جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

پنجشنبه 3 مرداد 1387 - 21 رجب 1429 - 24جولاي 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189141
 

اثر رايحه قهوه بر ژن بيداري
موي سالم
كودكاني كه هميشه گرسنه اند!
نكات توصيه شده براي سلامت كودكان و خانواده ها
استرس كوتاه مدت به حافظه و يادگيري آسيب مي رساند
براي كاهش وزن به آرامي غذا بخوريد
	اثر رايحه قهوه بر ژن بيداري دانشمندان ژاپني كشف كردند كه رايحه قهوه توان فعال كردن ژن بيداري را دارد. رايحه قهوه مي تواند به بيدار شدن بدن همانند نوشيدن آن كمك كند. دانشمندان ژاپني اخيراً كشف كرده اند كه رايحه قهوه قادر به فعال كردن ژن هاي مربوطه در دي.ان.آ. است كه با نوشيدن اين ماده فعال مي شوند. دانشمندان بر اين عقيده اند كه اگر تأثيرات رايحه قهوه در انسان نيز معلوم شود، مي توان مولكول هايي كه عطر آن را بوجود مي آورند را خارج كرد و آن را در كارخانه ها و اماكن كاري براي افزايش امنيت سركار و هشياري كارگران پخش كرد.
	موي سالم اغلب افراد تنها زماني به ياد موي خود مي افتند كه كار زيادي نمي توان براي حفظ سلامتي آنها انجام داد. اين درحالي است كه ممكن است موها شروع به آسيب ديدن كنند ولي خود فرد از صدمات ناشي از آن آگاه نباشد! عواملي كه باعث آسيب موها مي شوند، عبارتند از: هواي خشك و گرم و باد، استفاده از شامپوهاي نامناسب، تابش نور خورشيد، استفاده بيش از حد سشوار و بيگودي داغ و...، حالت دادن به موها خلاف جهت رويش آن ها، فر كردن موهاي صاف و صاف كردن موهاي فر، كلر موجود در آب استخر، استفاده مداوم از رنگهاي مصنوعي، بي رنگ كردن موها، نرسيدن هواي كافي به كف سر، استفاده نكردن از شانه و برس شخصي، دير به دير حمام كردن و... همگي اين عوامل مي توانند موها را دچار صدماتي از جمله موخوره، ريزش، خشكي مو و... بكنند. مشخصات موي سالم به راحتي شانه مي شوند. به آساني حالت مي گيرند داراي جلا و درخشندگي هستند موها جلوه اي با طراوت و لطيف دارند التهاب و اثري از حساسيت برروي پوست سر ديده نمي شود. چربي موها در حد متعادل است روزانه ريزش متعادل دارند. خصوصيات يك ترميم كننده مناسب - حاوي ويتامينE است. ويتامين E يك آنتي اكسيدان قوي و طبيعي است. به راحتي جذب مي شود و باعث مي شود اثرات مخرب اشعه فرابنفش آفتاب و آسودگي هاي محيطي خنثي شوند. - حاوي پروتيين هاي هيدروليز شده جوانه گندم با اسيد آمينه است كه باعث ترميم و استحكام و تقويت مو مي شود. - حاوي مواد مرطوب كننده و پيش ويتامين5B است كه خاصيت رطوبت دهي و ضد موخوره دارد. - حاوي موادي جهت محافظت مو، كاهش الكتريسيته مو، افزايش ضخامت مو و كاهش زمان خشك شدن مو مي باشد.
