جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

پنجشنبه 20 تير 1387 - 7 رجب 1429 - 10جولاي 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189130
 

تاكيد رئيس شوراي نظارت بر صدا و سيما بر نظارت قبل از پخش
نگاهي به فيلم «در دره خدايان» به بهانه پخش از سيما پرچم واژگون آمريكا
نان قرض دادن در نشريات دولتي
خشونت بي سابقه در سينماي ايران
بررسي سينماي كمدي در شماره جديد نقد سينما
	تاكيد رئيس شوراي نظارت بر صدا و سيما بر نظارت قبل از پخش رئيس شوراي نظارت بر سازمان صدا و سيما با نارسايي خواندن نظارت بعد از پخش بر نظارت قبل از پخش برنامه هاي رسانه ملي تاكيد كرد. حسين مظفر افزود: رسانه ما، رسانه ملي است و كارش بايد انتقال مفاهيم و ارزش هاي ديني و اسلامي متناسب با ذائقه ديني مردم باشد. طبيعي است كه اين نوع نظارت بايد از سوي سازمان صدا و سيما و شوراي نظارت يك اصل قرار داده شود. ما اعتقاد نداريم كه هر اثري با هر سليقه و تاثيري بر مخاطب پخش شود. بخش خصوصي ممكن است اين كار را بكند و خطايي از آن سر بزند، اما بخش دولت، نظام و رسانه اي به نام رسانه ملي كه نمي تواند اين كار را بكند. رئيس شوراي نظارت بر صدا و سيما در مجلس در گفت و گو با فارس گفت: اگر قرار باشد نظارت درستي انجام شود، بايد در مراحل و فرايند توليد تا پخش انجام شود و ما متاسفانه در آنجا حضور نداريم. وي ادامه داد: اگر قبل از توليد نظارت كنيم، بر ضوابط و صحنه ها نظارت مي كنيم. نكات و مسائلي كه متوجه مي شويم با ضوابط انطباق ندارد را تذكر مي دهيم و توليدات طبعا بهتر خواهد شد. ما اعتقاد داريم در درجه اول خود سازمان بايد اين نظارت را به سمت قبل از توليد ببرد. اينكه سازمان توليد كند و بعدا مجموعه بيايد و بر آن نظارت كرده و اظهار نظر كند، از دست دادن سرمايه ها و فرصت ها در منابع مالي و نيروي انساني و وقت است. مظفر تصريح كرد: قيچي كردن فيلم ها و از بين رفتن هزينه ها موجب نارسايي در سريال ها مي شود و از نظر فني هم خوب نيست. بهتر اين است كه هم سازمان شوراي نظارت قبل از پخش وارد شوند و بر معيارها و ضوابط و توليد كنترل داشته باشند تا ديگر شاهد اين نابساماني ها نباشيم. وي در پاسخ به اين سوال كه آيا نظارت بيش از حد بر آثار راديو و تلويزيوني منجر به محدود شدن حوزه توليدات نمي شود، نيز اظهار داشت: اگر نظارت غير منطقي، احساساتي و سياسي باشد، شايد منجر به محدودشدن توليدات شود، اما اگر مجموعه نظارت كننده هم آشنا به كار باشند و هم مشكلات اجرايي و واقعيات را بدانند، به نظر مي رسد كه اين نظارت منطقي خواهد بود و جاي نگراني نخواهد بود. مظفر همچنين درباره مميزي توليدات تلويزيوني به ويژه سريال ها زماني كه در حال پخش از تلويزيون هستند، نيز گفت: برخي از مميزي ها مربوط به اختلاف نظرها در توليد و ساخت و نگاه هاي مختلف است. ما با بعضي از اشكالاتي كه مواجه هستيم، عدم ادبيات و فهم مشترك در مورد يك مجموعه است كه اين مساله يك مقدار اختلاف نظرها رامتفاوت مي كند و بخشي از آن هم مربوط به بي تفاوتي و بي توجهي است. لااقل ما مي توانيم بخش بي توجهي ها را هشدار بدهيم و جهت گيري ها را درست كنيم به ساير موضوعات مانند اينكه چه موسيقي حلال است و چه موسيقي حرام يا اينكه چه طنزي هجو و چه طنزي فاخر است. وي درباره اينكه برخي از موارد حذف شده در رسانه ملي جزو واقعياتي هستند كه در حال حاضر در جامعه وجود دارند، گفت: نشان دادن واقعيت هاي جامعه در رسانه ملي خوب است، اما بايد از بعضي واقعيات كه انعكاس و تاثيري داشته باشد كه عصب ديني مردم را تحريك كند و بين خانواده ها مشكل ايجاد كند، پرهيز كرد و ما بايد شيوه مان را تغيير دهيم.
