جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

یکشنبه 6 مرداد 1387 - 24 رجب 1429 - 27جولاي 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189143
 

تعيين سقف براي مهريه عشق و محبت زندگي را به مهريه هاي سنگين نفروشيم ـ 2
	تعيين سقف براي مهريه عشق و محبت زندگي را به مهريه هاي سنگين نفروشيم ـ 2 به دليل وجود ولادت ائمه اطهار عليهم السلام و اعياد و جشن هاي خاصي كه در ماه هاي رجب و شعبان وجود دارد، اين دو ماه از سال را مي توان ماه برگزاري عروسي ها و جشن هاي ازدواج ناميد. اين روزها مغازه هاي البسه، آيينه و شمعدان، كيف و كفش، لباس عروس، هتل ها و سالن هاي پذيرايي از رونق خاصي برخوردارند و معمولا در بازارها و بازارچه ها مي توان به راحتي عروس و دامادهايي را ملاحظه كرد كه عاشقانه به دنبال تهيأ وسايل مراسم عروسي هستند و با حساسيت و وسواس بيش از حد و دقت بسيار بالا مغازه ها را يكي پس از ديگري بازديد مي كنند. اما با اين حال بايد اذعان داشت امروزه يكي از معضلاتي كه ازدواج جوانان را در چالشي جدي و اساسي قرار داده تجملات غيرمتعارف، چشم و هم چشمي، مهريه هاي سنگين و توقعات نابجا و بيش از حد برخي از خانواده ها است. داشتن شغل مناسب، بالا بودن مهريه حتي تا رقم هاي نجومي، تهيه مسكن، برگزاري مراسم مجلل و از جمله موانع پيش روي ازدواج جوانان محسوب مي شود. تجملات رنگارنگ ازدواج سنت حسنه و پسنديده اي است كه در دين مبين اسلام توصيه هاي مكرري دربارأ آن صورت گرفته تا جايي كه پيامبر اعظم(ص) مي فرمايد: هر كس ازدواج كند 05درصد دين خود را حفظ كرده است. با توجه به اهميت ازدواج و تأكيدات مكرر ائمه اطهار عليهم السلام متأسفانه چشم و هم چشمي و فراگير شدن تجملات رنگارنگ در زندگي امروزي اين امر مقدس را با مشكلات لاينحلي روبرو ساخته است. همين تجملات رنگارنگ را مي توان در مغازه هاي البسه و لوازمات مربوط به مراسم عروسي ملاحظه كرد. در يكي از مغازه هاي لباس عروس در حوالي ميدان وليعصر(عج) رقم هاي بسيار بالايي براي كرايأ يك شب لباس عروس به چشم مي خورد. وارد مغازه مي شوم و با آقاي مغازه دار سر صحبت را باز مي كنم. «عباسي پور» مي گويد: «كرايه لباس عروس از چهارصد هزار تومان تا يك ميليون تومان موجود است، آنهم فقط براي يك شب!» وي قيمت خريد لباس عروس را دو برابر كرايأ آن اعلام مي كند و مي گويد: «دليل متفاوت بودن قيمت لباس به تزييناتي است كه بر روي آنها صورت گرفته.» از او مي پرسم كه بيشتر مشتريان شما طالب كدام نوع لباس عروسي هستند، پاسخ اين مغازه دار جالب و قابل تأمل است، وي مي گويد: «لباس هايي كه قيمت پايين تري دارند از مشتري كمتري هم برخوردارند، چون معمولا مشتريان ما به دنبال لباس هاي جديدتر با قيمت بالا هستند، حتي برخي ها هم اصلا به نوع لباس توجهي ندارند بلكه بالا بودن قيمت آن برايشان مهم است.» وي در ادامه سخنانش به نكته اي مهم اشاره مي كند و مي گويد: «در بيشتر مراجعاتي كه داريم عروس و داماد بر سر انتخاب يك لباس به تفاهم مي رسند اما چون بعضا قيمت اجارأ آن شايد كمتر از لباس هاي ديگر باشد مادر و خواهران آنها كه معمولا همراه عروس و داماد مراجعه مي كنند آنقدر از نحوأ عروسي و نوع و كرايأ لباس عروس فلان دوست و فاميل سخن مي گويند تا آنها را پشيمان نمايند و در شك و ترديد قرار دهند، يعني به اعتقاد من بسياري از عروس و داماد ها كه تاكنون به مغازه ما مراجعه كرده اند شايد تمايلي به كرايه يا خريد لباس عروس گران قيمت نداشته اند اما به درخواست اطرافيان و چشم و هم چشمي مجبور به تهيأ لباس گران قيمتي شده اند.» اما كرايأ لباس عروس در كوچه برلن از صد تا پانصد هزار تومان است و البته به قول فروشندأ اين مغازه هرچقدر كه به طرف پايين شهر تهران مي رويد قيمت ها كمتر و مناسب تر مي شود. اين مغازه دار بيشتر مشتريان خود را از اقشار متوسط جامعه مي داند. اگر در كنار لباس عروس، تجملات ديگري از جمله