جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

پنجشنبه 20 تير 1387 - 7 رجب 1429 - 10جولاي 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189130
 

غذاي نا پاك قلب را سياه مي كند
اين 6 سال حساس
	غذاي نا پاك قلب را سياه مي كند «خداوند دعايي را كه از قلب قساوتمند برخيزد مستجاب نمي كند!» مي توان نتيجه گرفت كه غذاي ناپاك و حرام، قلب را تاريك و قساوتمند مي كند؛ و به همين دليل، دعاي حرام خواران مستجاب نمي شود و از اينجا به رابطه نزديكي كه در ميان ناپاكي درون و تغذيه حرام وجود دارد، مي توان پي برد. در حديثي از امام صادق(ع) مي خوانيم: «خداوند دعايي را كه از قلب قساوتمند برخيزد مستجاب نمي كند!» اين حديث حاكي از آن است كه غذاي ناپاك وحرام، قلب را تاريك و قساوتمند مي كند؛ و به همين دليل، دعاي حرام خواران مستجاب نمي شود و از اينجا به رابطه نزديكي كه در ميان ناپاكي درون و تغذيه حرام وجود دارد، مي توان پي برد. در حديث معروف امام حسين(ع) در روز عاشورا آمده است كه بعد از ايراد آن سخنان داغ و پرمحتوا و گيرا در برابر لشكر لجوج و قساوتمند كوفه، هنگامي كه ملاحظه كرد آنها حاضر به سكوت و گوش دادن به سخنانش نيستند، فرمود: (آري! شما حاضر به شنيدن سخن حق نيستيد، زيرا شكم هاي شما از غذاهاي حرام پر شده است، در نتيجه خداوند بر دل هاي شما مهر زده است (و هرگز حقايق را درك نمي كنيد!)» در روايات ديگر آمده است؛ كه رابطه اي در ميان خوردن غذاي حرام و قبول نشدن نماز و روزه و عبادات، وجود دارد؛ از جمله، در حديثي از پيامبر اكرم(ص) مي خوانيم: «هر كسي لقمه اي از غذاي حرام بخورد تا چهل شب نماز او قبول نمي شود، و تا چهل روز دعاي او مستجاب نمي گردد؛ و هر گوشتي كه ازحرام برويد، آتش دوزخ براي آن سزاوارتر است؛ و حتي يك لقمه نيز باعث روييدن گوشت مي شود!» بديهي است براي قبولي نماز، شرايط زيادي لازم است، از جمله حضور قلب و پاكي دل، اما غذاي حرام پاكي قلب و صفاي دل را از انسان مي گيرد. در روايات متعدد ديگري از پيامبر اكرم(ص) و امامان معصوم عليهم السلام آمده است كه: «كسي كه چهل روز گوشت را ترك كند، اخلاق او بد مي شود!» از اين احاديث بخوبي استفاده مي شود كه در گوشت ماده اي است كه اگر براي مدت طولاني از بدن انسان قطع شود، در روحيات و اخلاق او اثر مي گذارد، و كج خلقي و بداخلاقي به بار مي آورد. البته استفاده زياد از گوشت حيوانات نيز در بعضي از روايات مذموم شمرده شده، ولي از ترك آن براي مدت طولاني نيز در بسياري از روايات نهي شده است. در روايات زيادي كه در كتاب «اطعمه و اشربه» آمده است، رابطه اي ميان بسياري از غذاها و اخلاق خوب و بد، بيان گرديده به عنوان نمونه: در حديثي از رسول خدا(ص) مي خوانيم: «بر شما لازم است كه از زيت (زيت به معني روغن زيتون يا هرگونه روغن مايع است) استفاده كنيد، زيرا صفرا را از بين مي برد... و اخلاق انسان را نيكو مي كند!» در حديثي از امام صادق عليه السلام مي خوانيم: كه از كلام پيامبر صلي الله عليه و آله چنين نقل مي كند «من سره ان يقل غيظه فلياكل لحم الدراج؛ كسي كه دوست دارد خشم او كم شود گوشت دراج را بخورد!» (دراج پرنده اي است شبيه به كبك كه گوشت لذيذي دارد) ازاين تعبير به خوبي استفاده مي شود كه رابطه اي