جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

چهارشنبه 18 ارديبهشت 1387 - اول جمادی الاول 1429 - 7 مه 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189079
 

جبران حلقه مفقوده با تخفيف 40 درصدي نبش چهارراه فرهنگي گفتگو با ابراهيم حسن بيگي نويسنده كودك و نوجوان در رابطه با نمايشگاه كتاب
پيوند دوباره تصويرگري با كتاب
ناشران الكترونيك جهان به نمايشگاه كتاب بيست و دوم دعوت مي شوند
كتاب ماه هنر
كتابهاي عبدالعلي دستغيب در نمايشگاه كتاب
	جبران حلقه مفقوده با تخفيف 40 درصدي نبش چهارراه فرهنگي گفتگو با ابراهيم حسن بيگي نويسنده كودك و نوجوان در رابطه با نمايشگاه كتاب دليل اصلي برگزاري نمايشگاه تنها عرضه محصولات نيست. نمايشگاه كتاب محلي براي تبادل اطلاعات، تعامل بين چهارگروه مردم، نويسندگان، ناشران و مسئولين فرهنگي كشور است. چهارراهي كه از آن براي پاسخ گويي به نيازهاي مختلف فرهنگي در حوزه كتاب استفاده مي شود؛ نيازهايي كه در طول سال فرصت بروز نمي يابند و يا در ازدحام برگزاري نمايشگاه مطرح مي شوند. اما در كشور ما با توجه به وجود نقص هاي متعدد و پايه ريزي غلط در برپايي نمايشگاه، همه اين اهداف فراموش شده و آن چه كه در طول بيست دوره برگزاري به نظر مي آيد، جز عرضه و خريد يك كالا به نام «كتاب با تخفيف 40 درصد» نيست. غرفه هاي ناشران، خالي از حضور ناشر، نويسنده يا منتقد بوده و تنها محل چيدن كتاب است، هرچه زيباتر و شكيل تر، فروش هم بيشتر. ابراهيم حسن بيگي نويسنده دفاع مقدس در رشته زبان و ادبيات فارسي (كارشناسي) تحصيل كرده و از سال 1367 به عنوان كارشناس بخش ادبيات انتشارات «مدرسه» مشغول به كار شد. از آثار او مي توان به كتاب هاي «ريشه در اعماق» (كتاب برگزيده 20 سال داستان نويسي انقلاب و دفاع مقدس)، «معماي مسيح»، «چترها»، «جشن گندم»، «مرواريد ري» و... اشاره كرد. درهمين زمينه با وي گفتگويي انجام داديم كه در ادامه مي خوانيد. نمايشگاه كتاب از همان ابتدا بنايش بر فروش كتاب بود! ابراهيم حسن بيگي؛ نويسنده در رابطه با نيازهاي جامعه و شرايط برگزاري نمايشگاه كتاب مي گويد: نمايشگاه كتاب ما در واقع يك فروشگاه يا حراجي بزرگ است. برعكس اين قضيه در تمام دنيا قابل مشاهده است. حتي در نمايشگاه هاي غيرفرهنگي كه در ايران برگزار مي شود جنسي خريد و فروش نمي شود. عمدتاً نبايد هر ناشر يا تاجري جنسش را به مخاطب بفروشد. نمايشگاه محلي براي تعامل با مخاطبان بزرگ است. اما نمايشگاه كتاب ما از همان ابتدا بنايش بر فروش كتاب بود. شايد بتوان فروش كتاب را به روزهاي آخر نمايشگاه موكول كرد اما اصل برگزاري نمايشگاه بايد براي تعامل باشد. وي افزود: در نمايشگاه هاي مختلف دنيا كتابي خريداري نمي شود. در حالي كه از تمام دنيا براي آشنايي با آثار جديد بازديدكننده دارند و با هم ارتباط كاري برقرار مي كنند. اما در نمايشگاه ايران نويسندگان با خوانندگان، تصويرگران و ناشران تعامل ندارد، در نمايشگاه نشست و گفت وگو ندارند، علي رغم اين كه بازديدكننده زياد داريم اين اتفاق نيفتاده است. حسن بيگي با اشاره به اين كه متوليان نمايشگاه بايستي فكري به حال اين حلقه مفقوده بكنند، اظهار داشت: حتي اگر فروش هم قطع نشود و نمايشگاه را فرصت مناسبي براي فروش بدانيم، بايد براي رفع اين معضل فكري كرد. وي در ادامه گفت: ما در كشوري هستيم كه تعداد كتاب فروشي هايمان بسيار كمتر