جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

دوشنبه 10 تير 1387 - 26 جمادي الثاني 1429 - 30 ژوئن 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189121
 

خواص مواد غذايي
اندام متعادل در كنار سلامتي
تهوع دوران بارداري
با هيجان آدامس نجويد!
در صورت تماس چشم با ماده شيميايي، شستشوي سريع با آب فراموش نشود
	خواص مواد غذايي امروزه بسياري از افراد مواد خوراكي خود را تنها براساس مزه و طعم آنها انتخاب و كمتر به خواص غذايي هر ماده خوراكي توجه مي كنند. شايد يكي از دلايل اصلي اين امر ناآگاهي از خواص موادغذايي گوناگون و نيز نيازهاي بدن انسان به هر يك از مواد مغذي است. بر همين اساس بر آن شديم تا برخي از معروف ترين خواص شماري از ميوه ها، سبزيها و مواد غذايي سودمند را در قالب جدولي به آگاهي خوانندگان گرامي برسانيم با اين اميد كه بتوانيد در انتخاب غذا به ارزش غذايي و خواص هر ماده متناسب با نيازهاي خاص بدن خود دقت بيشتري داشته باشيد.
	اندام متعادل در كنار سلامتي تناسب اندام در واقع نمادي از سلامتي عمومي بدن است و از آنجا كه چاقي و اضافه وزن، منشا بسياري از ناراحتي ها مانند بيماري هاي قلبي عروقي، فشار خون بالا، ديابت، مشكلات مفاصل و... است، همه مي بايست براي پيشگيري از ابتلا به اين امراض وزن متعادل خود را حفظ كنند. اما متأسفانه براي رسيدن به اين منظور، گاه افراد اقدام به رعايت رژيم هاي سخت و حتي من درآوردي مي كنند كه گرچه ممكن است در كوتاه مدت آنها را به اندام و وزن ايده آل برساند، اما عوارض شديدي به همراه دارد كه سلامتي را به خطر مي اندازد. به همين دليل پرواضح است كه نخست بايد جنبه سلامتي را در نظر گرفت و با رعايت اصول صحيح، به وزن ايده آل رسيد. در ادامه برخي نكات مهم را در مورد رژيم گرفتن و تناسب اندام در سنين مختلف مرور مي كنيم: تناسب اندام در بهار جواني 20سالگي سني است كه در صورت چاقي، وزن بايد به مقدار متناسب برسد و بعضي كمبودهاي تغذيه اي دوران نوجواني جبران شود. درست است كه لاغرشدن در جواني چندان مشكل نيست، اما حتما بايد از اشتباهات مربوط به اين موضوع اجتناب كرد. تقريبا به جرأت مي توان گفت كه همه خانم ها دوست دارند اندامي متعادل و متناسب داشته باشند، كه البته بعضي از آنها با رژيم هاي سخت و نادرست، مشكلات جدي براي سلامتي خود به وجود مي آورند. اما اولين نكته در مورد رژيم گرفتن، محاسبه نمايه توده بدن (BMI) است تا به اين منظور مشخص شود كه آيا فرد واقعا اضافه وزن دارد يا نه؟ براي اين منظور، وزن را برحسب كيلوگرم بر قد برحسب سانتي متر به توان 2 تقسيم كنيد و براساس معيار زير، وضعيت جسماني خود را تشخيص دهيد. به عنوان مثال اگر وزن شما 70و قد 175 باشد، نمايه توده بدن شما 22.9 خواهد بود. معيار وضعيت كمتر از 17 بسيار لاغر هستيد. بين 20-17 باز هم لاغر هستيد اما نه زياد. بين 24-21 از تناسب قد و وزن خوبي برخورداريد. بين 30-25 چاق هستيد. بالاتر از 30 خيلي چاق هستيد. بهترين شانس شما براي رژيم، مسلما انگيزه خواهد بود. همچنين توانايي بدن در كاهش وزن نيز بسيار مهم است كه دوران جواني بهترين زمان براي اين هدف است. در اين دوران حتما بايد به اصول تغذيه صحيح توجه شود. در واقع كم كم بايد با نوع تغذيه دوران نوجواني خداحافظي و برنامه غذايي سالم و كم حجم را رعايت كرد كه بهترين روش براي حفظ اندام مناسب در آينده خواهد بود. عمده ترين تهديدهاي سلامتي در دوران رژيم كاهش سريع وزن: معمولا افرادي كه دوست دارند سريع به اندام ايده آل برسند، از رعايت رژيم هاي سخت و محدودكننده نيز چندان احساس ناراحت
	تهوع دوران بارداري در طول نيمه اول حاملگي تهوع و استفراغ از شكايات شايع مي باشد بطور مشخص از چهار هفته بارداري شروع مي شود و تا حدود چهارماهگي (16 هفته) ادامه مي يابد. در حاملگي اول خانم هاي جوان بيشتر است و در حاملگي هاي بعدي تكرار مي شود. معمولاً شدت آن در صبح بيشتر است ولي گاهي در طول روز نيز ادامه مي يابد. بيماري صبحگاهي كه در 80-50 درصد زنان حامله وجود دارد عبارت است از تهوع همراه يا بدون استفراغ كه معمولاً در 3 ماهه اول حامگي بروز مي كند تهوع ممكن است با ساير نشان ها از قبيل خستگي، بي اشتهايي، سرگيجه، كج خلقي و اختلالات خواب همراه باشد البته برخي از زنان در موقع عصر يا ساعات شب به تهوع و استفراغ مبتلا مي گردند. استفراغ پس از 3 ماهه اول