگنالهاي آنها را سست مي كنند. اين دانشمندان دو «الل» را از اين ژن با عنوانVall58 و Met158 شناسايي كردند كه مستقل از نژاد، در حداقل نيمي از شركت كنندگان يكي از اين دو كپي آنها وجود داشت و نيمي ديگر حامل هر دو كپي از اين ژن بودند. پس از انجام آزمايشهاي ژنتيكي اندازه گيريهاي روانشناسي روي اين افراد انجام شد. در اين آزمايش، شركت كنندگان با يك شوك الكتريكي ضعيف كه به ماهيچه هاي چشم آنها وارد شد تحريك شدند و در پاسخ به تحريك به سرعت پلك زدند. سپس به آنها تصاويري نشان داده شد كه از نظر احساسي بسيار خوشايند بودند (مثل تصاويري از بچه ها يا حيوانات)، خنثي بودند (مثل توان عملكرد يك سشوار) يا آزاردهنده (مثل سلاحها يا قربانيان يك صحنه جنايت) بودند. تعداد كل تصاوير 12 عكس بود كه هر يك به مدت 6 ثانيه نشان داده شدند و در پي آن به مدت 35 ثانيه صداي سفيد براي آنها پخش شد. در اين آزمايش مشخص شد افرادي كه حامل دو كپي از الل Met158 ژن COMT بودند تا حد قابل ملاحظه اي به تصاوير ناگوار واكنشهاي شديدتري نسبت به حاملان دو كپي از الل Val158 يا يك كپي از هر يك از اين الل نشان دادند. همچنين افراد حامل اين تغيير نسبت به افراد گروه كنترل بسيار مضطرب تر و دلواپس تر بودند. نتايج اين تحقيقات تأئيد مي كند كه تغييرات خاص در ژني كه دوپامين را تنظيم مي كنند مي تواند نقش مهمي در بروز احساسات منفي ايفا كند.
	پانكراس مصنوعي براي سنجش انسولين محققان آمريكايي موفق به توليد دستگاهي شدند كه به طور خودكار ميزان انسولين را بدون دخالت بيمار سنجيده و مقدار مورد نياز آن را به بدن منتقل مي كند. اين دستگاه كه در مرحله آزمايش قرار دارد ميزان قند خون بيماران را به طور خودكار آزموده و انسولين موردنياز را وارد بدن مي كند. دستگاه جديد كه پانكراس مصنوعي خوانده مي شود داراي سنسوري است كه به شكم بيمار وصل مي شود و به طور مداوم در حال تست قند خون بيمار است. اين سنسور اطلاعات خود را به يك برنامه پيچيده كامپيوتري مي فرستد كه اين برنامه نيز در نهايت ميزان انسولين مورد نياز بدن را تعيين كرده و به طور خودكار به بدن بيمار وارد مي كند. براساس گزارش CBS ، بيماران ديابتي در حال حاضر براي ثابت نگه داشتن ميزان قند خون خود متحمل زحمات زيادي مي شوند كه در صورت تصويب نهايي اين دستگاه، استرس زيادي از دوش آنها برداشته خواهد شد.
	توت فرنگي ميوه سلامتي پژوهشگران مي گويند؛ هر چه بيشتر توت فرنگي مصرف كنيد، بدن شما مي تواند مقدار بيشتري از آنتي اكسيدانهاي موجود در موادغذايي را جذب كند. دانشمندان ظرفيت بدن انسان را براي جذب تركيبات خاص آنتي اكسيداني موجود در توت فرنگي مورد ارزيابي قرار داده و دريافته اند كه هرچه اشخاص مقدار بيشتري توت فرنگي بخورند اين ميوه معمولي حاوي نوعي ماده شيمايي گياهي اصلي و سودمند است كه قدرت جذب آنتي اكسيدانها را در بدن بالا مي برد. موادغذايي غني از آنتي اكسيدانها، منابع عالي ومناسبي از تركيبات سالم و مفيد هستند و به همين خاطر پژوهشگران تلاش مي كنند اطلاعات بيشتري درباره توان جذب و استفاده از آنها در بدن انسان به دست بياورند. اين تحقيق اخير در مركز تحقيقات تغذيه انسان آ آراس بلتسويل انجام گرفته كه طي آن دانشمندان روش هايي را براي شناسايي و اندازه گيري تركيبات گياهي مختلف در ميوه ها و سبزي ها مورد آزمايش و بررسي قرار دادند. جزئيات اين دستاورد در مجله علمي پزشكي «تغذيه» منتشر شده است. آنتي اكسيدانهاي توت فرنگي هم در قالب ويتامين هايي با طول عمر زياد و هم موادشيميايي گياهي تازه كشف شده، مورد بررسي قرار گرفته اند.