	كودكاني كه هميشه گرسنه اند! «پي ك يو» يكي از بيماري هاي ژنتيكي است كه به علت كمبود نوعي آنزيم در بدن نوزاد بوجود مي آيد. چون در ادرار مبتلايان به اين بيماري موادي به نام فنيل كتون دفع مي شود، به همين جهت بيماري را «فنيل كتونوري» ناميده اند. بيماري «پي ك يو» نوعي اختلال ارثي است كه از هر دو والد يعني پدر و مادر به فرزند منتقل مي شود. نوزاد مبتلا، به علت كمبود آنزيم مخصوصي در كبد خود، قادر به هضم «فنيل آلانين» نمي باشد. فنيل آلانين كه بطور خلاصه «في» خوانده مي شود، جزو مواد ضروري در سلامت انسان است. اين ماده در تركيب پروتئينها موجود است و با غذا وارد بدن مي شود. مصرف غذاهاي پروتئيني از جمله شير مادر و شير خشك هاي معمولي باعث افزايش شديد غلظت خوني «في» و تجمع آن در بافتهاي مختلف بدن شده و بخصوص در مغز و اعصاب منجر به ضايعه مغزي و عقب ماندگي ذهني پايدار مي گردد. نشانه هاي بيماري اين بيماري در بدو تولد هيچگونه نشانه اي ندارد و نوزاد در 2 تا 3 ماه اول زندگي ظاهرا سالم به نظر مي رسد. درعين حال ظهور علائمي همچون عدم تمايل نوزاد به خوردن شير، استفراغ بعداز خوردن شير، بروز اگزما و جوش در سطح بدن. بور شدن موهاي سر بدون سابقه ارثي وجود دارد. معمولا عرق بدن و ادرار اين نوزادان بوي زننده و بسيار نامطبوع كپك مانند دارد. اين كودكان با علائم عقب ماندگي ذهني، اغلب ناآرام و پرجنب وجوش بوده و تعادل عصبي خوبي ندارند. قدرت تكلم آنها ضعيف و راه رفتنشان دچار مشكل مي شود كه ممكن است براي هميشه باقي بماند. روش تشخيص تظاهرات باليني بيماري تا 6-5 ماهگي بسيار گمراه كننده است. متأسفانه تشخيص آن وقتي عملي مي گردد كه عقب ماندگي ذهني كودك مسلم شده است. در واقع وجود بيماري با شروع معلوليت مغزي مشخص مي شود. بنابراين تنها و بهترين راه تشخيص اين بيماري اندازه گيري غلظت «في» خون نوزاد در بدو تولد است. اين آزمايش بايد هرچه زودتر در روزهاي اول تولد انجام گيرد. زيرا تأخير در تشخيص بيماري از هفته سوم به بعد خطرناك بوده و ممكن است به ضايعه مغزي غيرقابل برگشت منتهي شود. نحوه آزمايش آزمايش بر روي قطره خوني كه از پاشنه پاي نوزاد تهيه مي شود، انجام مي گيرد. روش خونگيري، بسيار ساده و بدون ضايعه است. به اين ترتيب كه با وارد كردن يك سوزن ظريف و مخصوص (لانست) به پاشنه پاي نوزاد، 2 تا 3 قطره خون او را بر روي كاغذ صافي مخصوص مي چكانند. بعداز خشك شدن كامل خون، كاغذ صافي براي انجام آزمايش به آزمايشگاه ارسال مي شود. بايد درنظر داشت كه مثبت بودن نتيجه آزمايش هميشه دليل بر ابتلاي نوزاد به بيماري نيست. زيرا ممكن است كبد بعضي از نوزادان بخصوص آنهايي كه نارس به دنيا آمده اند در روزهاي اول تولد هنوز بطور كامل فعال نشده باشد. در نتيجه «في» خون آنها بطور طبيعي افزايش نشان مي دهد. ولي چند روز بعد كه با رشد نوزاد، فعاليت كبد به وضع طبيعي برمي گردد، نتيجه آزمايش خون اصلاح مي شود. بنابراين تمام آزمايش هاي مثبت بعداز 7 تا 8 روز دوباره تكرار مي گردد تا نتيجه اول تاييد شود. دراين مدت و تا اخذ نتيجه نهايي، نوزاد را نبايد از شير مادر يا غذاي متعارف او محروم نمود. جواب طبيعي در مرحله اول و يا دوم نشانه سلامت نوزاد است. ولي نتيجه مثبت درهر دو نوبت دليل براين است كه نوزاد بايد تا مدتي تحت نظر متخصص كودكان و كارشناس تغذيه قرار گيرد و با رژيم غذايي مخصوص مداوا شود. آيا بيماري«پي ك يو» درمان پذير است؟ بله. در صورتي كه نوزاد در همان روزهاي اول تولد مورد آزمايش خون قرار گيرد، بيماري او به موقع تشخيص داده مي شود و دراين صورت با رژيم غذايي مناسب و با مراقبت هاي لازم كاملا كنترل خواهد شد. فرمول هاي غذايي با «في» كم، تنها راه درمان اين بيماران است و چنانچه اين رژيم از هفته هاي اول تولد آغاز شود، كودك به رشد طبيعي خود ادامه خواهد داد و زندگي كاملا سالم خواهد داشت. آيا اندازه گيري «في» خون در افرادي غيراز نوزادان هم ضرورت پيدا مي كند؟ بله. در حقيقت دو گروه ديگر نيز از انجام اين آزمايش بهره مند مي شوند. اول كودكاني كه بعلت ابتلا به پي ك يو تحت رژيم غذايي قرار دارند. غلظت «في» خون اين افراد بايد هرچند وقت يك بار، اندازه گيري شود تا از حد قابل قبول تجاوز نكند. دوم مادراني كه «في» خون آنها غيرطبيعي و بالاست، جنين اين مادران در معرض خطر ضايعات پيش از تولد قرار مي گيرد. بنابراين لازم است كه مادران با «في» بالا، قبل از تصميم گرفتن به حاملگي، آزمايشهاي لازم را انجام دهند تا در صورت لزوم رژيم غذايي خود را در دوران بارداري رعايت نمايند. در مورد كودكاني كه بيماري آنها دير تشخيص داده شده است چه بايد كرد؟ چنانكه اشاره شد، بهترين زمان تشخيص بيماري «پي ك يو» هفته اول تا دوم تولد نوزاد است. كودك بيمار درهر سني كه باشد، بايد تحت مراقبت متخصص كودكان و كارشناس تغذيه قرار گيرد، زيرا با تنظيم رژيم غذايي، وضع بيمار در هر مرحله از بيماري بهتر از وقتي است كه رژيم رها شود. تنظيم رژيم غذايي نيز براساس غلظت خوني «في» امكانپذير خواهد بود.