از سوپرماركت ها، آرايشگاهها و... است. شايد براي رفع همين كمبود است كه سالي يك بار علاقه مندان ميليوني كتاب را از سراسر كشور جمع مي كنيم، كه البته اين كار هم با مشكلات عديده صورت مي گيرد. نويسنده «غنچه برقالي» (يكي از 25 جلد كتاب برتر سال 2000 درجهان) در اين باره ادامه داد: حمايت از نشر، دادن وام به ناشران، يارانه كاغذ، نمايشگاههاي استاني همه خوب است اما در كنارشان بايد يك كار بلندمدت هم انجام دهيم. به طور مثال فعاليت «سراي اهل قلم» قدم خوبي براي رفع خلأ موجود در نمايشگاه است اما بازهم مشكلات اطلاع رساني و وضعيت نامناسب فضا مانعي براي انجام فعاليت هاي مثبت بوده. وي با بيان اين مطلب كه جنبه تجاري صنعت نشر در ايران بيشتر مواقع بر بخش فرهنگي مي چربد، گفت: نمايشگاه تنها جنبه تجاري و مالي ندارد. اميد است متوليان فرهنگي كشور به بحث هاي ديگر نمايشگاه هم رسيدگي كرده و مكان مناسبي را براي برگزاري نشست هاي تخصصي در حوزه كتاب و ادبيات اختصاص دهند. ناشر نبايد دغدغه توزيع كتاب را داشته باشد برگزيده 20 سال داستان نويسي انقلاب و دفاع مقدس در ادامه به كتابهايي كه در انبار ناشران مي مانند، اشاره كرد و گفت: در نقاط مختلف دنيا آژانس هايي براي توزيع كتاب وجود دارد و اين مشكل حل شده است. ناشر نبايد به فكر توزيع كتابهايي كه چاپ مي كند باشد. ناشر تنها بايد دغدغه انتشار و توليد كتاب هاي خوب و مناسب را داشته باشد. وي افزود: متأسفانه در ايران دغدغه اصلي ناشران چگونگي توزيع كتاب است، اگر در ايران هم مراكزي براي توزيع كتاب وجود داشته باشد، در اين صورت دغدغه اصلي ناشرين از دوششان برداشته شده و آنها براي بالابردن كيفيت تلاش مي كنند. حسن بيگي با اشاره به اين كه «سيستم توزيع» در حوزه نشريات دكه اي به صورتي مفيد انجام گرفته، گفت: در سطح كشور با كمبود شديد كتاب فروشي مواجهيم. محدوديت ها و مشكلات فروش كتاب، بسياري از كتاب فروشي ها را به محل فروش لوازم تحرير تبديل كرده است. در كنار همه اين موارد كتاب خانه هاي عمومي نيز آن طور كه بايد عمل نمي كنند و نياز به تجهيز دارد. سرگروه ادبيات انتشارات مدرسه در اين باره افزود: كتاب خانه و كتاب فروشي دو مركز مهم توزيع و انتقال كتاب به جامعه است كه با وجود مشكلات موجود، مسدود شده اند. ناشران هم به دنبال سود كوتاه مدت هستند حسن بيگي توقع از متوليان كلان فرهنگي را توقعي نامناسب توصيف كرد و گفت: نبايد يك طرفه از متوليان فرهنگي توقع داشت، بخش ديگر قضيه هم خود ناشران هستند. ناشران هم دنبال سود كوتاه مدت هستند و روابط عمومي ها را ناديده گرفته اند در صورتي كه نقش روابط عمومي ها خيلي مهم است و بايد گفت اطلاع رساني حرف اول را مي زند. وي زمان معرفي كتاب با بحث هاي اين چنيني را نسبت به زمان برنامه هاي ديگر به ويژه پيام هاي بازرگاني بسيار ناچيز دانست و افزود: البته اين دست ناشران و نويسنده ها نيست، بايد متوليان كلان فرهنگي مثل وزارت ارشاد وارد كار شوند. جالب است كه متوليان فرهنگي به اين مسأله معتقدند اما هيچ گاه از حرف فراتر نرفته است. اين نويسنده در ادامه گفت: هيچ كدام از ناشران از روابط عمومي و اطلاع رساني به درستي استفاده نمي كنند. تعداد اندكي از ناشرين فروش اينترنتي دارند. حتي اگر فروش اينترنتي هم داشته باشيم به دلايل ديگري چون جانيفتادن خريد اينترنتي و مسائلي از اين قبيل با مشكل روبه رو مي شويم.
