جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

دوشنبه 31 تير 1387 - 18 رجب 1429 - 21جولاي 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189138
 

آگاهي بخشي+ نظارت ساماندهي شور و شوق دانشجويي نشريات دانشجويي ابزاري براي گسترش انديشه هاي اسلامي در دانشگاه ها (بخش پاياني)
	آگاهي بخشي+ نظارت ساماندهي شور و شوق دانشجويي نشريات دانشجويي ابزاري براي گسترش انديشه هاي اسلامي در دانشگاه ها (بخش پاياني) گاليا توانگر نشريات دانشجويي در زمره نشريات محلي قرار مي گيرند و از بستر تلاش يك عده جوان دانشجو كه در تكاپوي شناختن خود و اطرافيانشان هستند، متولد مي شوند، لذا شيوه كنترل ونظارت تعريف ديگري نخواهد داشت. گردانندگان اين قبيل نشريات در چنين فضايي سرگرم مشق اصول حرفه اي مطبوعات هستند، بديهي است كه برخي از مسايل را از روي عدم آگاهي سياسي و حرفه اي ناديده بگيرند. بنابه نظر اكثر كارشناسان اگر هم از يك دانشجو خطايي سر بزند، در ابتدا بايد سوالات ذهني او را مورد واكاوي قرار داد و درصدد پاسخگويي برآمد. اما سوال اساسي اين است كه نشريات دانشجويي را بايد چگونه ساماندهي كرد؟ گروهي بر اين باورند كه رشد اين گروه از نشريات به پروسه دانشگاه، دانشجو و تحقيق آسيب مي زند و گروه ديگر ضرورت نظارت مستمر بر آنان را يادآور مي شوند. هيئت نظارت بر نشريات دانشجويي در معاونت دانشجويي چندين عضو ثابت دارد كه ازآن جمله مي توان به نماينده نشريات دانشجويي، نماينده تشكل هاي دانشجويي، مديركل فرهنگي دانشگاه، نماينده نهاد مقام معظم رهبري و ... اشاره كرد. به گفته علي خطيبي رئيس مركز ارتباطات و اطلاع رساني نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه، در حال حاضر كرسي هاي نظريه پردازي در دانشگاه بسيار بسيار فعالند. انواع و اقسام مشاوره ها در دانشگاه وجود دارد. هر نوع سوالي مذهبي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي و ... پاسخ داده مي شود. با اين حال به نظر مي رسد براي افزودن به كيفيت نشريات دانشجويي بايد عنايت ويژه اي به تقويت كانال هاي پاسخگو داشت. گسترش نشريات به كدام نياز پاسخ مي دهد؟ عبدالرضا داوري عضو هيئت علمي جهاد دانشگاهي توضيح مي دهد: «توسعه نشريات دانشجويي، همزمان با تولد روزنامه هاي زنجيره اي در دانشگاه ها در دستور كار وزارت علوم وقت قرار گرفت. هيچ گاه نسبت اين سياست جديد كه در باطن خود شعار «هر دانشجو، يك نشريه» را دنبال مي نمود با سياست هاي كلان آموزش عالي كشور هماهنگ نشد. ظهور تعداد بسيار زياد نشريات دانشجويي در فضاي عمومي دانشگاه ها كاملاً از فراموش شدن كاركردهاي اصلي دانشگاه كه آموزش و پژوهش باشد حكايت داشت. گويي فردي كه تا چند ماه قبل دانش آموز بوده و اخيراً به دليل صدور كارت دانشجويي «دانشجو» ناميده شده است رسالت دارد تا بدون تكميل دانسته هاي خود و آشنايي با فضاي عمومي دانشگاه به ناگهان به حوزه نشريه و قلم زني پرتاب شود تا هر آنچه مي خواهد بر سر قلم جاري سازد!» وي با گلايه از رشد كمي نشريات مي گويد: «هيچ گاه مديران وقت وزارت علوم پاسخ ندادند كه اصولاً برنامه توسعه نشريات دانشجويي در جغرافياي فرهنگي دانشگاه ها به كدام نياز پاسخ مي دهد؟ اصولاً مگر قرار است تمام بدنه دانشگاه روزنامه نگار شوند كه حجم عظيمي از اعتبارات وتشكيلات فرهنگي دانشگاه ها درگير موضوع نشريات دانشجويي است. يك مطالعه تطبيقي از وضعيت دانشگاه هاي خارج از كشور حكايت از آن دارد كه تعداد كل نشريات دانشجويي موجود در دانشگاه هاي اروپا و امريكا به اندازه 20 درصد نشريات دانشجويي در ايران نيست! در حال حاضر و به دليل فروپاشي بسياري از تشكل هاي دانشجويي كه پيش از اين ابزار احزاب مدعي اصلاح طلبي بودند، متاسفانه بخشي از نشريات دانشجويي تداوم كاركرد اين تشكل هاي سياست زده را برعهده گرفته اند. اين در حاليست كه همه ساله قريب به 20 