جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

چهارشنبه 25 ارديبهشت 1387 - 8 جمادي الاول 1429 - 14 مه 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189085
 

...عجم زنده كردم بدين پارسي به بهانه روز بزرگداشت فردوسي
حمايت ازمردم غزه در مسابقه بين المللي كاريكاتور
	...عجم زنده كردم بدين پارسي به بهانه روز بزرگداشت فردوسي ليلا كريمي شاهنامه بزرگترين اثر منظوم دوره ساماني و غزنوي امروز به عنوان سند هويت ملي ايرانيان و حافظه تاريخي ايران شناخته مي شود و هر ساله در اين روز، مقام والاي اين حكيم فرزانه را در كشورهاي فارسي زبان، به خصوص ايران، مي ستاييم. ابوالقاسم فردوسي، حماسه سرا و شاعر قرن4 هـ.ق به سال 329 هـ.ق در روستايي نزديك شهر طوس به دنيا آمد و اكنون حدود هزارسال از تاريخ عمر وي مي گذرد. فردوسي نزديك به سي سال از بهترين ايام زندگي خود را وقف سرودن شاهنامه كرد و بر سر اين كار جواني به پيري رساند. او خود مي گويد: بسي رنج بردم در اين سال سي عجم زنده كردم بدين پارسي پي افكندم از نظم كاخي بلند كه از باد و باران نيابد گزند بناهاي آبادگردد خراب زباران و از تابش آفتاب فردوسي به سال 370هـ.ق شاهنامه را به نظم درآورد و به دليل تنگدستي در پايان كار سرودن شاهنامه به گمان اينكه سلطان محمود غزنوي قدر شاهنامه را خواهد شناخت شاهنامه را به وي عطا كرد و راه غزنين در پيش گرفت، اما به دليل حسدورزي شاعران دربار، فردوسي مورد بي مهري محمود غزنوي قرارگرفت و خشم وي را برآشفت و از رستم به زشتي يادكرد و گفت: «شاهنامه خود هيچ نيست مگر حديث رستم، و اندر سپاه من هزار مرد چون رستم هست.» اما امروز شاهد آن هستيم كه طبع لطيف و سخنان شيرين حكيم طوس از محدوده دربار غزنوي پا را فراتر گذاشته و شيفتگان ادب فارسي و فارسي زبانان را به خود جذب كرده است. جمهوري اسلامي ايران در اين سالها در ترويج زبان فارسي در بين كشورهاي همسايه به خصوص تاجيكستان و افغانستان تلاش هاي زيادي كرده است به طوريكه امروز كتابهاي شاعران بزرگ ما چون فردوسي، سعدي، خيام و جامي در كشور تاجيكستان تدريس مي شود. پروفسور رحيم قبادياني، استاد زبان و ادبيات فارسي تاجيكستان با اشاره به تأثير فرهنگي «فردوسي» در تاجيكستان دوران شوروي مي گويد: «در خانه همه مردم تاجيكستان فردوسي حضور داشت و مردم با خواندن شاهنامه زبان فارسي خود را حفظ مي كردند تا با شوروي مقابله فرهنگي كنند. از اين جهت تاجيك ها خيلي به فردوسي بدهكار هستند.» اما اين روزها حرف و حديث هاي ضد و نقيضي راجع به زبان فارسي در تاجيكستان جريان دارد كه يادآور حضور ستيزه جويان و مخالفان زبان فارسي در دوران شوروي است؛ چندي پيش عبدالجبار رحمانوف، وزير آموزش و پرورش تاجيكستان با بيان آنكه خط فارسي همان خط عربي است(!) عنوان كرده بود كه ضرورتي براي روي آوردن به خط فارسي (عربي) نمي بيند همچنين رئيس جمهور تاجيكستان امامعلي رحمان اعلام كرده است كه طي 10سال آينده به خط عربي روي نخواهند آورد! اين در حالي است كه رحمانوف سه قهرمان تاريخي ملت خويش را كه همگي، فارس زبان بوده اند؛ فردوسي، كوروش و اسماعيل ساماني معرفي كرده كه نشان دهنده ژرفاي روابط ديرينه ميان ايران و تاجيكستان است. به گمان عده اي از به اصطلاح صاحبنظران و روشنفكران تاجيكستان، زبان تاجيك، زباني مستقل از فارسي است. كه طي چند سال اخير در سايه زبان فارسي قرارگرفته است و براي اثبات ادعايشان سعي كرده اند از جنبه هاي سياسي به اين موضوع بپردازند. با نگاهي به تاريخ سده هاي نخستين اسلامي ايرانيان، به نظر مي رسد پس از آنكه عرب ها ايران را تسخير كردند، ايرانيان مسلمان تلاش كردند شيوه نوشتن قرآن را كه در آن ابهاماتي بود، بهبود بخشند. از سويي ديگر چون بيشتر عرب ها خواندن و نوشتن نمي دانستند ايرانيان را براي