تزيين ماشين عروس، غذاي ميهمانان و را اضافه كنيم ارقام نجومي به دست مي آيد كه به گفته يك مركز تدارك مراسم عروسي در حوالي خيابان ميرداماد تهران هزينه سالن پذيرايي، 02 نوع غذا و سالاد و نوشابه ، گروه موسيقي و چيزي در حدود 02 تا 52 ميليون تومان تمام مي شود! اين مبلغ سواي هزينه فيلمبرداري است كه عالي ترين نوع فيلمبرداري از مراسم عروسي با تهيأ 06 صفحه ژورنالي عكس از مراسم، بيش از هفت ميليون تومان در بالا شهر تهران هزينه دارد! ضمنا كرايه ماشين هم متفاوت است، كمري، سانتافه، بنز الگانس و كه البته به گفته مدير يك آژانس ماشين در سعادت آباد، كرايه يك شب اتومبيل كمري پانصد هزار و بنز الگانس 007 تا 008 هزار تومان است! حال تمام اين موارد را در كنار مهريه هاي سنگين قرار دهيد آنوقت است كه به خوبي مي توان دلايل ازدواج نكردن برخي از جوانان را فهميد. مهريه براساس تاريخ تولد يكي از مهريه هاي رايج امروزي در ميان خانواده ها مهريه اي است كه براساس تاريخ تولد عروس خانم تعيين مي شود. «فرزانه رقيبي نژاد» وكيل دادگستري و مشاور در امور خانواده به سرويس گزارش روز كيهان مي گويد: «به نظر من بايد تمام تلاش ما در جهت آگاه سازي خانواده ها باشد، چون امروز بسياري از دختر خانم هايي كه مدعي مهريأ بالا هستند و اين موضوع را نشان شخصيت و شأن خانوادگي خود مي دانند از اين مسئله بي اطلاع اند كه سبك يا سنگين بودن مهريه هيچگاه نمي تواند پايه گذار يك زندگي آرام و بي دغدغه باشد.» وي مي گويد: «يك نوع مهريه كه در سال هاي اخير رواج پيدا كرده تعيين سكه بر اساس تاريخ تولد عروس خانم است و معمولا 0631 به بالاست كه انتخاب چنين رقمي نه معقولانه است و نه منصفانه و قطعا بسياري از آقا دامادها توان پرداخت چنين مهريه اي را ندارند.» اين كارشناس مسائل خانواده در پاسخ به اين سوال كه چگونه مي توانيم خانواده ها را در اين باره آگاه كرده و راه ازدواج جوانان را هموار كنيم، مي گويد: « از طريق رسانه هاي تاثيرگذار خصوصا راديو و تلويزيون به خوبي مي توانيم به اطلاع رساني در اين باره بپردازيم، يعني دختر خانم ها و خانواده هاي آنها بايد بدانند كه هيچگونه عشق و علاقه اي را با پول و سكه نمي توان خريد و هيچ زندگي را شما نمي بينيد كه از ترس مهريه تداوم داشته باشد، فقط مهريه سنگين در ساليان اخير سبب شده تا از يك طرف دادگاه هاي خانواده و مراكز مشاوره شلوغ و پررفت و آمد باشند و از طرف ديگر زندان ها نيز لبريز از دامادهايي باشد كه به دليل عدم توان پرداخت مهريه در زندان بسر مي برند.» وي درباره اينكه ميزان مهريه چقدر و چگونه بايد تعيين شود مي گويد: «مهريه حق زن است و اسلام نيز بر اداي آن توسط مرد تاكيد كرده اما بايد ميزان مهريه به گونه اي تعيين شود كه مرد توان پرداخت آن را در هر شرايطي داشته باشد.» عندالاستطاعه به جاي عندالمطالبه عندالمطالبه به اين معناست كه در هر لحظه اي طرف مقابل بايد خواسته تعيين شده را پرداخت نمايد، عندالمطالبه بودن مهريه نيز به اين شكل است كه زن در هر لحظه اي مي تواند مهريه خود را از مردش طلب كند و مرد نيز بدون هيچگونه چك و چانه اي عينا آن را به همسرش پرداخت كند. اما عندالاستطاعه بدين معناست كه هرگاه طرف مقابل توان اداي دين خود را داشته باشد مي تواند براي انجام آن اقدام نمايد. برخي از كارشناسان معتقدند كه مهريه هاي سنگين و نامتعارف نبايد به صورت عندالمطالبه تعيين شود بلكه بايد با راهكارهاي تعريف شده قانوني آن را به عندالاستطاعه تغيير داد. دكتر محمدرضا حيدري، جامعه شناس و استاد دانشگاه مي گويد: «بايد مسئولان براي مهريه هاي بالا چاره اي اساسي بينديشند، مثلا پنج هزار سكه بهار آزادي يا ويلايي هزار متري در فلان نقطه شمال كشور به اضافه ميزان سكه ها برابر تاريخ تولد خانم قطعا يك مهريه غيرمعقول به حساب مي آيد و كمتر فردي وجود دارد كه از عهده پرداخت آن برآمده باشد، با اين حال هنگامي كه به عينه مشخص است