جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

پنجشنبه 26 ارديبهشت 1387 - 9 جمادي الاول 1429 - 15 مه 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189086
 

مسير اطلاع رساني را بازسازي كنيم سيستم اطلاع رساني همچنان با مشكل روبه روست
	مسير اطلاع رساني را بازسازي كنيم سيستم اطلاع رساني همچنان با مشكل روبه روست حسن آقايي سايه زدن مديريتي دستگاه هاي پاسخگو بر روند اطلاع رساني دقيق، شفاف و موثق، نهال بي اعتنايي را در زمينه افكار عمومي بارور مي كند. اين كه برخي مسئولان اداري- اجرايي تمايل و علاقه ضعيفي در پاسخگويي به دست اندركاران رسانه ها از خود نشان مي دهند و در رويارويي با نمايندگان افكار عمومي مصلحت انديشي را پيشه مسئوليت پذيري خود مي كنند در واقع پل انتقال اطلاع رساني را معلق و ناهموار مي نمايند. در اين حالت، سرگرداني و آشفتگي در نفس مبادلات ارتباطي به وجود مي آورند. همت مسئولانه مديريت هاي كلان در عرصه روابط عمومي و اداري و حضور فعالانه رسانه هاي متعهد و البته باور افكار عمومي و توجه به توسعه فرهنگ پويا در گستره جامعه، در وجود يك سيستم روان و جامع اطلاع رساني مي تواند تحقق يابد. بايد براي ايجاد شوق و باور مخاطبان در رويكرد صميمانه تر به روابط عمومي ها، اين اصل را نهادينه كرد كه مسئولان در هر رده و پست پذيري، همواره پاسخگوي افكار عمومي جامعه مان باشند. هنر استفاده از روابط عمومي «روابط عمومي، هنر كاربرد خردمندانه از ابزار رسانه اي براي حضور در سطح افكار عمومي است و اين هنر با گشودن درهاي ورودي به سوي رسانه ها نمود مي يابد.» بخشي از نظرات منصور قمشه، مديركل روابط عمومي و تبليغات كميته امداد را خوانديد. وي كه به عنوان چهره ماندگار سمپوزيم بين المللي روابط عمومي نيز انتخاب شده در تعريف، نقش و جايگاه روابط عمومي، از آن به عنوان زبان گوياي هر سازمان ياد مي كند و آن را دانشي كه به وسيله آن سازمان ها آگاهانه مي كوشند به مسئوليت اجتماعي خويش عمل كنند، مي داند. وي با اشاره به ديدگاه هاي رهبر معظم انقلاب اسلامي درباره ضرورت توجه به اطلاع رساني از تلاش در امر اطلاع رساني، ضرورت رفع موانع و نقايص، فعاليت بيشتر روابط عمومي هاي دولتي، صداقت و صراحت در اطلاع رساني به عنوان محورهاي مهم بيانات رهبري نام مي برد و تأكيد مي كند: «روسا و مديران ارشد دستگاه ها و سازمان ها براي اعمال مديريت بهتر و صحيح تر و حفظ جايگاه سازمان متبوع نيازمند كسب ديدگاه ها و اطلاعات لازم بوده و به همين دليل نقش ابزار اطلاع رساني و ارتباطي از ضرورت بسيار بالايي برخوردار است.» اما اين كه چرا برخي از روابط عمومي ها تسهيل كننده ارتباطات و اطلاع رساني نيستند؟، مديركل روابط عمومي كميته امداد امام، معتقد است اولين و اساسي ترين وظيفه و رسالتي كه برعهده روابط عمومي هاست، ايجاد تسهيلات و روان سازي ارتباط بين مخاطبان اعم از داخلي و بيروني است. تسهيل ارتباط كاركنان با مدير يا مديران ارشد سازمان و سازمان با مردم و بالعكس، تعاملي دوسويه است. چنانچه درفرآيند ارتباطات، مانع و مشكلي مشاهده شد بايستي بدانيم يك عامل تخريبي دربدنه و كاركرد روابط عمومي رسوخ كرده و وجود دارد. وي