	نگاهي به فيلم «در دره خدايان» به بهانه پخش از سيما پرچم واژگون آمريكا آرش فهيم موج فيلم هاي جنگ عراق توجه به جنگ عراق، بسيار زودتر از آنچه كه مورد انتظار دولت آمريكا بود، به سينماي اين كشور راه پيدا كرد. به خوبي به ياد مانده است كه شكست مفتضحانه آمريكا در مقابل ويتنام، از چند سال پس از پايان آن جنگ وارد هاليوود شد. اما اين بار، هنوز آمريكا پا از باتلاق عراق بيرون نكشيده، موج فيلم هايي درباره حمله آمريكا به عراق آغاز شده است. البته بيشتر فيلم هاي اين عرصه دنباله سينماي ضدتروريسم آمريكا هستند. همان سينمايي كه مسلمانان را وحشي و متجاوز مي داند و آمريكا را منجي بشريت! ارائه تصوير متوحش از مسلمانان در اين فيلم ها آنقدر شديد بوده است كه حتي اعتراض زيبيگنيو برژينسكي (مشاور امنيتي آمريكا در دوران كارتر) را نيز برانگيخت. آنچنان كه در مقاله اي با عنوان «اين پارانويا را متوقف كنيد» در روزنامه واشنگتن پست اين فيلم ها را خطري براي ايجاد هولوكاست مسلمانان ذكر كرد. اما خلاف جريان اين فيلم ها موجي از آثار ضدجنگ نيز درباره عراق در سال 2007 ايجاد شد. سه فيلم «موقعيت» به كارگرداني فيليپ هاس، «ويرايش» اثر براين ديپالما و «در دره خدايان» (در دره اله) ساخته پل هگيس، آثاري هستند كه نگاهي انتقادآميز به حضور آمريكا در عراق دارند. در اين ميان فيلم ويرايش (كه به عنوان هاي ديگري از جمله حذف شده نيز ناميده شده) بسيار بي پرده تر به جنايات غيرانساني آمريكا در عراق و توحش نظاميان اين كشور پرداخته است. اما فيلم «در دره خدايان» كمي در لفافه و در قالب يك اثر معماگونه به عمق فاجعه جنگ عراق اشاره نموده است. اين فيلم كه اخيرا براي بار دوم در سيما نمايش داده شده پيش از اين نيز در جشنواره بيست و ششم فيلم فجر نيز به نمايش درآمده بود. اين فيلم علي رغم جلب نظر منتقدان سينمايي اما از سوي مردم آمريكا چندان با استقبال روبرو نشد. در دره خدايان اگرچه اثري انتقادآميز نسبت به حمله آمريكا به عراق است، اما اگر با هوشياري به آن بنگريم متوجه مي شويم كه به هر حال اثري از هاليوود را شاهديم. هاليوودي كه بيش از هر چيز در پس حفظ منافع آمريكاست. فاجعه جنگ فيلم «در دره خدايان» براساس داستاني واقعي درباره يكي از سربازان آمريكا در عراق ساخته شده است. پيش از اين نشريات آمريكايي از ماجراي سربازي به نام ريچارد ديويس خبر داده بودند كه پس از بازگشت از عراق به قتل رسيد. اين فيلم نيز روايت سربازان آمريكايي و بحران هاي زندگي آن ها و خانواده ايشان است. فيلم با يك روز يكشنبه در آمريكا آغاز مي شود. هنك (با بازي تامي جونز) از سربازان آمريكا در ويتنام بوده كه اكنون پسرش همان نقش را اين بار در عراق ايفا مي كند. پسر بازگشته اما از او خبري نيست. به همين دليل هنك به جستجوي او مي رود. در ميان وسايلش تلفن همراهي را مي يابد كه فيلم هاي درون آن، عامل رمزگشايي معماي داستان هستند. هنك در مسير يافتن پسرش با واقعيات تلخي روبرو مي شود. فساد حاكم بر زندگي سربازان آمريكايي، بيماري هاي رواني و جنون آن ها، كه در نهايت منجر به قتل پسرش نيز شده اند، از جمله اين وقايع هستند. نمايي از دموكراسي آمريكايي فيلم «در دره خدايان» اگر چه اثري از دستگاه سينمايي آمريكا است و صرفا نگاهي انتقادي و از سر دلسوزي به حضور سربازان آمريكا در عراق دارد، اما اين نگاه برخلاف بسياري از آثار هاليوود، همراه با جسارت است. به طوري كه فيلم اخير پل هگيس را مي توان خلاف جريان آب در هاليوود دانست. به اين معني كه در تمام فيلم هاي به اصطلاح مستقل و ضدجنگ آمريكا نيز حس آمريكادوستي به مخاطب القا مي شود. اين هم از اعجاب و اعجاز سينماست كه