كارهاي ديواني استخدام كردند. ايرانيان ديوان سالار با نيم نگاهي به خط پهلوي تلاش كردند بر دقت و وضوح شيوه نوشتار و مشكلات خط عربي فايق آيند. همچنين به علت رواج نامه نگاري هاي ديواني، كم كم خط مانوي و پهلوي جاي خود را به الفباي فارسي داد. بيشتر افراد گمان مي كنند كه ايرانيان خط كنوني خود را از عرب ها وام گرفته اند، حال آنكه خط فارسي در شكل گيري خط عربي تأثيرگذار بوده است. لازم به ذكر است كه زبان فارسي مراحل تكاملي زيادي را طي كرده و از كلمات زبان هاي مختلف از جمله عربي و تركي وام گرفته است كه امروز آن را با نام واحد زبان فارسي مي شناسيم. درحال حاضر تاجيكستان به عنوان يك كشور مستقل كه سرنوشت خود را آزادانه به دست خود رقم زده است، به فكر بازسازي هويت «زبان» خود است. عده اي از صاحبنظران و ستيزه جويان فرهنگ و زبان فارسي براي احياي زبان دراين كشور آب به آسياب دشمنان فرهنگي ايران بزرگ مي ريزند. در حقيقت اين اشتباه بايد براساس منطق، واقعيت و سابقه تاريخي ايران اصلاح شود، زيرا اين زبان در هيچ دوره اي از تاريخ به نام ديگري ثبت و ياد نشده است، به طوري كه در تاجيكستان از زبان فارسي با نام «خط نياكان» ياد مي شود. امروز هم بسياري از مردم تاجيكستان با ميراث مكتوب فارسي مأنوس هستند و اين ميراث را همچنان حفظ كرده اند، به همين جهت يكي از مراكز فرهنگي جمهوري تاجيكستان «بنياد زبان فارسي تاجيكي» است كه هدف آن ترويج زبان و ادبيات فارسي است. همچنين محمد عاصمي رئيس پيشين فرهنگستان علوم تاجيكستان عنوان كرده بود كه پارسي، دري و تاجيكي در واقع يك زبان واحد هستند، هرچند ميان آنها تفاوت هاي زيادي از نظر گويش و ساختار واژگان وجود دارد. وي درجاي ديگر نيز عنوان كرد كه «ادبيات كلاسيك ما به زبان پارسي دري نوشته شده است و دارايي مشترك ايرانيان، افغان ها و تاجيك ها است.» درست در همين زمان ها بود كه تاجيك ها به فكر تصويب و تدوين قانون زبان رسمي كشور افتادند و اين قانون بعداز سالهاي متمادي به نام اصلي اش تاجيكي (فارسي) برگشت. در حقيقت اين قانون نشان دهنده آن است كه هنوز زبان فارسي به عنوان خط نياكان از سوي مردم تاجيكستان مورد استقبال است. هم اكنون تنديس هاي بزرگان ايران زمين همچون فردوسي، رودكي شاه اسماعيل ساماني، ابن سينا و... در شهرهاي مختلف تاجيكستان برپا مي شود و هنوز مردم تاجيكستان به زبان فارسي شيرين سخن مي گويند و اشعار فارسي رابا آهنگ لالايي براي كودكان خود زمزمه مي كنند اما همچنان فارسي ستيزان، در همان احساسات ستيزه جويانه خود باقي مانده و زبان و پيشينه چند صدساله خود را به دست فراموشي سپرده اند. مردم تاجيكستان ميل بازگشت به اصل خويش را دارند. از اين رو پيوستن مجدد تاجيكستان در عرصه خط و زبان به ايران از ضروريات آينده براي اين كشور است. قاعدتاً فهم اين مهم براي مسئولان تاجيكي نبايستي خيلي مشكل باشد. از هر چه بگذريم امروز سالروز حكيم فرزانه خداوندگار سخن، ابوالقاسم فردوسي است. طبع لطيف و خوي پاكيزه حكيم طوس تا به حدي است كه سعدي شيرين سخن قرن هفتم درباره فردوسي چنين مي گويد: «چه خوش گفت فردوسي پاكزاد كه رحمت بر آن تربت پاك باد»
	حمايت ازمردم غزه در مسابقه بين المللي كاريكاتور حسن بنفشه گفتگو با دبير جشنواره بين المللي كاريكاتور غزه امور هنري، مخصوصاً كاريكاتوركه يك هنر و زبان بين المللي است مي تواند به عنوان رسانه اي فراگير و تأثيرگذار عمل كند. اين روزها غزه شاهد جنايات فجيع ضدانساني است و زندگي عادي مردم مختل شده و از ابتدايي ترين حقوق خود نيز محروم اند .