جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

یکشنبه 29 ارديبهشت 1387 - 12 جمادي الاول 1429 - 18 مه 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189088
 

موانع پيش روي ميراث فرهنگي و صنعت گردشگري را برداريم سند ملي طبيعت گردي اجرايي مي شود؟
	موانع پيش روي ميراث فرهنگي و صنعت گردشگري را برداريم سند ملي طبيعت گردي اجرايي مي شود؟ بخش دوم امروز يكشنبه - 29 ارديبهشت ماه- روز جهاني موزه و آغاز هفته بزرگداشت ميراث فرهنگي است.هر سال در اين هفته از سوي سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي برنامه هاي خاصي در معرفي مواريث مادي و معنوي در سراسر كشور برگزار مي شود، نشست هاي متعددي با حضور كارشناسان داخلي و خارجي برگزار و به تجزيه و تحليل انواع ميراث فرهنگي در ايران و جهان و راهكارهاي حفظ آن پرداخته مي شود، ورودي تمامي اماكن تاريخي، باستاني و موزه ها در سراسر كشور رايگان يا با نيم بها محاسبه مي شود و خلاصه برنامه هاي متنوعي در اين راستا اجرا مي گردد كه به خوبي مي تواند نقش مهم و موثري را در معرفي آثار تاريخي و فرهنگي داشته باشد. اما متاسفانه پس از پايان يافتن اين مدت كوتاه، به يكباره همه چيز به پايان مي رسد و ديگر تا سال آينده هيچ برنامه اي از ميراث فرهنگي در سطح وسيع ديده نمي شود. با اين حال لازم و ضروري به نظر مي رسد كه مسئولان ميراث فرهنگي كشورمان به دنبال ارايه برنامه هايي باشند كه تداوم داشته باشد و بتواند در جذب گردشگر موثر باشد. شعار روزهاي هفته بزرگداشت ميراث فرهنگي و روز جهاني موزه هر سال با آغاز هفته ميراث فرهنگي، سازمان مربوطه هر روز را با عنواني خاص نامگذاري مي كند و در همان روز بر اساس شعار اعلام شده برنامه هايي اجرا مي شود. عنوان روزهاي ميراث فرهنگي در اين هفته به شرح زير است: - يكشنبه 29 ارديبهشت؛ موزه عامل تحول و توسعه اجتماعي - دوشنبه؛ حمايت از مجموعه داران خصوصي سه شنبه؛ موزه ها پل ارتباطي فرهنگ ها چهارشنبه؛ بزرگداشت ملاصدرا، بزرگداشت ميراث فرهنگي معنوي پنج شنبه؛ گذشته، چراغ راه آينده - جمعه؛ خرمشهر، موزه زنده مقاومت - شنبه؛ از ميراث فرهنگي حفاظت كنيم. سند ملي طبيعت گردي يكي از مسايل مهمي كه درباره ميراث فرهنگي مغفول مانده عدم معرفي مكان هاي مهمي است كه در جاي جاي ايران زمين پراكنده شده و جزء مواريث ارزشمند تاريخي و فرهنگي ما محسوب مي شود، به بيان ديگر بايد گفت كه يكي از دلايل ناآشنايي مردم با اماكن تاريخي، مذهبي و فرهنگي كشورمان به ضعف اطلاع رساني توسط مسئولان برمي گردد و متاسفانه تاكنون برنامه اي مدون و جامع در اين راستا تدوين و به مرحله اجرا نرسيده است! ما طبق گفته مسئولان سازمان ميراث فرهنگي گردشگري و صنايع دستي، برنامه اي براي شناسايي ظرفيت هاي گردشگري و حفظ ميراث فرهنگي، تحت عنوان «سند ملي طبيعت گردي» تهيه و تدوين شده است. «آرش كوشا» دبير كميته ملي طبيعت گردي سازمان ميراث فرهنگي ضمن بيان اين كه اين مهم در قالب سند ملي طبيعت گردي كه سال گذشته