دراين باره توضيح مي دهد: «عدم اطلاعات صحيح و مغاير با واقعيت و حقيقت، بهره نبردن از كارشناسان و افراد متخصص، نبود انگيزه لازم بين كاركنان يك روابط عمومي، بيگانه بودن روابط عمومي با تمايلات و ويژگي هاي مخاطبان، فقدان ابزار و لوازم مناسب (سخت افزاري) در روابط عمومي، عدم يك برنامه و طرح استراتژيك و موثر اطلاع رساني و انتخاب در يك رسانه براي اطلاع رساني از جمله عواملي هستند كه مي توانند ارتباطات را دچار وقفه و كم اثر كنند. لذا به منظور تسهيل در ارتباطات سازمان با مخاطبان خود مي بايستي از استراتژي مثبتي مبني بر اطلاعات صحيح و مستند بهره برد و پس از شناسايي و تجزيه و تحليل مخاطبان و گروههاي هدف و شناخت تمامي ويژگي هاي آنان، يك برنامه مدون و اساسي طراحي كرد. وي ضرورت بهره مندي از افراد آگاه و مجرب را يادآور مي شود و مي گويد: «بايد در يك زمان مناسب اطلاعات صحيح و روشن را ازطريق رسانه و برنامه مورد وثوق مخاطب، منتشر و پخش كرد. درعين حال، راه ارتباط دوسويه و تعاملي را نيز براي مردم بازگذاشت به طوري كه عموم مردم و اصحاب رسانه ها به آساني بتوانند با سازمان ارتباط برقرار كنند و به اصطلاح، در سازمان به روي آنان هميشه باز باشد.» رسانه و روابط عمومي مكمل يكديگرند اگر... «فريبا كيا» معاون پژوهشي و برنامه ريزي اداره كل روابط عمومي وزارت آموزش و پرورش، به واكاوي دليل عدم كارايي موثر برخي از روابط عمومي ها با رسانه ها مي پردازد و مي گويد: «آسيب شناسي عدم ارتباط و تفاهم مناسب رسانه ها با روابط عمومي از زواياي متعددي قابل بحث است. بخشي از آن به دليل اهداف ارتباط و كاركردها و مأموريت هاي اين دو نهاد است. اگر چه در شرايط ايده آل رسانه و روابط عمومي بايد به يك نقطه واحدي برسند و همپوشاني داشته باشند اما در واقعيت اينگونه نيست، در حالي كه روابط عمومي با رسانه داراي وجوه مشترك از نظر ماهيت، وظايف و مأموريت ها است اما در همين حال، تفاوت هايي نيز وجود دارد.» وي بر اين باور است كه: «درصورتي كه اين تفاوت ها به درستي بررسي و شناخته نشوند، به گله مندي و بروز دشواري در وظيفه اطلاع رساني طرفين منجر مي شود.» به باور وي، رسانه ها اغلب دنبال ضعف هاي دستگاه و يا نكاتي هستند كه افكار عمومي يا مسئولان را نسبت به رفع آن، حساس سازند و در شرايط مطلوب به رفع آن نقيصه كمك كنند. وي درعين حال مي افزايد: «اغلب روابط عمومي ها و مسئولان كم و بيش در همه دستگاهها سعي در برجسته سازي نكات مثبت و شرح و تحليل دستاوردهاي درخشان دارند درحالي كه اين امر ممكن است براي رسانه يا مطبوعات چندان جالب و مخاطب پسند نباشد. «خانم كيا» مي افزايد: «رسانه ها از مسئولان انتظار دارند كه مثلا آخرين اطلاعات، تصميمات، آمار و نظرات خودشان را در اسرع وقت در اختيار و معرض قضاوت افكارعمومي قرار دهند درحالي كه چه بسا ممكن است بنا به تشخيص آنان، شرايط دروني و بيروني براي بيان موارد مذكور مهيا نبوده و نباشد و يا اصولا به آنچه كه به عنوان داده ها و اطلاعات باشد، اطمينان كافي نداشته باشند. درچنان مواقع، عدم تفاهم و درك متقابل، مشكل زا است.» مسئولان بايد پاسخگو باشند معاون پژوهشي و برنامه ريزي اداره كل روابط عمومي