جستجو در پایگاه روزنامه کیهان  

چهارشنبه 18 ارديبهشت 1387 - اول جمادی الاول 1429 - 7 مه 2008 - سال شصت و چهارم - شماره 189079
 

دلتنگي هايي براي يار مهربان نمايشگاه بين المللي كتاب؛ پيوند مقطعي كتاب با افكار عمومي
	دلتنگي هايي براي يار مهربان نمايشگاه بين المللي كتاب؛ پيوند مقطعي كتاب با افكار عمومي بخش دوم اين روزها مترو تهران ايستگاه هاي اتوبوس خيابان هاي اطراف مصلاي تهران شاهد ازدحام جمعيت بازديدكنندگان از بيست و يكمين نمايشگاه كتاب است و قبل از هرچيز ديدن خيل مشتاقان كتاب در مسير رفت و برگشت به نمايشگاه مويد اين نكته است كه كتاب و كتابخواني در كشورمان به يكي از فرهنگ هاي پسنديده مبدل گرديده و مردم ما مشتاقانه از نمايشگاهي كه با نام كتاب راه اندازي شده است بازديد مي كنند. اما در كنار كم و كاستي هايي كه در نمايشگاه ديده مي شود ذكر اين نكته ضروري به نظر مي رسد كه با توجه به جوان بودن جمعيت كشورمان و استقبال گسترده مردم در هر سال از نمايشگاه بين المللي كتاب، مسئولان مربوطه لازم است به فكر دايمي كردن چنين نمايشگاه عريض و طويلي باشند چرا كه فرصت ده روزه براي بازديد از نمايشگاهي با چنين حجم و گستردگي در تهران به هيچ عنوان نمي تواند خيل مشتاقان به كتاب و كتابخواني در كشورمان را پاسخگو باشد، از طرفي رفت و برگشت مردم از شهرهاي دور و نزديك به تهران جهت بازديد از نمايشگاه مشكلاتي از قبيل هزينه هاي سنگين يك مسافرتي چند روزه را به همراه خواهد داشت و قطعا چنين هزينه اي در رفت و برگشت افراد و خانواده هاي ايراني براي بازديد از نمايشگاه كتاب تهران بسيار سنگين و گران خواهد بود كه در اين ميان لازم است مسئولان با تدبيري مدبرانه زمينه دايمي شدن چنين نمايشگاهي را فراهم كنند. ضرورت وجودي نمايشگاه دايمي كتاب بيست سال از عمر نمايشگاه بين المللي كتاب در تهران مي گذرد و امسال وارد بيست و يكمين سال برپايي خود شده است. برخي از كارشناسان مسايل فرهنگي بر اين باورند كه اگر نمايشگاه از حالت موقت و ده روزه به دايمي تبديل شود و امكانات رفاهي بهتر و گسترده تري در اختيار مراجعه كنندگان قرار بگيرد قطعا مي تواند نقش موثري را در ارتقاي فرهنگ كتاب و كتابخواني ايفا كند. «دكتر محمدرضا كريم پور» كارشناس امور فرهنگي و استاد دانشگاه درباره دايمي شدن نمايشگاه هاي بين المللي كتاب در تهران مي گويد: «با توجه به جوان بودن جمعيت كشورمان كه اغلب آنها در حال گذراندن دوران عالي تحصيلي هستند، همين مسئله نياز به وجود مكاني دايمي و وسيع و گسترده براي پاسخ دادن به خواست جوانان درباره كتاب را به خوبي نشان مي دهد، اگر دقت كرده باشيد خواهيد ديد كه در هر سال در روزهاي پاياني نمايشگاه جمعيت بازديدكننده بيشتر مي شود تا جايي كه معمولا بيشترين بازديدها را در روزهاي پاياني و خصوصا آخرين روز نمايشگاه شاهد هستيم، همين موضوع ضرورت دايرنمودن نمايشگاه دايمي كتاب را دوچندان مي كند.» اين كارشناس امور فرهنگي معتقد است كه دايمي شدن نمايشگاه كتاب به رشد فرهنگ مطالعه در كشور مي انجامد. نمايشگاه بين المللي كتاب در ساير نقاط كشور هر سال در زمان برپايي نمايشگاه