تعيين مهريه سنگين كه پرداخت آن در توان مرد نيست هيچگونه توجيه عقلي ومنطقي ندارد و فقط سبب پر كردن زندان هاي كشور مي شود لازم و ضروري به نظر مي رسد تا مسئولان دولتي خصوصا نمايندگان مردم در مجلس شوراي اسلامي به دنبال راهكار قانوني اين موضوع باشند تا مهريه هاي نامتعارف را از عندالمطالبه به عندالاستطاعه مبدل نمايند، يعني مرد در پرداخت مثلا 5 هزار سكه بهارآزادي كه به عنوان مهريه همسر انتخاب كرده، در صورت درخواست مهريه از سوي خانم، هرگاه كه توان پرداخت آن را داشت، مهريه را به همسرش تقديم نمايد.» اين جامعه شناس مي گويد: «نمايندگان مجلس بايد راهكارهايي را تعريف و مشخص كنند تا جلوي آمارهاي نجومي مهريه هاي نامتعارف گرفته شود و دولت نيز در اين باره نقش مهم خود را ايفا كند و مثلا اعلام كنند كه اگر تعيين مهريه از ميزان مشخص شده بالاتر باشد خود به خود عندالمطالبه به عندالاستطاعه تغيير خواهد كرد.» دكتر حيدري مزاياي اين طرح را چنين بيان مي كند: «اگر اين مسئله به صورت قانوني در دستور كار قرار بگيرد از يك طرف زندان ها از زندانيان مهريه خلوت مي شود و از طرف ديگر خانواده ها به معيار متعارف و معقولانه اي درباره مهريه خواهند رسيد و از همه مهمتر اين مسئله كه يكي از بزرگترين موانع پيش روي ازدواج جوانان كشورمان محسوب مي شود خودبه خود حل شده و ديگر شاهد مهريه هاي نجومي نخواهيم بود.» تعيين سقف براي مهريه بسياري از كارشناسان و صاحب نظران امور خانواده بر اين باورند كه اگر مسئولان دولتي و نمايندگان مجلس شوراي اسلامي سقف مشخصي را براي مهريه تعيين كنند مي توان اميدوار بود كه ديگر كمتر دامادي را در زندان و به خاطر عدم توانايي در پرداخت مهريه مشاهده كرد. همين موضوع را با حجت الاسلام والمسلمين موسوي قرباني، نماينده مردم قائنات و عضو كميسيون حقوقي و قضايي مجلس شوراي اسلامي در ميان مي گذاريم، پاسخ ايشان چنين است: «به عقيده بنده اساسا ورود به امورات خانوادگي و محدود كردن مسائلي مثل مهريه آن هم با راهكارهاي قانوني نمي تواند تغييري در رويه هاي جاري ايجاد كند و اينكه مي گوييد بايد براي مهريه سقف خاصي مشخص كرد فكر نمي كنم اين مسئله خيلي موثر واقع شود.» قرباني مي گويد: «اگر به تجربه تصويب قوانين گذشته درباره خانواده در مجلس توجه كنيم خواهيم ديد كه راهكارهاي قانوني كه درباره حقوق زن و مرد و مسئله ازدواج در مجلس و تا امروز به تصويب نمايندگان رسيده نتوانسته استحكام خانواده ها را بيشتر كند، از طرفي هم بايد گفت كه محدود نمودن مسائلي مثل مهريه و آن را در چارچوبي خاص و محدود قرار دادن نمي تواند ضمانت اجرايي داشته باشد، چون اين موضوع مسئله اي خانوادگي و شخصي تلقي مي شود، اما اينكه چرا مهريه هاي نامتعارف به يك عرف در جامعه مبدل شده اين مهم را بايد در شيوه هاي فرهنگ سازي جامعه جستجو كرد.» «بهمن محمدياري» نماينده تالش، رضوانشهر و ماسال نيز در پاسخ به سرويس گزارش روز كيهان مي گويد: «بايد مهريه ها برابر شرايط روز تعيين شود اما وقتي كه يك مهريه بسيار سنگين مشخص مي شود و مرد حتي اگر اموال و دارايي هاي صد نفر از خانواده اش را روي هم جمع كند باز هم توان پرداخت نيمي از آن را ندارد مشخص است كه چنين مهريه اي نمي تواند مصداق عيني داشته باشد، اما اينكه شما مي گوييد عندالمطالبه را به عندالاستطاعه تغيير دهيم، پيشنهاد جالبي است و بايد از لحاظ حقوقي توسط كارشناسان و صاحب نظران مورد بررسي قرار گيرد و موارد ضعف و قوت آن مشخص شود.» اين نماينده مردم در مجلس در ادامه مي گويد: «بايد براي تعيين مهريه به آگاه سازي خانواده ها بپردازيم و راهكاري را براي اين موضوع مشخص كنيم، چون متاسفانه در حال حاضر چشم و هم چشمي در جامعه به حدي رسيده كه مهريه خيلي از دخترخانم ها در باور هيچ مردي نمي گنجد و مشخص نيست كه واقعا هدف از تعيين چنين مهريه اي چيست، چرا كه مهريه سنگين هيچگاه براي زوجين خوشبختي به ارمغان نمي آورد.»