وزارت آموزش و پرورش، مي گويد: «به هر حال براي ارتقاي دوستي و نزديكتر شدن رسانه و روابط عمومي ها، اولين شرط، اعتماد متقابل است. رسانه ها بايد امنيت، آرامش و باور لازم را در پاسخگويي ايجاد كنند كه رسانه ها ياور و ياريگر روابط عمومي ها است و در پي ضعف ها و يا مچ گيري از آنها نيست. در مقابل، مسئولان نيز بايد به جايگاه، رسالت و وظيفه مطبوعات و رسانه ها واقف باشند و به آنها براي اطلاع رساني دقيق، شفاف و سريع كمك كنند و تمهيدات لازم براي اين منظور را فراهم كنند. به گفته وي، مسئولان در برابر مردم و نسبت به تصميم ها و عملكردهاي شان بايد پاسخگو باشند و اين حق رسانه و مردم است كه از آنها سوال كنند و پاسخ بخواهند و اين كه همكاري دو طرفه نيازمند فضاسازي و ايجاد اعتماد، آگاهي، باور و احساس مسئوليت است.» شفاف سازي اطلاع رساني سازمان ها «صمدي راد» مدرس علوم ارتباطات اجتماعي پيشنهاد مي دهد كه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، چارت نهاد روابط عمومي كشور را تعيين و حتي مديران روابط عمومي ها را با تكنيك هاي نو آشنا و به سازمان ها معرفي كند. به اعتقاد وي اين روش سبب مي شود مدير نه تنها از حقوق سازمان متبوع كه از حقوق مردم نيز حمايت كند. اين مدرس، همچنين بر اين موضوع تاكيد مي كند كه روابط عمومي ها بر وظيفه اطلاع رساني و نظرسنجي، در انجام كار ارتباط ميداني، نقطه نظرات مردم را دريافت و به مدير يا بالاترين مقام سازمان خود منعكس كنند. حتي اين موضوع كه مدير با رسانه هاي گروهي چطور مصاحبه كند را در متن وظايف خود لحاظ كند. به هر حال اطلاعات در وهله اول در دست روابط عمومي است. «صمدي راد» در فرآيند ديدگاه هايش توان، برد و تجهيزات نوين ارتباطات جهاني رسانه ها را ترسيم مي كند و بر اين مبنا، پنهان كاري خبري در سازمانها را بر نمي تابد. او در اين باره مي گويد: «در دوره اي كه مي گويند عصر قدرت رسانه ها است، چيزي در جوامع مخفي نمي ماند. لذا بايد همه چيز شفاف باشد. در عصر حاضر كه نهاد روابط عمومي ابزارهاي مدرن ارتباطي در اختيار دارد، ديگر موضوعي مخفي نمي ماند چرا كه دوره و اقتضاي جهاني، شفاف سازي روابط است كه بتوان مشكلات، محدوديت ها و... را مطرح كرد. با توجه به اين موارد، ما نبايد هيچ وقت در مقابل جرايد و افكار عمومي موردي را مخفي كنيم. اتفاقا منافع هر سازمان در اين است كه اطلاعات خود را به طور شفاف در اختيار افكار عمومي قرار بدهد. كم توجهي، عدم پاسخگويي و پنهان كاري نشانگر آن خواهد بود كه مديريت ها مشكل دارند كه اطلاعات- تعريف شده علمي- را در اختيار جامعه قرار نمي دهند زيرا هدف شان آن است كه پس از پايان كار- دوره كارگزاري- خود، آن اطلاعات به دست ديگري نرسد و اين كه مردم بدانند كارهاي انجام شده ريشه فرهنگي دارند.» «خانم كيا» همچنين در بخشي از نظرات خود، آنجا كه به مبحث تعريف و جايگاه روابط عمومي توجه مي كند، با بيان اين كه هر يك از دستگاه ها و سازمان ها به تعريف و جايگاه روابط عمومي پرداخته اند، مي گويد شايد كلي ترين تعريف براي روابط عمومي با توجه به مهم ترين وظيفه آن كه قابل فهم و درك مناسبتري باشد «برقراري حسن ارتباط سازمان يا دستگاه با مردم» است.