حاملگي ممكن است ناشي از عوامل ديگر از جمله انسداد روده، عفونت مجراي ادراري، آپانديسيت و... باشد از اين رو لازم است مراقبت بيشتري بعمل آيد. تهوع در دوران بارداري هرچند كه علت خاصي براي آن گزارش نشده است وليكن فاكتورهاي مستعدكننده شامل: ¤ عوامل فيزيولوژيك: كمبود ويتامين بعلت تغيير در متابوليسم پروتئين، پركاري تيروئيد و ترشح بيش از اندازه HCG(هورمون جفت)، تغيير در فيزيولوژي معده-روده اي. ¤ فاكتورهاي رواني، هيجاني ¤ عوامل فرهنگي و ارثي تهوع و استفراغ در حاملگي به دو دسته ساده و بدخيم تقسيم مي شود. تهوع و استفراغ ساده: بايد دانست كه با كاهش زياد وزن و تغيير زياد وضع تغذيه اي همراه نيست. به منظور جلوگيري از دهيدراتاسيون (از دست دادن آب بدن) زنان قادرند بخورند و به مقدار كافي مواد غذايي را نگه دارند. درمان: بندرت آنقدر موفق است كه مادر احساس راحتي كامل نمايد ولي احساس ناخوشايند بيمار به حداقل مي رسد. اغلب متخصصين روش هاي غيردارويي را تجويز مي كنند اين روش ها عبارتند از، مصرف غذا به ميزان كم و دفعات زياد، مصرف بيسكويت يا نان سوخاري قبل از برخاستن از رختخواب، درازكشيدن در طي بروز تهوع و استفراغ حاملگي، پرهيز از مصرف غذاهائيكه بروز علائم را تحريك يا تشديد مي نمايد. پي آمدهاي حاملگي: مطالعات نشان مي دهد كه بروز سقط، مرده زايي، مرگ نوزاد و زايمان زودرس در زناني كه تهوع و استفراغ را در حاملگي تجربه كرده اند كمتر از زناني است كه تهوع و استفراغ در زمان حاملگي نداشته اند. و به طور شگفت آوري سير حاملگي بهتري نسبت به سايرين دارند. استفراغ هاي بدخيم حاملگي: ظهور باليني اوليه آن به صورت استفراغ هاي متناوب، طولاني و شديد است (معمولا در 8-4 هفته حاملگي) و اين حالتي است كه معمولا شخص بيمار ناگزير مي شود در بيمارستان بستري گردد و عوارضي مثل كاهش وزن، دهيدراتاسيون، هيپوكالمي و يبوست و كتونوري و گاهي اوقات مشكلات جدي رواني را شامل مي شود. درمان: بستري شدن در بيمارستان در يك اطاق آرام، معاينه فيزيكي و شرح حال كامل براي هرگونه مشكل رواني و كمك به حل آن، كنترل علائم حياتي و وزن روزانه، استراحت معده بوسيله دريافت نكردن غذا از طريق خوراكي، داروهاي ضداستفراغ يا آرام بخش هاي ملايم، مشاوره رواني، به محض اينكه مريض توانست غذا را تحمل نمايد بايد وعده هاي متناوب به مقدار كم از غذاهاي خشك و زودهضم و مايعات مانند آب ميوه و چاي و شير استفاده نمود.
	با هيجان آدامس نجويد! به توصيه متخصصان، اگرچه آدامس جويدن در مواقعي كه دچار تنش و استرس هستيد مي تواند در بهبود حال شما و تخفيف تنش موثر باشد، اما بايد مراقب باشيد كه در اين كار افراط و زياده روي نكنيد. متخصصان مركز پزشكي دانشگاه تگزاس سوت وسترن در دالاس آمريكا متذكر مي شوند كه وقتي شما تحت استرس و فشار رواني هستيد ممكن است با شدت و فشار آدامس بجويد كه اين كار مي تواند آرواره شما را فرسوده كرده و تحليل ببرد. آدامس جويدن با شدت و هيجان مي تواند باعث خستگي و دردناك شدن آرواره شود. اين كار همچنين ممكن است به بروز نوعي مشكل مفصلي موسوم به TMJ منجر شود كه در اين حالت مفصل مربوط به استخوان گيجگاهي و فك زيرين آسيب مي بيند. اين عارضه مي تواند موجب بروز درد در ناحيه سرو گردن شده و فرد را در باز و بسته كردن آرواره با مشكل مواجه كند. اگر شما هم اين علائم را داريد چند روز از آدامس جويدن دست بكشيد و به آرواره خود استراحت بدهيد. اگر با اين راهكار علائم مزبور برطرف نشد، بايد با پزشك مشورت كنيد.
	در صورت تماس چشم با ماده شيميايي، شستشوي سريع با آب فراموش نشود براي پيشگيري از حوادث درمنزل بايد حتي الامكان مواد شيميايي خطرناك نظير مواد پاك كننده توالت ها و كف حمام و غيره را در مكان هاي امن و دور از دسترس اطفال قرارداد. در بسياري از موارد سوختگي چشم با مواد قليايي و اسيدي در صورت عدم درمان سريع منجر به از بين رفتن چشم و يا ايجاد آسيب هاي شديد غيرقابل درمان در آنها مي شود. صرف نظر از نوع عامل سوزاننده، بايد چشم را بلافاصله با آب معمولي بطور مداوم شستشو داد. هيچ اقدام درماني به اندازه سرعت شستشوي چشم با آب در زمان بروز حادثه مفيد واقع نمي شود. شدت آسيب چشم بستگي به قدرت تخريبي ماده شيميايي و از دست دادن فرصت ثانيه هاي اول براي شستشوي چشم دارد و براي انجام آن اضطراب و ترس بيمار و درد شديد نبايد مانع از انجام كار شود.