ميليارد ريال از بودجه فرهنگي دانشگاه ها صرف توسعه نشريات دانشجويي شده است.» داوري معتقد به بازبيني فضاي كلي نشريات دانشجويي است و توضيح مي دهد: «بديهي است كه در شرايط جديد كشور، نشريات دانشجويي نيازمند باز تعريف هستند و كاركردهاي آنها بايد با نيازهاي جامعه و كشور هماهنگ شود. در گام نخست بازنگري آيين نامه نشريات دانشجويي و تنظيم آن با شرايط نوين كشور ضروري است در عين حال هدف گذاري مجدد نشريات دانشجويي براساس جامعه پذيري دانشجويان، گسترش فرهنگ مكتوب سازي، گسترش علم گرايي و تعميق باورهاي ديني و ملي دانشجويان يكي از نيازهاي جدي امروز جامعه دانشگاهي است. قرار نيست نشريات دانشجويي خلاء تشكل هاي دانشجويي را پر نمايند، قرار نيست نشريات دانشجويي بنگاه هاي كارآموزي براي مطبوعات حرفه اي ما باشند. نشريات دانشجويي، ظرفي هستند تا دانشجويان در آن به تمرين قلم زدن و مستندسازي پرداخته و با تجميع و انباشت تجربيات خود آماده پيوستن به فرايند توسعه كشور و دفاع از آرمان هاي انقلاب اسلامي باشند. در يك كلام نشريات دانشجويي بايد بر اساس نظريه «نخبه پروري» مورد نظر مقام معظم رهبري باز تعريف شوند». نشريات ارزشي بايد حرف اول را بزنند مرجان پروانه كارشناس ارشد روزنامه نگاري معتقد است كه نبايد همه مشكلات را از منظر كمبود امكانات مادي جستجو كرد و عوامل ديگري نيز بر كيفيت نشريات دانشجويي تاثيرگذارند. وي توضيح مي دهد:«بايد بودجه اي اختصاصاً به نشريات دانشجويي تعلق بگيرد، اما اين كه نشريات دانشجويي با بودجه هاي مشتركي- كه متعلق به چند پروژه هستند- اداره شوند، كار مطلوبي نيست. مشكل اصلي كه بر كيفيت نشريات دانشجويي خودي سايه افكنده اين است كه هميشه در جايگاه پاسخگويي نشسته ايم، هيچ وقت حرف اول را نزده ايم. ميدان بازي را بايد دراختيار بگيريم، در اين باره متاسفانه غفلت كرده ايم. ما بايد در بستر نشريات دانشجويي حرف اول را بزنيم. بچه هاي ما كه گردانندگان نشريات خودي هستند، اغلب همزمان با هم چند فعاليت را پيگيري مي كنند، در حالي كه هدف اصلي گردانندگان نشريات دگرانديش توليد جريان و زمينه سازي براي قبولاندن باورهايشان است. آنها دغدغه اي جز فعاليت در نشريه ندارند!» اين كارشناس، اعطاي مجوز، نظارت بر محتوا، به هم ارتباط دادن نشريات مختلف، ارائه سوژه و مطالب مناسب و دروازه باني اخبار و مسائل روز جامعه را وظيفه هيات نظارت بر نشريات دانشجويي مي داند. وي مي گويد: «انتظار اين نيست كه هدايت مطالب به طور مستقيم صورت گيرد، ولي مي شود به شيوه غيرمستقيم منابع خبري را در اختيار گردانندگان نشريات قرار داد. خوراك دهي فكري بايد به شيوه اي شبيه خوراك دهي خبرگزاري ها در عرصه مطبوعات سراسري صورت گيرد. بر فرض مثال به يك دانشجوي رشته حسابداري گفته شود كه از چه سرفصل هايي مي تواند توليد خبر علمي داشته باشد و سايت هايي را كه مي تواند مراجعه كند، به او معرفي كنند.» پروانه ادامه مي دهد: «اين كه دگرانديشان وجود نظارت را زيرسئوال بردن آزادي در فضاي دانشگاه مطرح مي كنند و مي گويند در دايره آزادي آكادميك كسي حق كنترل ندارد و مي توانيم هر كاري را انجام دهيم، با تعريف علمي آزادي هيچ سنخيتي ندارد. اسلام عين آزادي است. ما معتقديم آزادي بر فضاي دانشگاه حاكم است و حال بايد از آزادي به عنوان وسيله براي رسيدن به اهدافمان استفاده كنيم. سوال ما از دگرانديشان اين است كه شما پاسخ سيلي را چگونه مي دهيد؟ چه طور است كه مباني فكري و باورهايمان را زيرسوال مي بريد و ما نبايد اعتراض كنيم؟ مسلما بايد پشت چراغ قرمزها ايستاد تا هرج و مرج به وجود نيايد.» تقويت انگيزه ها براي فعاليت در نشريات دانشجويي احسان ياوري معاون دانشجويي- فرهنگي دانشكده خبر معتقد است كه اگر به دنبال تحول كيفي نشريات دانشجويي هستيم بايد از سال هاي پاياني دبيرستان به تربيت فكر دانش آموزان از لحاظ تئوريك و ايدئولوژيك بپردازيم. وي مي گويد: «در دبيرستان بچه ها بيشتر با مانعي به نام كنكور مواجه هستند و فرصت شركت آنها در فعاليت هاي فوق برنامه گرفته مي شود. در دانشگاه نيز وقتي دانشجويان به ترم هاي آخر دوره كارشناسي مي رسند، تب و تاب شركت در كنكور ارشد را دارند. همه اين موانع باعث فاصله گرفتن دانشجويان از مطالعه و فعاليت هاي فوق برنامه شده است. متاسفانه اثرات آن را در كمرنگ شدن كيفيت نشريات دانشجويي مي بينيم. به هر جهت بايد تلاش كرد انگيزه ها تقويت شوند. شايد فعال كردن تشكل هاي دانش آموزي در دبيرستان و تشكل هاي دانشجويي در دانشگاه يكي از راهكارها باشد.» ياوري در مورد ضرورت وجود كانال هاي كنترل و نظارت توضيح مي دهد: «كنترل و نظارت به منزله چراغ هاي راهنمايي و رانندگي هستند. اگر اين علائم نباشد تصادف رخ مي دهد، اما اگر كنترل و نظارت به معناي واقعي صورت گيرد، نه تنها محدودكننده نيست، بلكه تسريع كننده حركت هاست. حذف كانال هاي كنترل و نظارت به فضاهاي نشريات دانشجويي كمكي نمي كند.» پروانه نيز در تكميل اين بحث مي گويد: «قوانين در اين حيطه كاملند، ما بيشتر مشكل اجرا داريم. در يك دوره كه قوانين كاملا كنار گذاشته شده بود، هر نشريه اي هر حرفي را حتي به دروغ منعكس مي كرد و همه خيال مي كردند اين معناي آزادي است، روشن است كه در دوره اجراي قوانين خيال كنند محدود شده اند. در حالي كه اجراي قوانين نه تنها محدود كردن نيست، بلكه وسيله اي براي گرفتن حق است.» شبنم رفوآ مدير مسئول پيك كتابداري و دانشجوي همين رشته پيشنهاد مي دهد كه براي تقويت انگيزه ها بهتر است فعاليت در نشريات دانشجويي و ارائه آثار چاپي دانشجويي يك فاكتور مثبت در سنجش هاي دانشجويي، انتخاب دانشجوي نمونه و حتي كارنامه درسي شان محسوب شود. مريم صمديان گرافيست و فعال در بخش صفحه آرايي و طراحي جلد نشريات دانشجويي نيز اگرچه آلان در همه اين رشته ها حرفه اي شده ولي از دوران كار دانشجويي به عنوان دوران طلايي كارنامه كاري اش ياد مي كند. صمديان مي گويد: «در اين فضا صداقت كار دانشجويي را تجربه كردم. اين جا ياد گرفتيم منفعت را كنار گذاشته و كسب تجربه كنيم.» وي به دانشجويان پيشنهاد مي كند در فعاليت هاي فوق برنامه حضوري پررنگ داشته باشند تا بتوانند از خودشان شخصيتي مستقل و كارآمد بسازند. تحريفگران باتمام توان به ميدان آمده اند واقعيت اين است كه دگرانديشان با تمام توان به ميدان مي آيند تا باور خود را به ذهن دانشجويان تزريق كنند. بايد گفت در پاره اي موارد كيفيت نشريات دگرانديش همپاي كيفيت مطبوعات سراسري است! سوالي كه در اين جا مطرح مي شود اين است كه آيا آنها تنها به پشتوانه امكانات مالي شان به چنين كيفيتي مي رسند؟ محمد عبدالهي كارشناس نشريات دانشجويي توضيح مي دهد: «اگرچه اين قبيل نشريات دگرانديش به صورت رسمي توسط هيچ سازماني حمايت مالي نمي شوند، ولي واقعيت پشت پرده چيز ديگري است. آنها به پشتوانه كمك هاي مالي كه از خارج دانشگاه دريافت مي كنند، كيفيت خوبي دارند.» وي با اشاره به اين كه گروهي از اين نشريات در اعتراض به قانون مطبوعاتي اقدام به چاپ نشريات سفيد كردند. يعني صفحات تيتر خورده، اما فاقد مطلب بود. مي گويد: «مي دانيد اين كار چه قدر هزينه در بردارد؟! ضمنا بازتاب آن در بين قشر دانشجو كه يك قشر هيجان طلب و نوخواه هستند، بسيار حائز اهميت است.» وي ادامه مي دهد: «عده اي از اعضاي هيئت تحريريه دگرانديشان در مطبوعات سراسري با گرايش چپ هم قلم مي زنند، واضح است كه اين ها كار حرفه اي را تجربه كرده اند». وي با تاكيد بر اين كه حركت هاي تيمي دگرانديشان به يك دانشگاه محدود نمي شود و آنها زنجيروار به هم متصلند و از يكديگر حمايت فكري و حتي مالي دارند با ابراز نارضايتي از فعاليت نشريات ارزشي مي گويد، متاسفانه نشريات دانشجويي خودي بسيار پراكنده از هم عمل مي كنند و يكديگر را كمتر مورد حمايت قرار مي دهند.»