قادر است علي رغم پرداخت ظاهري به يك موضوع، طوري از جادوي تصوير استفاده كند كه مفهومي وراي آنچه كه به آن تظاهر مي كند را در ضمير ناخودآگاه مخاطبش جا مي اندازد. نمونه اش تمامي فيلم هاي اليور استون است. هرچقدر هم به ظاهر ضدجنگ و منتقد دولت آمريكا به نظر مي رسند، اما در پايان باز هم اين آمريكاست كه پيروز است. يا همين فيلم قبلي پل هگيس، تصادف(crash) كه اثري انتقادآميز با رويكرد به وضعيت مهاجران خارجي در آمريكا بود. در آن فيلم هم اين پليس آمريكا بود كه حضوري قهرمانانه و منجي وار داشت.نگاه تحقيرآميز فيلم به مهاجران، به خصوص ايرانيان مقيم آمريكا كه جاي خود دارد. اما در فيلم «در دره خدايان» اين جريان كمي متفاوت است. هرچند آن طور كه اشاره خواهد شد، اين اثر نيز به نفع آمريكا است و آن طور كه بايد و شايد عمق فاجعه جنگ عراق را به نمايش درنياورده است. نكته مهم و درخور تأمل در اين فيلم استفاده از كاركرد پرچم آمريكاست. يكي از عناصري كه در فيلم هاي هاليوود نقش بسيار مهمي بازي مي كند، پرچم اين كشور است. اين بهره برداري حتي در فيلم تفريحي «مرد عنكبوتي 3» نيز ديده مي شود. به طوري كه در يكي از صحنه ها، وقتي پيتر پاركر قصد حمله به آدم بد فيلم را دارد، درنمايي كه پس زمينه آن نقشي از پرچم آمريكا وجود دارد، به سوي دشمن هجوم مي برد. در بسياري از فيلم هاي هاليوود، با نمايش يك صحنه غرورآميز از پرچم برافراشته آمريكا، ضربه كاري به مخاطب وارد مي شود. اما در فيلم «در دره خدايان» اين كار نه تنها نشده كه كاملاً برعكس اتفاق افتاده. در يكي از صحنه هاي آغازين فيلم، پرچم آمريكا را معكوس مي بينيم. هنك وقتي اين صحنه را مي بيند، به فردي كه اين كار را كرده است معترض مي شود و مي گويد كه «واژگون كردن پرچم يك نشانه بد بين المللي است. يعني ما يك عالمه مشكل داريم.» و با تعصب بسيار پرچم را درست مي كند. اما همين فرد پس از دنبال كردن ماجراي پسرش و با آگاهي يافتن از آنچه بر سر او آمده، در پايان فيلم به همان جا برمي گردد و پرچم آمريكا را دوباره واژگون مي كند. به اعتقاد فيلم،آمريكا امروز در جهان با مشكلات بسياري روبروست. اما فيلم «در دره خدايان» نيز هرچند ماهيتاً انتقادي ومخالف جنگ عراق است، اما به واسطه هويتي كه از آن برخوردار است، همچنان يك فيلم در راستاي منافع ملي آمريكا محسوب مي شود. همين كه فيلم به طور مستقيم به جنايات سربازان آمريكايي نمي پردازد، گواه اين مسئله است. جنگ آمريكا عليه عراق، يكي از خشونت آميزترين و مرگبارترين نبردهاي تاريخ است. به خصوص اين كه دراين جنگ، غيرنظاميان و مردم عادي،زنان و كودكان، بسيار موردتجاوز و قتل از سوي سربازان آمريكايي قرار گرفته اند. به طوري كه براي بسياري از سربازان آمريكايي تجاوز به عنف مردم عراق و كشتار آن ها تبديل به يك تفريح شده است. اين فاجعه تا آن حد است كه به اعتراف خوان كول، يكي از محققان آمريكا در زمينه مسائل خاورميانه، كشتار غيرنظاميان عراق توسط آمريكا، تنها در سه سال ابتدايي جنگ بسيار بيشتر از جنايات صدام عليه مردم عراق بوده است. اما در فيلم «در دره خدايان»دولت آمريكا بيش از آن كه به خاطر كشتار گسترده مردم بي دفاع و غيرنظامي عراق مورد محاكمه قرار گيرد، به دليل مشكلات سربازان آمريكايي موردانتقاد قرار مي گيرد. به اين ترتيب اين اثر، مرثيه اي براي جوانان آمريكايي محسوب مي شود كه قرباني زياده طلبي دولتمردان اين كشور مي شوند. ضمن اين كه به نظر فيلم شخصيت هنك را مي توان نماد ملت آمريكا دانست. شخصيتي به شدت اخلاق گرا، محكم و دوست داشتني كه پيش از اين جنگ ويتنام را هم پشت سر گذاشته بود و حالا از مرگ فرزندش درعراق ماتم گرفته است.