ميان تغذيه و خشم و بردباري وجود دارد. در روايت مشروحي از تفسير عياشي از امام صادق عليه السلام نقل شده درباره اين كه چرا خداوند خون را حرام كرده مي فرمايد: «اين كه خداوند خوردن خون را حرام كرده به خاطر آن است كه سبب جنون و سنگدلي و كمبود رافت و مهرباني مي شود... تا آنجا كه ممكن است فرزند و يا پدر و مادرش را به قتل برساند!» در بخش ديگري از اين روايت مي فرمايد: «و اما شراب، خداوند آن را به خاطر تأثير و فسادش حرام كرده است و فرمود شخص دائم الخمر مانند بت پرست است بدنش لرزان مي شود، و نور (معنويت) او را از بين مي برد، و شخصيت او را ويران مي سازد!» در روايات متعددي كه در كافي درباره انگور آمده است رابطه ميان خوردن انگور و برطرف شدن غم و اندوه ديده مي شود؛ از جمله، در حديثي از امام صادق عليه السلام مي خوانيم: «يكي از پيامبران الهي از غم و اندوه (و افسردگي) به پيشگاه خداوند متعال شكايت كرد؛ خداوند متعال به او دستور داد كه انگور بخورد!» اين حديث تأكيد بيشتري است بر مسئله ارتباط تغذيه با مسائل اخلاقي. در احاديث متعددي نيز رابطه خوردن انار و از ميان رفتن وسوسه هاي شيطاني و به وجود آمدن نورانيت قلب ديده مي شود؛ از جمله، در حديث معتبري از امام صادق عليه السلام آمده است كه مي فرمود: «من اكل رمانه علي الريق انارت قلبه اربعين يوما؛ كسي كه يك انار را ناشتا بخورد، چهل روز قلبش را نوراني مي كند.» در روايت متعددي در باب «خوردن» تعبيراتي ديده مي شود كه همه نشانه ارتباط تغذيه با روحيات و مسائل اخلاقي است؛ از جمله، در حديثي از رسول خدا صلي الله عليه و آله مي خوانيم كه به جعفر (ابن ابي طالب(ع)) فرمود: ««به» بخور قلب را تقويت مي كند و ترسو را شجاع مي سازد!» در بعضي از احاديث رابطه ميان غذاي اضافي و سنگدلي و قساوت و عدم پذيرش موعظه ديده مي شود؛ از جمله، در كتاب «اعلام الدين» از پيغمبر اكرم(ص) نقل شده كه فرمود: «از غذاي اضافي بپرهيزيد كه قلب را پرقساوت مي كند و از اطاعت حق تنبل مي سازد و گوش را از شنيدن موعظه كر مي نمايد!» فضول الطعام(غذاي اضافي) ممكن است اشاره به پرخوري باشد يا غذاهاي باقي مانده و فاسد شده، و در هر حال از رابطه تغذيه و مسائل اخلاقي خبر مي دهد. همين معني در بحارالانوار از بعضي از روات اهل سنت از پيغمبر اكرم(ص) نقل شده است. از اين حديث به خوبي استفاده مي شود كه غذاي اضافي سه پيامد سوء دارد: قساوت مي آورد؛ انسان را در انجام عبادات و طاعات تنبل مي كند؛ و گوش شنوا را در برابر مواعظ از انسان مي گيرد! اين مطلب كاملا محسوس است كه وقتي انسان غذاي زياد و سنگين مي خورد عبادات را به زحمت به جا مي آورد و نشاطي براي عبادت ندارد بعكس هنگامي كه غذاي ساده و كم مي خورد قبل از اذان صبح بيدار است نشاط دارد وحالت مطالعه و عبادت دارد. همچنين به تجربه رسيده است هنگامي كه انسان روزه مي گيرد رقت قلب پيدا مي كند و آمادگي بيشتر براي شنيدن مواعظ در او حاصل مي شود؛ بعكس هنگامي كه شكم پر است فكر انسان درست كار نمي كند و خودش را از خدا دور مي بيند. در احاديث اسلامي در ارتباط نوشيدن عسل با صفاي قلب، از اميرمؤمنان علي عليه السلام مي خوانيم: «عسل شفاي تمام بيماري ها است و آن بيماري بلغم را كم مي كند و قلب را صفا مي بخشد.» آنچه