	پيوند دوباره تصويرگري با كتاب سيد علي كاشفي خوانساري بيست و يكمين نمايشگاه بين المللي كتاب تهران، دربردارنده اتفاقي خجسته درحوزه كتاب كودك و نوجوان است كه آن پيوند دوباره تصويرگري و تصويرگران با پيكره تئوريك و تشكيلاتي كتاب كودك است. در دو دهه گذشته، بحث تصويرگري كتاب كودك به حوزه معاونت امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مربوط مي شد و جشنواره ها و نمايشگاه هاي آن با حمايت، هدايت و نظارت آن معاونت صورت مي گرفت. در دهه هشتاد عملاً چنين مقولاتي متولي خاصي نداشت.نه معاونت هنري و نه معاونت فرهنگي (كه متولي كتاب در وزارت ارشاد است) هيچ يك مسئوليت و هزينه هاي حوزه تصويرگري را به طور كامل تقبل نكردند كه در نتيجه يكي از آشكارترين پيامدهاي آن برگزار نشدن دوسالانه تصويرگري ايران بود؛ جشنواره اي كه در دهه قبل اعتبار بين المللي ويژه اي پيدا كرده بود. خوشبختانه با توجه ويژه معاونت فرهنگي به مقوله كتاب كودك و از سويي همراهي هيئت مديره جديد و جوان انجمن تصويرگران كودك، بالاخره وضعيت تصويرگري از بلاتكليفي خارج شد و مقوله تصويرگري يكي از موضوعات و مسئوليتهاي معاونت فرهنگي وزارت ارشاد تعريف شد. پيامدهاي اين تعريف جديد، تنها به نتايجي چون حضور غرفه انجمن تصويرگران در نمايشگاه بين المللي كتاب است. حمايت معاونت فرهنگي از حضور بين المللي تصويرگري و تصويرگران ايران و راه اندازي مجدد دو سالانه تصويرگري محدود نخواهد شد؛ بلكه تاثير و بركت اصلي آن، در ديدگاه تئوريكي نهفته است كه به چنين تصميم و تغييري انجاميده است. تصويرگري كتاب كودك (همچون ادبيات كودك) يك هنر محض نيست، چرا كه حضور مخاطب در تعريف آن متصور است و تصويرگري كتاب كودك تنها در كنار متني كه با توجه به ويژگي ها و سلايق مخاطب كودك نوشته شده است، معنا مي يابد. به تعبيري تصاويري كه به عنوان تصويرگري كتاب كودك پديد مي آيد، برخلاف نقاشي، نگارگري و گرافيك، بدون حضور متن، ناقص و بي معني خواهد بود. (همان طور كه در بسياري از موارد متن هاي نوشته شده توسط نويسندگان كودك به دليل ناكارآيي براي مخاطبان، بدون حضور تصوير ناقص خواهد بود) با توجه به اصول پيش گفته، بديهي است كه تصاوير انتزاعي و بي ارتباط با متن و پيچيده وغير قابل درك براي كودك درتصويرگري كتاب كودك جايگاهي ندارد. اما متاسفانه در سالهاي اخير كتاب هاي كودك و فضاي تصويرگري كتاب كودك آكنده از چنين تصاويري است كه دربرخي موارد نه تنها به جذب مخاطب به كتاب و مطالعه كمكي نمي كند، گاهي در فراري دادن او نيز سهيم است. بي توجهي به مخاطب و اكتفا به جنبه هاي هنري، نوآورانه و خلاقانه در تصويرگري -كه متاسفانه درسالهاي اخير از سوي كارگزاران برخي مسابقه هاي بين المللي تصويرگري در ايران دامن زده شده است- آسيبي جدي و اساسي در تصويرگري امروز ايران است به نحوي كه متاسفانه برخي از تصويرگران بيش از آن كه به كتاب خواننده آن بينديشند، راه يابي به جشنواره ريز و درشت خارجي وجوايز و تقدير نامه هاي آن را مدنظر دارند؛ جوايزي كه تنها با اتكا به جنبه هاي ابداعي اثر و بدون كوچكترين توجه به ارتباط تصوير با متن اهدا مي شود. با رويكرد دوباره تصويرگري به كتاب اميدواريم از اين پس در داوري هاي مربوط به تصويرگري شاهد توجه كافي به مسائلي چون درك ويژگي هاي متن و ارتباط با آن و توجه به گروه سني مخاطب باشيم و هيچ تابلوي تصويرگري جدا از متن و كتاب مورد قضاوت و ارزش گذاري قرار نگيرد.