در اين ميان نقش رسانه ها و هنرمندان در حمايت از مظلوميت فلسطيني ها در مقابل ستمگري صهيونيست ها بسيار پراهميت و ويژه است خصوصاً حضور هنرمندان طراز اول و مطرح و شناخته شده كه چهره اي جهاني هم دارند. شجاعي يكي از آنهاست. سيدمسعود شجاعي طباطبايي دبير مسابقه بين المللي كاريكاتور غزه كه سابقه برگزاري چند مسابقه بين المللي موفق در حمايت از ستمديدگان فلسطيني، هولوكاست، صلح، عدالت در جهان و غيره را در كارنامه موفق هنري خود دارد. اين بار با برپايي مسابقه بين المللي غزه پا به ميدان گذاشته تا به وسيله هنر كاريكاتور صداي معترضان اينگونه وقايع را به گوش جهانيان برساند. ¤آقاي شجاعي لطفاً از نحوه شكل گيري و ايده برگزاري اين مسابقه برايمان بگوئيد. بعد از برگزاري چندين مسابقه به اين شكل، از طريق خانه كاريكاتور وابسته به معاونت فرهنگي هنري شهرداري تهران، باتوجه به شصتمين سالگرد اشغال فلسطين و نيز حملات شديدي كه از 6 ماه قبل عليه مردم فلسطين در غزه صورت گرفت، ما را بر آن داشت تا از هنرمندان كاريكاتوريست سراسر دنيا بخواهيم واكنشي نسبت به اين اتفاق ازخود نشان دهند. از آنجائي كه عموماً رسانه هاي قدرتمند در اختيار لابي صهيونيست هاست و در دنيا كمتر واقعيت هاي اتفاق افتاده در فلسطين و غزه را متوجه مي شوند ¤نحوه اطلاع رساني به هنرمندان سراسر دنيا به چه شكلي انجام شد؟ عملا امكان ارائه صحيح اخبار و اطلاعات همانگونه كه گفتيد از طريق رسانه ها كه تحت تأثير مستقيم قدرت هاي ستمگر هستند وجود ندارد ولي خوشبختانه ما در عرصه كاريكاتور و همينطور زمينه اي كه اينترنت براي ما ايجاد كرده موفق شديم با برگزاري مسابقات متعددي در اين زمينه به روشنگري در اين ارتباط بپردازيم، موضوع يك موضوع كاملا انساني است كه مي بايد هنرمندان كاريكاتوريست رسالت و موضع اصلي خود را در اين مورد ارائه دهند خصوصاً كه آمريكا و انگليس به طور جدي پشتيبان اين اتفاق هستند و ما شاهد مظلوميت مردم فلسطين هستيم و سكوت مجامع جهاني در اين حادثه حضور هنرمندان را بيشتر مي طلبيد، چيزي كه بيشتر مايه تاسف است سكوت كشورهاي عربي در اين قضيه است. ¤ نقش كاريكاتور و برگزاري اين مسابقه را در اين وقايع چگونه ارزيابي مي كنيد. خوشبختانه در عرصه كاريكاتور ما حضور پرتعداد هنرمندان كاريكاتوريست را از تمام جهان شاهد بوديم خصوصاً از كشورهاي عربي، حضور هنرمندان عرب كه در آثارشان نسبت به بي تفاوتي دولت مردانشان معترض هستند به خوبي واضح و روشن است، اگر كاريكاتوريست ها را يك طيف فرهيخته اي از هنرمندان هر كشور بدانيم كه غالباً در عرصه سياست آنها كاريكاتوريست هاي ژورناليستي هستند بنابراين اينها با مردم و طيف وسيعي از مخاطبين روبرو هستند كه به هر شكل هر كدام از اينها نماينده و سفيري هستند براي رساندن پيغام مظلوميت مردم فلسطين كه با طراحي ها و كار هنري شان كه كاريكاتور هم يكي از رساترين هنرهاست و خيلي سريع پيام را مي رساند. اطلاع رساني جهاني كنند ما از 6 ماه پيش كه استارت اين كار را زديم و با تعاملي كه با مسئولين سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران و موافقت آنها و نيز همكاري ماهنامه تخصصي بين المللي كيهان كاريكاتور براي اطلاع رساني به كاريكاتوريست هاي دنيا توانستيم آثار زيادي را در اين زمينه جذب كنيم. ¤ فرموديد نحوه اطلاع رساني و نيز برگزاري مسابقه، اينترنتي بوده است سابقه برگزاري مسابقه اينترنتي هولوكاست (منظور حك كردن سايت توسط مخالفان برگزاري چنين مسابقاتي است) آيا در اينجا هم تكرار شد و اگر بله شما چه تمهيداتي را براي ادامه كار انديشيد؟ در عرصه اينترنت از دو سايت فارسي و انگليسي ايران كارتون كه خوشبختانه بخش انگليسي آن در يك نظرسنجي توسط سيريا كارتون انجام داد مقام اول را كسب كرديم و هر ماه بيش از 6ميليون بازديدكننده داريم، اين نشان مي دهد كه ما توانستيم به يك موفقيت نسبي دست پيدا كنيم، به هر حال نزديك به 200 هزار بازديد به صورت روزانه از سايت وجود دارد. نشريات ايران هم همراهي خوبي دارند خصوصاً كيهان كاريكاتور كه پي ريزي اين