تهيه و تدوين شده اجرا مي شود، مي گويد: اين سند مطالعه فعاليت ها و تجارب طبيعت گردي 48 كشور دنيا و موضوعات پرداخته شده به بحث اكوتوريسم طراحي و تدوين شده است.» دبير كميته ملي طبيعت گردي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، همچنين به شيوه تدوين اين سند اشاره مي كند و مي گويد: «اين سند بر اساس هفت استراتژي مهم از جمله ترويج و اطلاع رساني، آموزش، فرهنگ سازي، بازاريابي و تبليغات تدوين شده است، سال 1387 و 1388 دو سال پايه اجراي اين سند ملي در كشور ديده شده كه براي احقاق اين مهم به اعتبار ويژه اي نياز است كه در حال جذب منابع و اعتبارات خاص اين مهم هستيم.» دبير كميته ملي طبيعت گردي درباره ميزان اعتبار لازم در اين سند مي گويد: «220 ميليارد ريال اعتبار در سند ملي طبيعت گردي براي سال جاري به منظور اجراي برنامه هاي اين سند پيش بيني شده است كه استان هاي پيشتاز اين مهم بايد در جذب و اختصاص اين اعتبار همكاري صميمانه اي با سازمان ميراث فرهنگي داشته باشند.» ارزآوري و اشتغال زايي بارزترين موضوعي كه سبب گرديده ميراث فرهنگي و صنعت گردشگري در جهان از رونق خاصي براي كشورها برخوردار باشد، ارزآوري و اشتغال زايي اين صنعت است. دكتر «محمد پيرنيا» استاد دانشگاه و كارشناس امور فرهنگي مي گويد: «برخي از كشورهاي غربي به اين دليل كه از مواريث فرهنگي در ابعاد مادي و معنوي محرومند به ميراث سازي روي آورده اند و به عنوان مثال با معرفي كردن مكاني خاص قدمت صد يا دويست ساله اي براي آن مي سازند و با آب و تاب تمام به معرفي آن مي پردازند كه هم در جذب گردشگر بسيار موثر است و هم اشتغال زايي خاصي براي آن كشور دارد، حال كشور ما با دارا بودن اين همه افتخار تاريخي در موضوعات مذهبي، باستاني و فرهنگي متاسفانه در جذب گردشگر و معرفي اين آثار موفق نبوده است.» وي مي گويد: «اگر به همين كشورهاي حوزه خليج فارس نگاه كنيد مي بينيد كه عمده ترين درآمد آنها از راه جذب گردشگر خارجي تامين مي شود، اين در حالي است كه به اندازه يك هزارم كشور ما هم از آثار تاريخي بهره مند نيستند.» اين استاد دانشگاه به ضرورت توجه بيش از پيش به ميراث فرهنگي اشاره مي كند و مي گويد: «اگر به دنبال رهكارهايي باشيم تا بتوانيم به جذب گردشگر داخلي و خارجي بپردازيم قطعا مي توانيم شغل هاي متعددي را در حاشيه آن ايجاد كنيم، از جمله آنها رونق بازارچه هاي اطراف مكان هاي تاريخي و باستاني و رونق بخشيدن به امر صنايع دستي است.» حسين هاتفي فارمد، معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي نيز در اين باره مي گويد: «حفظ و احياي هنرهاي منسوخ شده توليد، توسعه و ترويج، ايجاد شهرك هاي صنايع دستي و آموزش كه يكي از مهمترين برنامه هاي جدي است، شش محور اصلي دولت در برنامه ريزي هاي كشور است.» اما معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي به مشكلي در بخش صنايع دستي اشاره مي كند و مي گويد: «مشكل جدي در اين بخش نبود بخش خصوصي در توليد، بازرگاني و صادرات صنايع