گفته شد بخوبي حاكي از آن است كه يكي از عوامل زمينه ساز پاكي و اخلاق، تغذيه است هم از نظر نوع غذاها و هم از نظر حلال وحرام بودن آنها. دانشمندان امروز نيز معتقدند بسياري از پديده هاي اخلاقي به خاطر هورمون هايي است كه غده هاي بدن تراوش مي كند و تراوش غده ها رابطه نزديكي با تغذيه انسان دارد؛ بر همين اساس، بعضي معتقدند كه گوشت هر حيواني حاوي صفات آن حيوان است، و از طريق غده ها و تراوش آنها در اخلاق كساني كه از آن تغذيه مي كنند اثر مي گذارد. گوشت درندگان انسان را درنده خو مي كند، و گوشت خوك صفت بي بندوباري جنسي را كه از ويژگي هاي اين حيوان است به خورنده آن منتقل مي سازد. اين از نظر رابطه طبيعي و مادي است، از نظر رابطه معنوي نيز آثار خوردن غذاي حرام غيرقابل انكار است، غذاي حرام قلب را تاريك و روح را ظلماني مي كند و فضائل اخلاقي را ضعيف مي سازد. اين سخن را با ذكر يك داستان تاريخي كه مورخ معروف مسعودي در «مروج الذهب» آورده پايان مي دهيم: او از «فضل بن ربيع» نقل مي كند كه «شريك ابن عبدالله» روزي وارد بر «مهدي» خليفه عباسي شد، مهدي به او گفت بايد حتما يكي از سه كار را انجام دهي، شريك سؤال كرد كدام سه كار؟ گفت يا قضاوت را از سوي من بپذيري و يا تعليم فرزندم را برعهده بگيري، و يا غذائي (با ما) بخوري! شريك فكري كرد و گفت سومي از همه آسانتر است، مهدي او را نگهداشت و به آشپز گفت انواعي از خوراك مغز آميخته با شكر و عسل براي او فراهم ساز. هنگامي كه «شريك» از آن غذاي بسيار لذيذ و (طبعا حرام) فارغ شد، آشپز رو به خليفه كرد و گفت اين پيرمرد بعد از خوردن ابن غذا هرگز بوي رستگاري را نخواهد ديد! فضل اين ربيع مي گويد مطلب همين گونه شد، و شريك ابن عبدالله بعد از اين ماجرا هم به تعليم فرزندان آنها پرداخت و هم منصب قضاوت را از سوي آنها پذيرفت.
	اين 6 سال حساس مرحله سني بين پيش دبستاني تا قبل از نوجواني از نظر وضعيت رشد مرحله بسيار حساسي است. بهتر است اطلاعات كافي در مورد وضعيت رشد طبيعي قد- وزن و چگونگي حالات فرزندانمان داشته باشيم تا بهتر بتوانيم به آنها كمك كنيم. در اين مرحله بچه ها تقريبا به صورت آرام و پيوسته رشد مي كنند و مانند يكي دوسال اول تولد رشد سريع و پرشتابي ندارند. از نظر افزايش قد در حدود 6.35 سانتي متر در سال برايشان كافي است و اما از نظر وزن ممكن است در اوايل دوره چندان اضافه وزني نداشته باشند اما در حدود 8 تا 9سالگي وزنشان به طور قابل ملاحظه اي افزايش مي يابد. در ضمن در اين مرحله سني زمان آغاز توجه آنها به ظاهر و سر و وضع شان است. در اين زمان طبيعي است كه دختران نگران شوند كه نكند زياد چاق شوند و پسران نگران كوتاهي قدشان باشند. سعي كنيد به آنها ياد دهيد كه اصلي ترين ركن سلامتي است و كمي تغيير در قد و وزن تغيير چنداني در زندگي و آينده افراد ايجاد نمي كند. از طرفي بهتر است براي اينكه به خواسته هايشان مبني بر رشد قدي و وزني مناسب جامه عمل بپوشانيد از مواد مغذي براي تغذيه آنها استفاده كنيد تا عادات غذايي سالم را نيز فرا گيرند. در ضمن بهتر است از همين حالا تحرك و ورزش را نيز در برنامه روزانه شان قرار دهيد. در عين حال مراجعات منظم به پزشك جهت ارزيابي وضعيت رشد فرزندان مي تواند حرف آخر را در اين مرحله بزند. ¤ چگونه مي توان به رشد طبيعي فرزندان در اين سنين كمك كرد؟ همواره بهترين راه براي رسيدن به رشد كافي و مناسب تغذيه مناسب خواب كافي و ورزش منظم مي باشد. در ضمن دقت داشته باشيد كه هميشه سوءتغذيه به معناي كم خوردن و گرسنگي نيست بلكه پرخوري و يا خوردن موادغذايي بي فايده و يا پركالري اما غيرمغذي نيز مي تواند به نوعي سوءتغذيه تلقي شود. البته نقش وراثت را نيز در اين ميان نمي توان ناديده گرفت. برخي افراد به طور ارثي داراي ژن كوتاهي قد يا لاغري و چاقي هستند و اين موارد در آنها به معناي عدم برخورداري از تغذيه مناسب نمي باشد. شما به عنوان والدين مي توانيد نقش قابل ملاحظه اي در تقويت اعتماد به نفس فرزندتان داشته باشيد تا او با كمي كوتاهي قد يا وزن غيرمطلوب احساس بدي از خود نداشته باشد. ¤ بلوغ اين مرحله يكي از مراحل حساس تغيير و تحول در دختران و پسران است. در اين مرحله هورمونها دچار نوساناتي مي شوند كه در پي آن ظاهر و جسم افراد به همراه وضعيت رفتاري آنها دچار تغييراتي مي شود. تغييرات جسمي به ويژه در ناحيه سينه ها در دختران بين 8 تا 13 سال از جمله نخستين تغييرات به شمار مي رود. از ديگر تغييرات در سنين بلوغ مي توان به موارد زير اشاره كرد: -تغييرات در استخوان بندي و بزرگ شدن لگن -افزايش قد -ظاهرشدن موهاي جديد در حدود 6 تا 12 ماه پس از نخستين علائم بلوغ -تغيير سايز رحم -ضخيم شدن برخي از موهاي كركي -به طور كلي افزايش قد ممكن است در دختران از آغاز بلوغ تا 2سال بعد ادامه يابد و اوج اين افزايش در حدود 12 تا 14 يا 15سالگي قابل مشاهده است. -شروع عادت ماهانه اما تغييرات جسمي در پسران به كندي صورت مي گيرد و ممكن است از حدود 10سالگي شروع شود و تا 16 سالگي ادامه يابد. عموما بلوغ پسران حداقل 2سال ديرتر از دختران شروع مي شود. در پايان بلوغ بيشترين تغيير جسمي پسران ظاهر عضله اي آنها نسبت به قبل از بلوغ است نه افزايش سريع قد. تغييرات ديگر آنها نيز عبارتند از: -افزايش سايز در دستگاه توليد مثل -رويش موهاي ضخيم در ناحيه صورت و زير بغل -تغييرات صدا به صورت دو رگه شدن و كلفت شدن -تغييراتي در ناحيه حنجره -توانايي باروري اگر از اين موضع نگران هستيد كه فرزندتان به اندازه هم سن و سالان و دوستانش قد نكشيده بايد به وضعيت ارثي او دقت كنيد و اينكه آيا افزايش قد او به صورت آهسته و پيوسته ادامه دارد يا اينكه كاملا متوقف شده است؟ زيرا در بسياري از موارد آهنگ رشد پسران در اوايل بلوغ كند مي شود اما متوقف نمي شود و در پايان بلوغ به قد واقعي خود مي رسند و جاي نگراني نيست. البته در هر صورت براي معاينات و بررسي بهتر است با پزشك متخصص مشورت نماييد تا در صورت كندي زياد روند رشد آزمايش هاي مخصوص جهت تشخيص وضعيت و بعضا انجام اقدامات لازم انجام گيرد. در اين گونه آزمايشات عموما وضعيت هورمونهاي غده هيپوفيز- تيروئيد و عوامل ارثي ديگر مورد ارزيابي قرار مي گيرد. پزشك به راحتي مي تواند به شما اطمينان خاطر دهد كه آيا فرزندتان در سلامت كامل به سر مي برد يا اينكه بايد اقداماتي در جهت كمك به رشد مناسب وي انجام گيرد.اميدواريم به توجه به نكات فوق آگاهي لازم را در اين گونه موارد كسب كرده باشيد و با آرامش بيشتري به رشد و تربيت فرزندان بپردازيد. سحر كمالي نفر