بين المللي كتاب تهران افراد متعددي از شهرها و نقاط مختلف كشور جهت بازديد از نمايشگاه كتاب راهي پايتخت مي شوند و مشتاقانه هزينه رفت و برگشت شهرستان خود تا تهران را به جان مي خرند تا بتوانند براي مدت يك روز حداقل استفاده را از نمايشگاه ببرند همين مسئله خود مويد اين نكته است كه وجود چنين نمايشگاههاي بين المللي در ساير مراكز استان هاي كشور امري حياتي و ضروري است. خانم دكتر شهلا رحيمي فرد، استاد دانشگاه و كارشناس علوم ارتباطات ضمن تاكيد بر ضرورت وجود نمايشگاههاي دوره اي كتاب در شهرستان ها مي گويد: «بايد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به عنوان متولي اصلي موضوع كتاب و كتابخواني به فكر برگزاري نمايشگاههاي كتاب در سطح شهرستان ها باشد، چون يكي از مسايلي كه باعث تشويق و جذب مردم به سمت فرهنگ مطالعه كتاب مي شود برگزاري نمايشگاههاي وسيع و بزرگ از كتاب است، يعني لازم است كه به عنوان مثال پس از اينكه مدت زمان برگزاري نمايشگاه بين المللي كتاب در تهران به پايان رسيد مسئولان همين نمايشگاه را در شهرهايي مثل اصفهان، كرمانشاه، تبريز، شيراز و... هم به صورت ادواري برگزار كنند و از قبل هم برگزاري دوره اي چنين نمايشگاهي را درساير شهرهاي كشور به اطلاع مردم برسانند تا افرادي از شهرهاي ديگر براي بازديد از نمايشگاه كتاب به تهران نيايند بلكه بدانند كه همين نمايشگاه در فلان مدت زماني در شهرستان آنها نيز داير خواهدشد.» اين استاد علوم ارتباطات مي گويد: «تداوم اين كار را مي توان از چند زاويه مهم مورد تحليل و بررسي قرار داد، در وهله اول موجب مي گردد تا گرايش به مطالعه كتاب در جامعه ما رشد قابل ملاحظه اي داشته باشد. هنگامي هم كه فرهنگ مطالعه ارتقا پيدا كند خود به خود به رشد فرهنگ عمومي جامعه منجر خواهدشد و به نوعي شاهد گرايش بيش از پيش اقشار مختلف مردم به سمت كتاب و كتابخواني خواهيم بود.» وي به ابعاد ديگر اين موضوع اشاره مي كند و مي گويد: «در طرف ديگر اين قضيه نويسندگان و ناشران هستند، هنگامي كه توليدكنندگان كتاب اعم از ناشر يا نويسنده و گردآورنده مي بينند اثر توليدي آنها مورد استقبال هموطنان قرار گرفته قطعا درخلق آثار فاخر و بهتر تلاشي مضاعف خواهند داشت، سواي موارد مذكور مسئولان فرهنگي كشور بايد حمايت ويژه اي به توليدكنندگان آثار فاخر درعرصه كتاب داشته باشند و از چاپ و انتشار آثاري كه مخرب و غيرمفيد به حال جامعه است خودداري ورزند، تمام اين موارد زماني به عينه تحقق مي يابد كه نهادهاي فرهنگي ما همگي دست به دست هم بدهند و در راستاي ارتقاي سطح فرهنگ مطالعه دركشورمان چاره اي اساسي و كارشناسي شده بينديشند.» اطلاع رساني از طريق بلوتوث «بلوتوث» درعصر امروز به عنوان رسانه اي نوپا، مقطعي و مدت دار با برد مسافتي محدود و مشخص مي تواند نقش مهمي در امر اطلاع رساني داشته باشد. گرچه متاسفانه در آغاز ورود اين رسانه نوپا در كشورمان به بار مثبت آن توجه نشد اما بلوتوث اين واقعيت انكارناپذير را عينيت مي بخشد كه اين پديده در دنياي ارتباطات كنوني به خوبي مي تواند نقش آفرين اطلاع رساني و يكي از پل هاي مهم ارتباطي ميان