دستي است، چرا كه دولت تصدي گري را در اين مسئله از خود جدا كرده، از طرفي هم صنايع دستي يك صنعت ارزآور و اشتغال زا محسوب مي شود، چرا كه ما مي توانيم ارزانترين شغل را در كشور با 500 هزار ريال ايجاد كنيم ولي براي صنعت مدرن بايد 500 ميليون ريال داشته باشيم.» نقش رسانه ها ضعيف است رسانه ها در معرفي آثار تاريخي، مذهبي و فرهنگي مي توانند نقش بسيار مفيد و ارزشمندي ايفا كنند، اما متأسفانه بايد اذعان داشت، تنها چيزي كه سبب گرديده مواريث فرهنگي ما اعم از مادي و معنوي ناشناخته باقي بمانند، ضعف اطلاع رساني است. «مهدي منتظرقائم» استاد علوم ارتباطات ضمن تاكيد بر ضرورت اطلاع رساني دقيق رسانه ها در حوزه ميراث فرهنگي، مي گويد: «رسانه ها بايد در ابتدا پيرامون ميراث فرهنگي تحقيق و بررسي كنند تا در مواقع لزوم بتوانند مستند و مستدل از آن دفاع كرده و اطلاع رساني صحيح كنند و در واقع روزنامه نگاران و خبرنگاران ميراث فرهنگي بايد در عين حال پژوهشگران اين حوزه بوده و همچنين از آگاهي هاي حقوقي كافي برخوردار باشند.» اين عضو هيئت علمي دانشگاه تهران تمام بخش هاي ميراث فرهنگي را نيازمند تحقيق موشكافانه مي داند و مي گويد: «ميراث فرهنگي بخش مهمي از هويت هر ملت است و رسانه ها ابزار موثر و پرمخاطبي براي شكل گيري و شناخت صحيح از ميراث فرهنگي هستند، از اين رو هرگونه خطا در اطلاع رساني اين حوزه اثرات منفي جبران ناپذيري در جامعه دارد و در نگاه كلان تبعات مخرب آن با توجه به اهميت جهاني و استراتژيك ميراث فرهنگي، وجهه بين المللي پيدا مي كند.» منتظرقائم، آموزش را در فرهنگسازي مهم مي داند و مي گويد: «از عكس، فيلم هاي مستند و جلسات گفتگو به عنوان بهترين قالب و روش ها در اين زمينه مي توان استفاده كرد.» توزيع 2 ميليون سفر كارت اسفنديار رحيم مشايي، معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، چندي پيش در يك نشست خبري در شيراز به توزيع 2 ميليون سفر كارت و شناسايي 300 مسير سفر در كشور اشاره نموده و مي گويد: «در تمام كشورهايي كه سفر به صورت سازمان يافته و با تور انجام مي شود و صنعت گردشگري در آن نقاط رونق دارد سفر ارزان قيمت در دستور كار قرار دارد، ما نيز بايد اصل انجام سفر را ارزان كنيم تا انگيزه سفر به وجود آيد، چرا كه صنعت گردشگري باعث توزيع ثروت، رشد اقتصادي و ايجاد اشتغال در كشور مي شود.» رحيم مشايي با اشاره به اينكه برنامه ريزي براي ايجاد امكان سفرهاي انبوه همزمان با توزيع كارت سفر انجام شده است، مي گويد: «دولت بنا دارد در بودجه سال 1387 اعتبارات رفاهي ادارات را افزايش دهد تا كارمندان بتوانند با استفاده از تسهيلات در نظر گرفته شده زماني از سال را به سفر اختصاص دهند.» معاون رئيس جمهور با اشاره به اينكه در توزيع سفر كارت بيشتر سفرهاي انبوه مورد نظر بوده است، مي گويد: «استفاده كنندگان از اين كارت امكان برخورداري از تخفيف هاي مراكز خدمت رساني گردشگري در نقاط مختلف را خواهند داشت، سفر كارت خدمات متنوعي را براي گردشگران در بر