جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

دوشنبه 27 خرداد 1387 - 12 جمادي الثاني 1429 - 16 ژوئن 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189109
 

از همين حالا شروع كنيم 31 روش ساده براي پيشگيري از سرطان-2
حساسيت هاي غذايي كودكان
خداحافظ پوكي استخوان
	از همين حالا شروع كنيم 31 روش ساده براي پيشگيري از سرطان-2 همان طور كه در شماره قبل گفتيم نتايج تحقيقات پزشكان نشان داده كه تنها با ايجاد چند تغيير ساده در زندگي روزانه مي توان خطر ابتلا به سرطان را به طور قابل ملاحظه اي كاهش داد. اين نتايج در 31 نكته مهم زير به طور خلاصه ارائه شده است: 11- هر زمان كه مي خواهيد دستشويي برويد، سري به آشپزخانه بزنيد و يك ليوان آب بنوشيد، مطالعات منتشر شده در مجله پزشكي نيوانگلند چاپ 1996 نشان داده است كه خطر ابتلا به سرطان مثانه در مرداني كه روزانه 6 ليوان آب مي نوشند به نصف كاهش مي يابد. در پژوهش ديگري بين ميزان آبي كه زنان مي نوشيدند و خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ ارتباط ديده شد. با نوشيدن مقدار زيادي آب اين احتمال تا 45 درصد كاهش مي يابد. 12- عادت كنيد چايي بنوشيد. هزاران سال است كه در آسيا براي قدرت درماني چاي سبز ارزش قائل مي شدند. در دنياي غرب تحقيقات جديد نشان مي دهد كه چاي سبز از بروز امراض قلبي و هم چنين انواع سرطانها جلوگيري مي كند. برخي از دانشمندان معتقدند كه مواد شيميايي موجود در چاي سبز به نام اي.جي.سي.جي چه بسا يكي از قوي ترين تركيبات ضدسرطاني باشد كه تا به حال كشف شده است. 13- امشب يك ليوان ماءالشعير بنوشيد. ماء الشعير از بدن در برابر باكتري هلي كوباكتر پيلوري كه عامل بروز زخم هاي گوارشي و چه بسا سرطان است، محافظت مي كند. اما بيش از حد ننوشيد. در ضمن نوشيدن مشروبات الكلي خطر ابتلا به سرطانهاي دهان، گلو، لوله مري، كبد و سينه را افزايش مي دهد. 14- امشب چند ماهي آزاد ميل كنيد. مطالعات پژوهشگران استراليايي و كانادايي نشان داده است كساني كه در هفته 4 بار يا بيشتر ماهي مصرف كرده اند، تقريبا يك سوم كمتر از افراد به سرطان خون، سرطان مغز استخوان و لنفوم غيرهاجكين مبتلا مي شوند. پژوهشهاي ديگري نشان مي دهند كه رابطه اي ميان مصرف ماهيهاي چرب، آزاد، ماهي خالدار، حلوا، ساردين، ماهي تن و همچنين ميگو و صدف و كاهش خطر ابتلا به سرطان مخاط رحم در زنان وجود دارد و امگا3 موجود در آنها اين اثر شگفت انگيز را دارد. 15- هر روز صبح يك مولتي ويتامين بخوريد. پژوهشهاي زيادي نشان داده اند كه مصرف ميزان لازم ويتامين و مواد معدني عملكرد دستگاه ايمني بدن را بهبود مي بخشد و از انواع سرطان پيشگيري مي كند. 16- هر روز 15 دقيقه به طور مستقيم آفتاب بگيريد. حتما در مورد ويتامين D موجود در نور خورشيد شنيده ايد. توجه زياد ما به توصيه هايي درباره استفاده از كرم ضدآفتاب به صورت لايه هاي