افراد باشد، اما متاسفانه بايد اعتراف كرد كه از اين پديده نوظهور دنياي اطلاعات و ارتباطات تاكنون استفاده بهينه صورت نگرفته است و بعضا هيچگونه برنامه راهبردي در استفاده صحيح از بلوتوث و هيچ گونه تدبيري دراين راستا انديشيده نشده است. اما يكي از اين اقدامات شايسته مسئولان برگزاري نمايشگاه بين المللي كتاب تهران اطلاع رساني به مردم ازطريق بلوتوث است. «مطلبي» از اعضاي مركز اطلاع رساني بيست و يكمين نمايشگاه بين المللي كتاب تهران دراين باره مي گويد: «ما از سه ماه پيش از بازگشايي نمايشگاه مشغول فعاليت بوديم و همه ابزارهاي لازم را فراهم آورديم. به لحاظ كيفي تلاش شده است كه نسبت به سالهاي قبل شرايط بهتري فراهم شود، در همين زمينه سيستم اطلاع رساني از طريق «بلوتوث» را به سيستم اطلاع رساني قبلي كه شامل رايانه اي و پيامك بود اضافه كرديم، كه اين يكي از ويژگيهاي خاص و ابتكارات جديد نمايشگاه امسال كتاب تهران است.» انتقاد از بن هاي الكترونيكي كتاب بيست و يكمين نمايشگاه بين المللي كتاب تهران در حالي با حضور بيش از 70 كشور خارجي و نزديك به دو هزار ناشر داخلي فعاليت خود را آغاز كرده كه در اين دوره از شكل گيري اش شاهد تحولات قابل توجه و حركات روبه جلويي از طرف مجريان برگزاري اين رويداد مهم فرهنگي كشور بوديم. يكي از اين موضوع هايي كه امسال براي اولين بار شاهد آن هستيم امكان خريد كتاب با كارت هاي الكترونيكي است. كارت هايي كه اواسط سال گذشته توسط معاونت فرهنگي وزارت ارشاد معرفي و رونمايي شد با اين هدف كه يارانه در نظر گرفته شده براي موضوع كتابخواني و نشر در مسير صحيح مصرف شود. مسئول امور نمايشگاه هاي دفتر نشر فرهنگ اسلامي با اشاره به اين موضوع تاكيد مي كند: «اميدواريم كارت خوان ها در ايام نمايشگاه مشكلي نداشته باشد تا خريداران با محدوديت زماني نمايشگاه از اين امكان فراهم شده به خوبي استفاده كنند.» اما از طرفي هم از نمايشگاه خبر مي رسد كه از كارافتادن دستگاه هاي كارت خوان در نمايشگاه كتاب باعث شده خريداران كتاب براي دريافت پول به عابربانك هاي مصلي مراجعه كنند. در نمايشگاه سه عابربانك وجود دارد، دو عابربانك در شعبه بانك صادرات در ضلع شمال غربي شبستان قرار گرفته و يك عابربانك سيار نيز در محوطه مصلي قرار دارد، اما ازدحام جمعيت در اين عابربانك ها به خاطر از كارافتادن دستگاه هاي كارت خوان (pos) است. گفته مي شود كه دستگاه هاي كارت خوان بن الكترونيكي كتاب از روز اول نمايشگاه به علت ازدحام خطوط تلفن بي استفاده مانده است، از طرفي هم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز طي چند روز گذشته از طريق وزارت علوم، حدود 500 هزار قطعه بن الكترونيكي كتاب در اختيار دانشجويان و طلاب علوم ديني قرار داده بود. اما در بعد ديگر اين موضوع انتقاد جالب توجه دانشجويان از بن هاي الكترونيكي كتاب در نمايشگاه امسال است، چرا كه حكايت از اين قرار بود كه اعلام گرديد دانشجوياني كه خواستار بن كتاب هستند هر مبلغي را كه پرداخت نمايند عيناً دو برابر آن در اختيارشان قرار خواهد گرفت، اما برخي از همين دانشجويان از اينكه بن هاي الكترونيكي