	ناشران الكترونيك جهان به نمايشگاه كتاب بيست و دوم دعوت مي شوند مديربخش بين الملل نمايشگاه كتاب گفت: از سال آينده از نمايندگي هاي معتبر و رسمي نشر الكترونيك از جمله Journalist e- book -e براي شركت در نمايشگاه بين المللي كتاب تهران دعوت به عمل خواهد آمد. محمدرضا وصفي در گفت وگو با ستاد خبري بيست و يكمين نمايشگاه بين المللي كتاب تهران افزود: با توجه به اهميت حوزه نرم افزاري از سال آينده سعي مي شود كه از نمايندگي هاي رسمي اين شركت ها براي حضور در نمايشگاه دعوت به عمل آوريم. وي گفت: ستاد برگزاري نمايشگاه كتاب در صدد است با توجه به ضوابط و قوانين بين المللي و با توجه به اهميت اين حوزه، در كنار ساير غرفه ها اين آثار نيز ارائه شوند و بازديدكنندگان خارج از شكل فيزيكي و به شكل الكترونيكي كتاب ها را ببينند و به شكل غيرفيزيكي مطالعه كنند. وصفي اظهار داشت: اين بخش براي پژوهشگران و همچنين استفاده در كتابخانه هاي تخصصي بسيار مفيد خواهد بود و مطمئناً استقبال خوبي از طرف بازديدكنندگان دراين بخش خواهيم داشت.
	كتاب ماه هنر كتاب ماه هنر، ماهنامه تخصصي و اطلاع رساني و نقد و بررسي كتاب است كه با هدف اطلاع رساني در زمينه كتاب وسايل نشر و كمك به ارتباط خلاق بين پديدآورندگان ، ناشران، كتابداران و ساير فعالان عرصه نشر و فرهنگ كشور از سوي خانه كتاب انتشار مي يابد. صاحب امتياز كتاب ماه هنر، خانه كتاب است و سردبيري آن را دكتر محمد خزائي برعهده دارند. ماهنامه تخصصي و اطلاع رساني نقد و بررسي كتاب در شماره صد و يازده و صدودوازده آذر و دي ماه 1386، شامل موضوعاتي چون يادداشت سردبير، نقش نمادين طاووس در هنرهاي تزييني ايران، بازيابي كردار رياضي طبيعت در هنر آسيايي، جايگاه هنر قالي بافي در توسعه گردشگري استان كردستان؛ تعزيه، هنري ديني و ملي، تصويرسازي مذهبي كتابهاي كودكان پس از انقلاب اسلامي، فرانشانه شناسي شبيه خواني هاي ايراني، پس از ده سال، رنگ درسنت اسلام، تفاوت نوآوري و نوگرايي در هنر با رويكردي به نقاشي معاصر در ايران است. در بخشي از اين ماهنامه با موضوع تفاوت نوآوري و نوگرايي در هنر با رويكردي بر نقاشي معاصر آمده است: «تمايل و طلب نوخواهي انسان تنها از روي تنوع طلبي، تنوع خواهي و هر لحظه نوعي را طلب كردن، يك وجه آفتي خواست انسان است. انسان تنوع طلب انسان دم دمي مزاج به نظر مي رسد. انساني است كه در درون خود به حقيقتي نرسيده و در درون خود سيري ندارد از اين رو به بيرون توجه مي كند. تنوع طلبي با نوخواهي كاملا متفاوت است. مي توان گفت تنوع طلبي قلب نوخواهي است. از نوخواهي مي توان به كمال دست يافت اما در تنوع طلبي نمي توان. نوخواهي و نوگرايي در انسان عوامل بسياري دارد كه با شناخت آن مي توان به شناخت مثبت خواسته هاي انسان توجه كرد. استاد جعفري در مباحث حكمت هنري خود برخي از عوامل نوگرايي، نوخواهي و نويابي را در وجود انسان اين گونه طبقه بندي كرده است: الف) برطرف كردن ملالت يكنواختي در جريان زندگي. ب) احتمال يا يقين به وصول واقعيات. لذت بخشي جديدتر كه به طور طبيعي عامل نشاط و سرور مي باشد. ج) احتمال به يقين به گسترش من، درعرصه پهناور زندگي يا جهان هستي و... همچنين مسئوليت نقد و ارزيابي كتاب برعهده نويسندگان است و به هيچ وجه به منزله نظر رسمي خانه كتاب نيست.
	كتابهاي عبدالعلي دستغيب در نمايشگاه كتاب چاپ اول كتاب «مدرن و پسامدرن» عبدالعلي دستغيب توسط نشر داستان سرا در نمايشگاه كتاب عرضه شد. دستغيب در اين كتاب مدرن و پسامدرن را در زمينه هاي اجتماعي، هنري، سياسي، فلسفي، ادبي و... بررسي كرده است. از اين منتقد ادبي مجموعه دو جلدي «دريچه نقد» به كوشش عليرضا قوجه زاده هم در نمايشگاه كتاب عرضه مي شود و در حال حاضر دو كتاب «عطار و انديشه هاي ژيل دلوز» و «نقد آثار دهخدا» را هم آماده انتشار دارد.