ضخيم روي پوست و خودداري از قرار گرفتن در معرض پرتوهاي خورشيد باعث شده است تا بسياري از ما از مواد ارزشمند موجود در نور آفتاب بهره كافي نبريم. پژوهشگران دريافته اند كه مصرف يا توليد مقدار ناكافي ويتامين D در بدن خطر ابتلا به بسياري از سرطانها همچون سرطانهاي سينه، روده، پروستات، تخمدان و معده را افزايش مي دهد. همين طور سبب افزايش بروز بيماريهاي مانند ديابت، تصلبهاي چندگانه و فشار خون بالا مي شود. بهترين منبع دريافت ويتامين D قرار گرفتن در معرض پرتوهاي UVB موجود در نور خورشيد طبيعي يا مصنوعي به مدت 15دقيقه در روز است و البته بايد از قرار گرفتن در معرض اين پرتوها براي مدت طولاني خودداري كرد. اين كار خطر ابتلا به سرطانهاي پوستي را افزايش مي-دهد. هم چنين مي توان از ويتامين D موجود در مكمل كلسيم استفاده كرد. البته به شرط آن كه مكملي را انتخاب كنيد كه هم كلسيم و هم ويتامين D داشته باشد. 17- زماني كه به كنار دريا مي-رويد يك ليوان به درد نخور هم در كيف بگذاريد، سپس آن را با كرم ضدآفتاب پر كنيد و به تمام سطح بدن خود بماليد. اين ليوان با گنجايش حدود 50 گرم همان مقدار ضدآفتابي را در خود جاي مي دهد كه متخصصان پوست براي حفاظت از پوست در برابر پرتوهاي سرطانزاي UV لازم مي دانند. استفاده از كرم ضدآفتاب را هم دو ساعت يكبار تكرار كنيد. 18 -يك كيوي را نصف كنيد و سپس داخل آن را با قاشق بيرون بياوريد و حال آن را بخوريد! كيوي نارنجك دستي كوچك سرشار از ضداكسيدانهاي ضدسرطاني است كه حاوي ويتامين هاي EC لوتئين و مس است. هم چنين مي توانيد دو تكه از يك كيوي بريده شده را به صورت چاشني تردكننده گوشت، روي تكه اي از گوشت كم چرب بماليد.
	حساسيت هاي غذايي كودكان طي بيست سال اخير شمار مبتلايان به حساسيت، دو برابر شده است. دادن زودهنگام غذاهاي متنوع و مختلف به نوزادان، يكي از علل بسيار مهم بروز حساسيت هاي غذايي است؛ چرا كه در اين سن، هنوز مخاط روده اي تكامل لازم را پيدا نكرده و نقش «فيلتر بودن» را به خوبي نمي توانند اجرا كنند و با انواع مواد غذايي مختلف در تقابل قرار مي گيرند. حساسيت غذايي نوزاد حتي ممكن است از دوران جنيني نيز وجود داشته باشد. خانم هاي بارداري كه زمينه ابتلا به آلرژي را دارند، مي بايست مصرف تخم مرغ و بادام زميني را در برنامه غذايي خود كم كنند و حدالامكان ميوه هاي غيربومي را ميل نكنند. بچه ها و بزرگسالان در مورد حساسيت هاي غذايي با هم تفاوت دارند. گرچه تنها 3.5 درصد بزرگسالان دچار حساسيت غذايي هستند، اما اين مشكل گريبانگير 10درصد كودكان است. دستگاه گوارش در سطح مخاطي، سيستم ايمني قوي دارد. اين سيستم از بدن در برابر آنتي ژن هاي ويروسي، باكتريايي و انگلي محافظت مي كند و با واكنش ايمني مؤثر، بدن را وادار به حذف آن ها مي كند. سيستم ايمني همچنين بايد پروتئين هاي موجود در مواد غذايي را نيز شناسايي كند تا اين مواد از