	نان قرض دادن در نشريات دولتي ¤ آبان 1380- سينماي نو در سال 1380 هفته نامه اي سينمايي باعنوان سينماي نو از سوي يك نهاد دولتي منتشر شد كه ديري نپائيد به دليل عدم اقبال عمومي و رويكرد پررنگ به سينماي خارج تعطيل شد. دست اندركاران اين هفته نامه براي اولين شماره اش نظرات برخي ها را درباره اين نشريه و سردبيرش كسب و درج كردند، (برخلاف مرسوم كه اين نوع نظرخواهي ها در مثلاً صدمين شماره گرفته و چاپ مي شود) يكي از منتقدين قديمي و مديرمسئول يك مجله در يادداشتي مفصل درباره سردبير اين هفته نامه نوشت: «... آقاي... باتوجه به كارهاي مطبوعاتي كه از او ديده ام، جوان خوش ذوقي به نظر مي رسد كه كارش را جدي مي گيرد.اين خوش سليقگي او از همان آگهي كوچك و ساده و زيبا و متفاوت مجله اش كه در ماهنامه... چاپ شده پيداست...» ¤ تير 1387- روزنامه ايران جوان خوش ذوق آن سال ها، اكنون طي يادداشتي در روزنامه ايران، آراي منتقدين رامورد تشكيك قرار داده- آنهم نه به خاطر كمبود چهره هاي انقلابي در ميان منتخبين جشن منتقدان- و مرقوم فرموده اند: «... هوش همه منتقدان را كه در نظرسنجي ده منتقد شركت كرده اند زير سؤال مي برم مي پرسم كه آيا دوستان مديريت جشن حاضرند آراي منتقدان را كامل و بي خدشه منتشر كنند تا معلوم شود كه چگونه منتقد تأثيرگذاري كه در سه دهه حيات نقد ايران و در چارچوب نظام اسلامي مؤثر بوده، نبوده و اگر نبوده چگونه...»
	خشونت بي سابقه در سينماي ايران با سلام و احترام خدمت دست اندركاران صفحه تصوير روز كيهان. به تازگي فيلمي با عنوان «پارك وي» به كارگرداني فريدون جيراني در شبكه نمايش خانگي توزيع شده است. روي بسته اين فيلم نوشته كه تماشاي آن براي افراد زير 16 سال توصيه نمي شود. اقدامي كه معلوم است تعمداً و از سوي توليدكنندگان فيلم صورت گرفته. زيرا به اين وسيله بيشتر جلب توجه مي كنند. اما مهم تر از اين مساله اين است كه پارك وي فيلمي فاقد هرگونه پيام براي خانواده ها و به شدت خشونت آميز است. به طوري كه از ابتداي انقلاب تاكنون فيلمي با اين شدت خشونت در سينماي ايران نديده ايم. اين فيلم نه تنها روي كودكان و نوجوانان تاثير مخرب مي گذارد، بلكه بزرگسالان نيز از تاثير منفي آن به دور نيستند. شايد باور نكنيد، اما فرزندم وقتي فيلم را ديد آنقدر تحت الشعاع قرار گرفته بود كه از ترس از منزل بيرون رفت .چرا مسئولان سينمايي كشور به چنين فيلم هايي اجازه ورود به ويدئو كلوپ ها و قرار گرفتن در دسترس خانواده ها را مي دهند؟ خانم بهلولي از تهران خوانندگان محترم، مي توانند نظرات خود در سه حوزه سينما، تئاتر و تلويزيون را از طريق نامه يا پست الكترونيك (ايميل) به نشاني مؤسسه كيهان ارسال نمايند تا از طريق صفحه تصوير روز منعكس شود.
	بررسي سينماي كمدي در شماره جديد نقد سينما ماهنامه تخصصي «نقد سينما» با پرونده موضوعي «سينماي كمدي»منتشر شد. به گزارش خبرنگار ما، علاوه بر اين پرونده، مقاله نقش فرهنگ در عرصه فرهنگ تخصصي، گفت وگو با بهرام توكلي (كارگردان پابرهنه در بهشت)، كارگاه فيلمنامه و... از ديگر مطالب اين شماره نقد سينما است. گفتني است، ماهنامه نقد سينما توسط حوزه هنري و به سردبيري عزيزالله حاجي مشهدي منتشر مي شود.