	نكات توصيه شده براي سلامت كودكان و خانواده ها ¤ به عنوان نوشيدني از شير كم چربي يا آب استفاده نماييد و مصرف نوشابه را به حداقل برسانيد. ¤ در صورت امكان اعضاي خانواده با هم غذا بخوريد. ¤ ميان وعده هاي سالم انتخاب نماييد مانند ميوه تازه- سبزيجات- بيسكويت ساده- نان و پنير و از مصرف شكلات- كاكائو- آبنبات- چيپس و پفك خودداري نماييد. ¤ به فرزند خود اجازه دهيد كه خود مشخص كند كه چه ميزان غذا مصرف نمايد (او را مجبور نكنيد همه غذاي اصلي خود را مصرف نمايد). ¤ غذا و تنقلات را به عنوان پاداش به كار نبريد. ¤ غذا را به آرامي ميل نماييد تا پيام سيري به مغز برسد (حدوداً 20 دقيقه طول مي كشد تا پيام سيري به مغز برسد). ¤ زمان استفاده از كامپيوتر و تلويزيون را محدود نماييد. ¤ اتومبيل خود را در مكاني دورتر از مقصد پارك نماييد تا مسيري را به همراه فرزند خود پياده روي نماييد. ¤ بجاي آسانسور از پله استفاده نماييد. ¤ اگر با اتوبوس به مدرسه مي رويد يك ايستگاه جلوتر پياده شويد تا مسيري را پياده برويد. ¤ در كارهاي منزل از كودكان همكاري بخواهيد . ¤ از وسايل ورزشي مانند (دوچرخه ساكن و غيره) در منزل استفاده كنيد. ¤ تعطيلات آخر هفته به كوهنوردي، دوچرخه سواري و پياده روي بپردازيد.
	استرس كوتاه مدت به حافظه و يادگيري آسيب مي رساند پژوهشگران هشدار دادند: استرس كوتاه مدت اگر بيش از چند ساعت طول بكشد، مي تواند منجر به آسيب ديگري ارتباطات بين سلول هاي مغز در ناحيه مربوط به حافظه و يادگيري شود. پيش از اين متخصصان دريافته بودند كه استرس و تنشي كه براي چند هفته يا چند ماه طول بكشد مي تواند به ارتباطات بين سلولي مغزي در بخش مربوط به حافظه و يادگيري آسيب رسانده و فعاليت آنها را دچار اختلال كند، اما دراين پژوهش جديد نشان داده شده كه حتي چند ساعت استرس كوتاه مدت نيز مي تواند اين تاثيرات مخرب را داشته باشد. به گفته محققان، اين يافته مي تواند در توليد داروهايي براي جلوگيري از تاثيرات نامطلوب استرس كه زندگي پرتنش امروزي از آن تفكيك ناپذير است، كمك كند. همچنين مي توان دريافت كه چرا برخي از افراد دچار فراموشي شده و يا به سختي مي توانند اطلاعات را به خاطر بياورند.
	براي كاهش وزن به آرامي غذا بخوريد پژوهشگران پيشنهاد مي كنند: افرادي كه مايل هستند وزن خود را كاهش دهند يك روش ساده اين است كه آرام غذا بخورند. پژوهشگران دانشگاه رود ايسلند دراين باره خاطر نشان كردند كه آرام خوردن باعث مي شود قبل از اين كه زياد بخوريد، احساس سيري كامل در شما ايجاد شود. افرادي كه سريع غذا مي خورند مي توانند حتي در مدت كوتاه تر مقدار بيشتري بخورند و سطح احساس سيري كامل در آنها به ميزان چشمگيري كمتر از افرادي است كه به آرامي مي خورند. اين پژوهشگران نتيجه گرفتند كه برداشتن لقمه هاي كوچك گذاشتن قاشق و چنگال روي ميز درحين جويدن و هم چنين جويدن درست وكامل غذا همگي از فاكتورهايي هستند كه با همديگر مي توانند سرعت خوردن را در فرد كاهش دهند. بنابر اين بكارگيري اين تكنيك ها براي كنترل وزن و كاهش انرژي دريافتي بين وعده هاي غذايي توصيه مي شوند. نتايج اين تحقيق درمجله انجمن رژيم غذايي آمريكا چاپ ژولاي 2008 منتشر شده است.