طريق مخاط ها، وارد دستگاه گوارش شوند. هر ماده غذايي داراي تعداد بي شماري پروتئين مختلف است كه از بين آنها، بسياري حساسيت زا هستند. يك ماده غذايي ممكن است حتي حدود 40 ماده حساسيت زا داشته باشد. آمادگي ابتلا به حساسيت سازگاري طبيعي با پروتئين هاي غذايي ناآشنا، يك ويژگي بيولوژيك كاملا اصلي است. بعضي از بچه ها سابقه ارثي ابتلا به حساسيت دارند كه به آن «آتوپيك» اطلاق مي شود. «آتوپيك» زمينه ارثي ترشح پادتن هايي ضدمواد حساسيت زاي طبيعي (پروتئين هاي محيط) است كه از مجرا هاي طبيعي؛ پوست و مخاط تنفسي و گوارشي، با بدن ارتباط برقرار مي كند. شيرمادر و التهاب آلرژن هاي غذايي، نخستين گروه مواد حساسيت زاي طبيعي است كه با بدن ارتباط برقرار مي كند. در واقع مواد حساسيت زاي غذايي از طريق شيرمادر به نوزاد منتقل مي شود. اين مقدار بسيار پايين پروتئين هاي غذايي، بدون شك به سيستم ايمني نوزاد كمك مي كند تا قدرت ايمني افزايش يابد. در موارد حساسيت هاي ارثي، احتمالا يك اختلال در فرآيندها و ايجاد حساسيت وجود دارد. همچنين ممكن است حساسيت غذايي به علت وجود التهاب مخاط روده اي باشد. التهاب به علل مختلفي از جمله عفونت ويروسي، از بين رفتن فلور روده اي (باكتري هايي كه به طور طبيعي درون مجراي روده اي وجود دارند)، التهاب مخاط گوارشي، وجود ويروس يا قارچ روده اي و هر عامل افزايش دهنده نفوذپذيري روده به پروتئين هاي غذايي، پيش مي آيد. علائم حساسيت حساسيت نوزادان به مواد غذايي خيلي زود و حتي در دوران جنيني وجود دارد. حساسيت غذايي نوزادان معمولا با اسهال، استفراغ و دل درد بروز مي كند. آلرژي ممكن است باعث از بين رفتن پرزها و اسهال مداوم باشد، همان طور كه در موارد حساسيت به گلوتن (پروتئين گندم و ساير غلات) ديده مي شود. در بچه هاي بزرگتر، علائم حساسيت به حالات گوناگون مانند شوك آنافيلاكتيك (بيش حساسيتي)، كهير، ورم لب ها و زبان، درماتيت آتوپيك (بثورات خارش دار مزمن)، اسهال، استفراغ، اگزما، آسم، عفونت هاي مكرر گوش، حلق و بيني و... بروز مي كند. 3 تا 15 درصد حساسيت هاي غذايي به صورت شوك آنافيلاكتيك، 8 درصد به شكل آسم و 30 تا 50 درصد موارد به شكل حساسيت هاي پوستي (اگزما) ديده مي شود. هر چه حساسيت هاي پوستي شديدتر باشد، اين احتمال كه حساسيت غذايي علت آن باشد، بيشتر است. مهم ترين مواد غذايي آلرژي زا گرچه طبق تئوري ها، تمام مواد غذايي ممكن است آلرژي زا باشند، اما بعضي از آنها شدت بيشتري در ايجاد حساسيت دارند. تخم مرغ، ماهي هاي دريايي، ميوه هايي نظير فندق، بادام، گردو، زردآلو، گيلاس، به، هلو، سيب، گلابي، آلو، زيتون، شيرگاو، چغندر، گياهان چتري مانند رازيانه، هويج، زيره، جعفري، فلفل سبز و جانوران سخت پوست دريايي مانند ميگو، عامل بروز 90 درصد حساسيت ها هستند. از ديگر مواد غذايي كه 10 درصد آلرژي ها را موجب مي شوند، مي توان به ميوه هاي غيربومي (آناناس، موز، كيوي، خرمالو، انبه، نارگيل)، سبزيجاتي مانند لوبيا، باقلا، نخود، نخود فرنگي و سويا، آرد گندم، صدف، گوشت گاو، سيب زميني، گوشت مرغ و خردل اشاره كرد. سير، گوشت بره، مارچوبه، قهوه، شاه بلوط، شكلات، كلم قرمز، انگور، تربچه، پياز، پرتقال، ادويه، پسته، توت فرنگي، مخمرنان، قلوه، گوجه فرنگي و كنجد ديگر خوراكي هايي هستند كه به ندرت ممكن است باعث حساسيت شوند. تا قبل از يك سالگي، تخم مرغ، بادام زميني و شيرگاو مهم ترين مواد غذايي حساسيت زا هستند. تخم مرغ (31 درصد)، بادام زميني (18 درصد)، شير (12.5 درصد)، ماهي (12.5 درصد)، روغن بادام زميني و خردل خوراكي هايي هستند كه عامل حساسيت در كودكان يك تا سه ساله هستند. خردل خوراكي هايي هستند كه عامل حساسيت در كودكان يك تا سه ساله هستند. با بزرگ شدن بچه ها، با خوردن خوراكي هاي مانند ميگو، ماهي يا ميوه هايي مانند فندق، گردو و نظاير آن، حساسيت حادتر و به شكل كهير بروز مي كند. در موارد شديد، حساسيت بسيار خطرناك شده و موجب شوك آنافيلاكتيك همراه با دست دادن هوشياري و افت شديد فشار خون مي شود. زيرا بدن در برابر يك ماده آلرژي زا به عبارتي در مقابله با بعضي از مواد مصرف شده، از خود دفاع مي كند. در واقع يك واكنش شديد سيستم ايمني است كه پادتن هايي را عليه ماده غذايي «مخالف» توليد مي كند. ماده حساسيت زا با ورود به سيستم گردش خون باعث آزادسازي موادي مي شود كه رگهاي خوني را گشادتر كرده و افت فشار خون را باعث مي شود. تأثير برخي فاكتورهاي ديگر نيز در بروز حساسيت به خوبي روشن شده است كه از جمله تنوع زياد غذاها و استفاده زياد و فراگير از پروتئين هاي افزودني به مواد غذايي صنعتي به دليل خواص آنها و... را مي توان نام برد. كارخانجات مواد غذايي در واقع مرتباً تركيبات جديدي را به محصولات خود اضافه مي كنند. تشخيص حساسيت غذايي تشخيص حساسيت غذايي كار مشكلي است. براي اين منظور حتماً بايد به پزشك متخصص آلرژي و ايمني شناسي مراجعه كرد تا اقدامات لازم انجام گيرد. به عنوان مثال، كهير پس از غذا ممكن است يكي از علل اين مشكل باشد. اگر هيچ يك ازوالدين دچار حساسيت غذايي نباشند، اين احتمال در فرزند آنها 20 درصد است. اما در صورتي كه يكي از والدين مبتلا به اين مشكل باشند، احتمال به 40 درصد و اگر هر دوي آنها آلرژي داشته باشند، به 60 درصد مي رسد. اهميت مشكل مواد آلرژي زاي «پنهان» را نيز بايد مد نظر داشت. ليزوزوم موجود در سفيده تخم مرغ كه در تهيه بعضي پنيرها به كار مي رود مثالي از اين حالت است. روغن بادام زميني كه در توليد برخي شيرهاي رژيمي به كار مي رفت نيز عامل حساسيت هاي پوستي بود كه امروزه در تركيب اين شيرها به كار نمي رود. مطالعه بر روي كودكاني كه در دوران جنيني دچار حساسيت هاي غذايي هستند، نشان مي دهد كه مادران اين نوزادان در دوران بارداري، مقدار زيادي شكلات در حين تماشاي تلويزيون ميل مي كرده اند.