خريد كتاب شارژ كافي ندارند نسبت به خلف وعده مسئولان در نمايشگاه كتاب تهران انتقاد دارند. يكي از دانشجويان دانشگاه اميركبير در اين باره چنين توضيح مي دهد: «در دانشگاه به ما گفتند اين كارت ها براي دو سال اعتبار دارد و مي توان آنها را از 2 هزار تومان تا 50 هزار تومان شارژ كرد.» اين دانشجو مي گويد: «قرار بود به ازاي بيست هزار توماني كه ما به حساب ريخته ايم بيست هزار تومان هم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بريزد ولي در كارت هاي ما فقط همان 20 هزار تومان خودمان است!» اين در حالي است كه محسن پرويز، رئيس نمايشگاه بين المللي كتاب تهران گفته است كه هر يك از كارت ها 20 هزار تومان اعتبار دارد كه ما در اختيار مراكز تحت پوشش وزارت علوم قرار داده ايم و اين مسئله نيز براساس تفاهم نامه اي بين وزارت ارشاد و وزارت علوم امضاء شده و براساس آن وزارت علوم متعهد شده همين مبلغ را نيز به بن هاي الكترونيكي دانشجويان واريز كند. حميد قبادي، معاون اجرايي نمايشگاه بين المللي كتاب تهران نيز گفته است كه وزارت ارشاد تعهد خود را انجام داده و مشكلات دانشجويان مربوط به وزارت علوم است از سوي ديگر طي اين سه روز دستگاه هاي كارت خوان مستقر در نمايشگاه كتاب حالت قطع و وصل داشتند. به گفته مسئولان نمايشگاه بين المللي كتاب تهران سيستم كارت خوان خريد الكترونيكي كتاب به علت نقص فني از روز يكشنبه پانزدهم ارديبهشت ماه از مدار خارج شده است. ضمناً بسياري از غرفه ها دستگاه هاي كارت خوان را نصب نكرده اند، اين در حالي است كه تحويل غرفه ها به ناشران منوط به دريافت و نصب دستگاه pos بوده است. در روزهاي اخير يك مقام مسئول در اداره مخابرات نيز اختلال در شبكه مخابرات را علت از كارافتادن دستگاه كارت خوان خريداران عنوان كرده است. بن هاي كاغذي اعتبار دارد در روزهاي آغازين نمايشگاه شايعه شده بود كه در نمايشگاه بين المللي كتاب تهران، امسال بن هاي كاغذي اعتباري ندارد. اما «حميد قبادي» معاون اجرايي بيست و يكمين نمايشگاه بين المللي كتاب تهران مي گويد: «بن هاي كاغذي تا پايان اعتبار درج شده روي آن معتبر است و ناشران بايد آن را از بازديدكنندگان بپذيرند.» معاون اجرايي بيست و يكمين نمايشگاه تهران در ادامه مي گويد: «علاوه بر اين بن ها، بن هايي كه از سوي بانك صادرات بين بازديدكنندگان توزيع شده است نيز مورد قبول ناشران است. اما يكي ديگر از مشكلاتي كه پيش روي نمايشگاه بين المللي كتاب تهران ديده مي شود آنتن نداشتن تلفن هاي همراه است. آنتن دهي تلفن همراه اول، برخلاف قول هايي كه پيش از اين داده شده بود مبني بر اين كه اپراتور اول امسال اين مشكل را در نمايشگاه برطرف خواهد كرد هنوز با مشكل مواجه است. اما با تمام اين تفاسير نمايشگاه بين المللي كتاب تهران هر ساله فرصت مغتنمي را براي مردم و خصوصاً جوانان فراهم مي كند تا به آسان ترين شيوه ممكن به كتاب هاي منتشره مورد دلخواه دست پيدا كنند و يا علت كمبود يا نبود برخي كتب مهم و معتبر را مستقيماً از خود ناشر جويا شوند و مسئولان مربوطه هم در زمينه رفع نواقص احتمالي بايد نهايت اهتمام خود را به كار ببندند.