دارد، اگر كسي نخواهد در سفر پول همراه داشته باشد، مي تواند پول خود را در اين كارت ها همانند كارت هايي كه بانك ها ارايه مي دهند نگهداري كند.» گفته مي شود كه سفر كارت ها در تمامي مراكز گردشگري، رفاهي، هتل ها، مهمانپذيرها ايستگاه هاي اتوبوس برون شهري و فروشگاههاي كشور قابل ارايه و استفاده است. رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در پاسخ به اين سؤال كه اگر كسي سفر كارت نداشته باشد نمي تواند از سفر ارزان برخوردار باشد، مي گويد: «سفر كارت به اين معنا نيست كه اگر كسي كارت نداشته باشد نمي تواند از خدمات سفرهاي ارزان قيمت استفاده كند و افرادي كه مايل به استفاده سفرهاي ارزان قيمت باشند مي توانند با مراجعه به مسيرها و آژانس هاي پيش بيني شده از مزايا و تخفيف اين سفرها استفاده كنند.» الحاق به كنوانسيون ميراث فرهنگي زير آب كارشناسان ميراث فرهنگي معتقدند كه پيوستن ايران به كنوانسيون حمايت از ميراث فرهنگي زير آب مي توانيم به خوبي از اين ميراث فرهنگي حمايت هاي لازم را انجام دهيم. علي ليالي، مديركل امور مجلس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري از لايحه الحاق ايران به اين كنوانسيون در نوبت صحن مجلس خبر مي دهد و مي گويد: «موضوع الحاق جمهوري اسلامي ايران به كنوانسيون حمايت از ميراث فرهنگي زير آب به تصويب هيئت دولت رسيده و لايحه آن در كميسيون فرهنگي مجلس مورد بررسي قرار گرفته است و در حال حاضر اين لايحه در نوبت بررسي و تصويب در صحن علني مجلس است كه اميدواريم هرچه زودتر اين لايحه به تصويب برسد و ايران نيز جزء كشورهاي عضو اين كنوانسيون بين المللي شود.» مديركل امور مجلس سازمان ميراث فرهنگي با بيان اينكه كنوانسيون حمايت از ميراث فرهنگي زير آب در سي و يكمين اجلاس كنگره عمومي يونسكو به تصويب رسيده است، مي گويد: «توجه روزافزون جوامع بشري به ميراث فرهنگي زير آب حق انكارناپذير مردم در دسترسي به اطلاعات و بازديد از اماكن زير آب، برنامه ريزي براي مقابله با تهديداتي كه موجب ويراني ميراث فرهنگي زير آب مي شود از جمله دلايل تصويب اين كنوانسيون در كنگره عمومي يونسكو است.» يكي از ميادين اصلي آلمان به نام فردوسي مي شود چندي پيش همزمان با روز بزرگداشت فردوسي، مديركل بنياد فردوسي از نامگذاري ميدان اصلي شهر فريدريش هافن آلمان به نام اين شاعر حماسه سرا خبر داد. به نقل از خبرگزاري ميراث آريا، فريدريش هافن شهر محل اقامت تيم ملي فوتبال ايران در جام جهاني دوره قبل است و شهردار اين شهر نيز فردي ايران دوست به حساب مي آيد. مديركل بنياد فردوسي در اين باره مي گويد: «قرار است در پاييز سال جاري هفته فرهنگي فردوسي در آلمان با حضور برخي شاهنامه پژوهان برگزار شود در حاشيه اين هفته فرهنگي، تنديس فردوسي از سوي بنياد ساخته شده است و در ميدان اصلي شهر فريدريش هافن آلمان رونمايي مي شود و با حضور شهردار اين شهر نام ميدان اصلي شهر به نام فردوسي نامگذاري شود.» اين هفته فرهنگي با همكاري سفارت ايران در آلمان برگزار مي شود.