	خداحافظ پوكي استخوان طيبه فرقاني براي اينكه در دوران كهنسالي به پوكي استخوان دچار نشويم، براي اينكه در اين دوران دچار شكستگي متعدد استخواني و از كارافتادگي نشويم، بايد مبارزه را از دوران كودكي آغاز كنيم. البته براي اقدام درباره پوكي استخوان هيچ گاه زود يا دير نيست. هركس در طول زندگي اش مي تواند قدم هايي براي محكم كردن استخوان ها و سلامت نگه داشتن آنها بردارد. پوكي استخوان يا استخوانهاي سوراخ دار پوكي استخوان نوعي بيماري است كه به دليل كاهش شديد توده استخواني به وجود مي آيد و اين موضوع افزايش خطر شكستگي را به همراه دارد. به طوري كه حتي فشارهاي كوچك مثل خم شدن، بلندكردن يك جاروبرقي يا حتي سرفه مي تواند موجب شكستگي استخوان شود. با اين اوصاف پيشگيري از اين بيماري و مجهزشدن براي نبرد با آن چيزي نيست كه بتوانيم به سادگي از آن چشم پوشي كنيم. براي اين نبرد و موفقيت در آن بايد اطلاعات كامل درباره علت آن و راه پيشگيري آن داشته باشيم. 0بنابر تحقيقات و پژوهش هاي عملي، پوكي استخوان به دلايل مختلفي به وجود مي آيد كه از ميان اين دلايل و علت ها، مي توان به اين موارد اشاره نمود: مصرف ناكافي كلسيم- جنسيت- زايمان زياد و با فاصله كمتر از3 سال- عدم تعادل بين كلسيم و فسفر در رژيم غذايي- كمبود ويتامينD- سابقه خانوادگي در پوكي استخوان (پوكي استخوان در افرادي كه والدين يا خواهر و برادرشان مبتلا به پوكي استخوان بوده اند، به خصوص اگر سابقه شكستگي ناشي از پوكي استخوان داشته اند، خطر ابتلا به اين بيماري را افزايش مي دهد)- پوكي استخوان طبيعي ناشي از بالارفتن سن- استرس- لاغربودن- سيگاركشيدن- ورزش نكردن و نداشتن فعاليت بدني- مصرف بيش از حد كافئين- مصرف نوشابه- برخي بيماريهاي مزمن- بيماري صرع- مصرف درازمدت بعضي از داروها مانند پردنيزولون،كورتيزون، دگزامتازون، هورمون هاي تيروئيد، هپارين، تروكسات، داروهاي ضدتشنج و غيره- مي باشد. تمام اين علت ها قابل توجه هستند اما مصرف ناكافي كلسيم و جنسيت (زن بودن) در ايجاد اين بيماري از اهميت قابل توجهي برخوردار است، به گونه اي كه به گفته بسياري از صاحبنظران و متخصصين علوم پزشكي، اين دو عامل مهمترين علت ايجاد پوكي استخوان مي باشد. خانم ها و پوكي استخوان شكستگي ناشي از پوكي استخوان در زنان تقريبا دوبرابر مردان مي باشد. چرا كه كاهش بافت استخواني زنان در سنين پايين تر شروع مي شود. حاملگي در خانمها، نياز به كلسيم را بالا مي برد و اگر تغذيه مناسب صورت نگيرد كلسيم به ميزان كافي به بدن مادر نمي رسد، جنين كلسيم لازم را از ذخيره كلسيم مادر (استخوانهاي مادر) برداشت مي كند و به مرور بافت استخوان مادر پوك مي شود. دوران شيردهي هم بسيار مهم است و نياز به كلسيم بسيار زياد. بنابراين اكثريت خانمها در دوران حاملگي و شيردهي درصد پوكي استخوانشان بالا مي رود... علاوه بر اين، افت ناگهاني استروژن به دليل يائسگي در زنان كاهش بافت استخواني را تشديد مي كند. از 75 سالگي به بعد پوكي استخوان در زنان و مردان مساوي مي شود. همچنين به علت پوشش لباسي بيشتر در زنان جذب ويتامين D كمتر است، چون نور خورشيد كمتري دريافت مي كنند، جذب كلسيم كاهش مي يابد. همچنين عدم تعادل بين كلسيم و فسفر در رژيم غذايي، باعث كاهش مواد معدني بدن مي شود. گوشت از منابع خوب فسفر است بيشتر خانمهايي كه براي لاغرشدن از رژيم پر پروتئين پيروي مي كنند، به سبب جذب فسفر زياد به ميزان فراواني كلسيم از دست مي دهند و درمعرض پوكي استخوان قرار مي گيرند. مصرف كلسيم را فراموش نكنيم كلمه استخوان، محكم بودن را به ياد مي آورد. ماده اصلي كه سختي و شكل استخوان را به وجود مي آورد، كلسيم است. كلسيم كافي بايد در غذاي نوجوانان قبل از بلوغ وجود داشته باشد تا استخوانها، تراكم مناسبي پيدا كنند و در دوران سالمندي به پوكي استخوان مبتلا نشوند. مصرف روزانه چهار ليوان شير براي دريافت ميزان كلسيم مورد نياز بدن ضروري مي باشد تا از پوكي استخوان پيشگيري شود. طبق آمار 90درصد دختران و 70درصد پسران كلسيم كافي مصرف نمي كنند. شايد يكي از علل كاهش دريافت روزانه كلسيم جوانان و نوجوانان تغيير عادات غذايي درجامعه باشد. امروزه بچه ها دوست دارند نوشابه مصرف كنند تا شير. اين تمايل در كنار كاهش فعاليت جسماني، آنان را در درازمدت درمعرض خطر قرار مي دهد. مصرف شير بخصوص در طي سالهاي اخير 16درصد كاهش يافته و به همان ميزان، مصرف نوشابه ها افزايش يافته است. شكستگي، عارضه اصلي اين بيماري شكستگي، شايع ترين و جدي ترين عارضه پوكي استخوان است. اين شكستگي اغلب در ستون مهره و لگن رخ مي دهد. پيشگيري: كلسيم و ويتامين D كافي مصرف كنيد. بايد توجه داشت در دوره هاي مختلف زندگي ميزان نياز شما به كلسيم تغيير مي كند. در كودكي و جواني كه اسكلت شما رشد مي كند و زمان حاملگي و شيردهي بيشتر از هميشه به كلسيم نياز داريد. بعد از يائسگي هرچه مسن تر شويد، بايد كلسيم بيشتري مصرف كنيد. زنان يائسه اي كه هورمون درماني مي شوند روزانه بايد حداقل 1200ميلي گرم كلسيم و 400 واحد ويتامين D مصرف كنند و اگر هورمون درماني نمي شوند نياز به كلسيم بيشتري دارند.بهترين منبع غذايي كلسيم شامل لبنيات كم چرب- كلم بروكلي- ميوه جات- سبزيجات- حبوبات- خشكبار- تخم مرغ- جگر- غلات و ماهي مي باشد. ورزش كردن دركنار رژيم غذايي، فعاليت هاي ورزشي از اهميت خاصي برخوردار است. تراكم استخواني درخانم هايي كه سه بار در هفته و هر بار حدود 10 دقيقه فعاليت ورزشي دارند، بيشتر مي باشد. اگر به طور منظم ورزش كنيد، بيشترين سود را برده ايد، نرمش هاي استقامتي را با نرمش هاي تحمل كننده وزن تركيب كنيد. نرمش هاي استقامتي به استحكام عضلات و استخوان هاي دست ها و قسمت بالايي ستون فقرات كمك مي كند. درحالي كه نرمش هايي چون راه رفتن، دويدن، طناب زدن و اسكي بر استخوان هاي پا و پايين ستون مهره ها تاثير دارد. مبتلايان به پوكي استخوان چه كار كنند؟ در درجه اول، دو عامل اصلي يعني مصرف كلسيم و ورزش را فراموش نكنيم تا از پيشرفت آن جلوگيري به عمل آيد. از طرفي، هميشه بدن خود را در وضعيتي مناسب نگه داريد. وضعيت مناسب چگونه وضعيتي است؟ حالتي است كه سرخود را بالا نگه داشته و شانه ها عقب نگه داشته شده، پشت صاف و كمر قوس طبيعي داشته باشد. اين وضعيت از فشار اضافي روي ستون فقرات جلوگيري مي كند. فراموش نكنيد كه براي بلندكردن يك شيء روي زانوها خم شده و در حالي كه پشت كمرتان صاف است، آن را برداريد. به شدت مراقب باشيد كه زمين نخوريد، كفش هاي پاشنه بلند و لغزنده نپوشيد و مراقب سطوح لغزنده به خصوص در زمستان باشيد.